Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ

Yıl 2022, Cilt Nisan 2022, Sayı 16, 141 - 158, 29.04.2022
https://doi.org/10.51592/kulliyat.1093104

Öz

Divan şairi yazdığı kaside, gazel, tarih manzumelerinde devlet adamlarına sıklıkla yer vermiştir. Bu zamana kadar yapılmış olan pek çok çalışmada padişah ya da sadrazam gibi üst düzey devlet adamlarına sıklıkla yer verilmiştir. Fakat daha alt kadrolarda yer alan devlet adamlarının Klasik Türk şiirindeki anılış biçimlerine çok fazla değinilmemiştir. Bu çalışmada divanıhümayun üyesi olan ve bir grup kâtibin yöneticiliği görevini yürüten reisülküttapların devlet adamlığı yönüyle Klasik Türk şiirindeki anılış biçimleri incelenmiştir. Konu öncelikle tipler ve kişilikler bahsinde değerlendirilmiş, reisülküttapların birer tarihî kişilik olduğu ifade edilmiştir. Daha sonra en fazla reisülküttap barındırmakla birlikte devlet adamlarının özellik çeşitliliğini en iyi yansıtan 4 divandan seçilen 7 reisülküttap incelenmiştir. Her bir reisülküttabın kısa biyografisi verildikten sonra devlet adamlığı özelliklerinin vurgulandığı örnek beyitler açıklamalar eşliğinde sunulmuştur. İncelenen beyitlerdeki devlet adamlığı vasıfları kişisel özellikler ile devlet ve toplum değerleri bakımından değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda elde edilen verilerin istatiksel sonuçlarını gösteren tablolar yer almaktadır. Bu çalışmayla devlet yönetiminin alt kadrosunda yer alan reisülküttapları bir devlet adamı olarak KlasikTürk şiirindeki anılış biçimleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Kaynakça

  • AHISHALI, Recep. (2007). Reîsülküttâb. DİA, 34, 449-451, Ankara: TDV Yay.
  • AKKUŞ, Metin. (2007). Klasik Edebiyatta Tipler. Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.
  • AZAMAT, Nihat. (2009). Sarı Abdullah Efendi. DİA, 36, 145-147, İstanbul: TDV Yay.
  • BİLGİÇ, A. Timur. (2012). Tarih Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yay.
  • İPEKTEN, Haluk. (1990). Nâilî-i Kadîm Divanı. Ankara: Akçağ Yay.
  • KAPLAN, Mehmet. (1985). Tip Tahlilleri: Türk Edebiyatında Tipler. İstanbul: Dergâh Yay.
  • KOÇAK, Fatma. (2006). Fâik Mahmud ve Divanı. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • MERMER, Ahmet. (1994). Mezâkî: Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı’nın Tenkitli Metni. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yay.
  • SÜREYYA, Mehmed. (1996). Sicill-i Osmânî, 1, Abdülkerim Bey. 120.
  • SÜREYYA, Mehmed. (1996). Sicill-i Osmânî, 1, Ahmed Efendi (Köse). 181.
  • SÜREYYA, Mehmed.(1996). Sicill-i Osmânî, 2, Hamza Paşa. 603-604.
  • SÜREYYA, Mehmed.(1996). Sicill-i Osmânî, 3, Mehmed Efendi (Şâmizâde). 1020.
  • SÜREYYA, Mehmed.(1996). Sicill-i Osmânî, 4, Mustafa Efendi (Hacı). 1165.
  • SÜREYYA, Mehmed.(1996). Sicill-i Osmânî, 4, Râmî Mehmed Paşa. 1348.
  • TULUM, Mertol ve TANYERİ M. Ali. (1977). Nev’î Divanı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay.
  • ÜNAL, Mehmet Ali. (2017). Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Isparta: Fakülte Kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Edebiyat, Tarih
Bölüm Edebiyat
Yazarlar

Merve MENTEŞE> (Sorumlu Yazar)
ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ
0000-0001-7909-3139
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 29 Nisan 2022
Gönderilme Tarihi 25 Mart 2022
Kabul Tarihi 12 Nisan 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt Nisan 2022, Sayı 16

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { kulliyat1093104, journal = {KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi}, eissn = {2587-117X}, address = {kulliyatdergisi@gmail.com}, publisher = {Bahir SELÇUK}, year = {2022}, volume = {Nisan 2022}, number = {16}, pages = {141 - 158}, doi = {10.51592/kulliyat.1093104}, title = {BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ}, key = {cite}, author = {Menteşe, Merve} }
APA Menteşe, M. (2022). BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ . KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi , Nisan 2022 (16) , 141-158 . DOI: 10.51592/kulliyat.1093104
MLA Menteşe, M. "BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ" . KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi Nisan 2022 (2022 ): 141-158 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/kulliyat/issue/69704/1093104>
Chicago Menteşe, M. "BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ". KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi Nisan 2022 (2022 ): 141-158
RIS TY - JOUR T1 - BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ AU - MerveMenteşe Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - doi: 10.51592/kulliyat.1093104 DO - 10.51592/kulliyat.1093104 T2 - KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 141 EP - 158 VL - Nisan 2022 IS - 16 SN - -2587-117X M3 - doi: 10.51592/kulliyat.1093104 UR - https://doi.org/10.51592/kulliyat.1093104 Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ %A Merve Menteşe %T BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ %D 2022 %J KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi %P -2587-117X %V Nisan 2022 %N 16 %R doi: 10.51592/kulliyat.1093104 %U 10.51592/kulliyat.1093104
ISNAD Menteşe, Merve . "BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ". KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi Nisan 2022 / 16 (Nisan 2022): 141-158 . https://doi.org/10.51592/kulliyat.1093104
AMA Menteşe M. BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ. KÜLLİYAT. 2022; Nisan 2022(16): 141-158.
Vancouver Menteşe M. BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi. 2022; Nisan 2022(16): 141-158.
IEEE M. Menteşe , "BİR DEVLET ADAMI OLARAK REİSÜLKÜTTAPLARIN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDEKİ İZLERİ", KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi, c. Nisan 2022, sayı. 16, ss. 141-158, Nis. 2022, doi:10.51592/kulliyat.1093104