1844 YILI TEMETTUAT DEFTERLERİ’NE GÖRE GEREDE’DEKİ DİN ADAMLARI

Bu çalışma, Bolu ili Gerede kazasının 1840’lı yıllarda yaşayan ve görev yapan din görevlilerinin birçok özelliğini incelemektedir. O dönemde hazırlanan Temettuat Defterlerinde Devlet-i Aliye sınırları içerisinde yaşayan bireylerin vergi ve gelir kayıtları tutulmuştur. Osmanlı arşivlerinden elde edilen bilgiler sayesinde dönemin o bölgedeki din görevlilerinin isimleri, görev yerleri, demografik yapıları, dağılımları, ödedikleri vergi miktarları, gelir kaynakları, sosyal ve ekonomik durumları incelenmek istenmiştir. Yapılan çalışmalarda, diğer Osmanlı şehirlerinde bulunan din görevlilerine göre Gerede’de bulunanların daha az finansal gelire sahip oldukları tespit edilmiştir. İklim şartları, toprağın verimsizliği, işgücü azlığı gibi olumsuzluklar buna neden olarak sayılabilir. Gerede’de bir imam dışında vakıf gelirlerinden ücret alan olmamıştır. Bu nedenle geçimlerini sağlamak amacıyla tarım ve hayvancılıkla uğraşmışlardır. Bu çalışma sayesinde 1840’lı yıllarda Gerede bölgesinde yaşayan din görevlilerine ait birçok özellik gün yüzüne çıkarılmış, sosyal yapı içerisindeki statüleri irdelenmiş ve bunun sonucu olarak farklı tespitler ile gözlemlenebilir çıkarımlar yapılmıştır. Bu çalışmamızda Başbakanlık Osmanlı Arşivlerinde ML.VRD.TMT kod adı ile anılan defterlerden yararlanılarak hazırlanmış Gerede Temettuat Defterleri yegâne başvuru kaynağı olmuştur.