ABDÜLKERİM ÇELEBİ’NİN ŞEYHÜLİSLAM YAHYA EFENDİYE GÖNDERDİĞİ BİR ŞEFAAT-NAME ÖRNEĞİ
Öz
Abdülkerim Çelebi 17. yüzyılda Osmanlı’nın farklı farklı coğrafyalarında kadılık görevi ifa etmiştir. Kadılık görevi dışında dönemin mektup geleneğini yakından takip etmiş, çok sayıda mektup kaleme almıştır. Mektup gönderdiği kişilere başta Şeyhülislam Yahya ve Şeyhülislam Es’ad Efendi olmak üzere dönemin vezir, paşaları ve ulema sınıfından pek çok kişi örnek verilebilir. İncelenecek mektup Çelebi’nin Şeyhülislam Yahya Efendi’ye gönderdiği mektuptur. Çelebi hem Taceddin Efendi’nin hem de kendisinin bulunduğu durumdan kurtulması için Şeyhülislam’a mektup göndermiştir. Yazılan mektup dönemin mektup yazma geleneğine uygun bir üslûpla kaleme alınmıştır. Çelebi’nin üslÿbu oldukça ağdalıdır. Arapça, Farsça beyitlerin çokluğu, Farsça tamlamaların uzunluğu üslûbu ağırlaştıran başlıca faktörlerdir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AYVERDİ, İlhan (2011); Kubbealtı Lûgatı Misalli Büyük Türkçe Sözlük, İstanbul: Kubbealtı Yayınları.
- Bursalı Mehmed Tahir, Aydın Vilâyetine Mensûb Meşâyih, Ulemâ, Şuarâ, Müverrihîn ve Etibbânın Terâcim-i Ahvâli, Haz. M. Akif Erdoğru, Akademi Kitabevi, İzmir 1994.
- Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifler, Haz. A.Fikri Yavuz, İsmail Özen C.I, Meral Yayınevi; İstanbul 1972.
- DAŞ, Abdurrahman(2003); Osmanlılarda Münşe’ât Geleneği, Hoca Sadeddin Efendi’nin Hayatı, Eserleri ve Münşe’âtı, A.Ü.S.B.E., ( Basılmamış Doktora Tezi), Ankara.
- DERDİYOK, İbrahim Çetin (1997); “Eski Edebiyatımızdan Günümüze Mektuplarda Biçim”, Türk Kültürü, Yıl XXXV, S. 415, Ankara.
- DERDİYOK, İbrahim Çetin (1999); “Osmanlı Devrinde Mektup Yazma Geleneği”, Osmanlı: Kültür Ve Sanat, C IX, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara.
- DONUK, Suat (2015); Nevî-zâde Atâyî - Hadâiku‟l-hakāik fî Tekmileti‟ş-şakāik (İnceleme-Metin), Manisa: Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.
- EKİNCİ, Ramazan (2014); Uşşâkîzâde Hasîb'in Zeyl-i Şakâ'ik'ı (İnceleme-Metin-Dizin), Celal Bayar Üniversitesi, SBE, Danışman: Prof. Dr. Âdem Ceyhan, (Yayımlanmamış doktora tezi), Manisa.
- GÖKYAY, Orhan Şaik, “Tanzimat Dönemine Değin Mektup”, Türk Dili (Mektup Özel Sayısı), C. 30 S.274, 1974.
- GÖNÜL, Behcet , “İstanbul Kütüphânelerinde Al-Şakâik Al-Nu'mâniya Tercüme ve Zeyilleri”, Türkiyat Mecmuası, VII-VIII/2 .İstanbul 1945,