Araştırma Makalesi

Veba Geceleri’nde Anlatıcının Söylem Alanı

Cilt: 3 Sayı: 1 30 Haziran 2023
  • Yasemin Yerlikaya *
PDF İndir
EN TR

Veba Geceleri’nde Anlatıcının Söylem Alanı

Öz

Anlatı evrenine dair tüm olay ve durumların anlatma görevini üstlenen bir ya da birden fazla anlatıcı vardır. Bu nedenle anlatıcı anlatının söylem alanını üstlenir. Anlatıcı, insan veya hayvan olabileceği gibi herhangi bir nesne, işaret, görüntü veya renk olabilir. Tüm bunlar onun varlığını görünür kılan detaylardır. Anlatıyı şekillendiren yapı unsurları da söylem alanını açımlayan diğer detaylardır. Vaka, mekân ve zaman birliğinin yanı sıra kişilerin konumlanışındaki yapısal özellikler söylem alanının somut örneklerindendir. Çağdaş Türk edebiyatının üretken yazarlarından Orhan Pamuk, Veba Geceleri romanında hayalî bir adada yaşanan veba salgınının Osmanlı toplumu üzerindeki etkisini anlatır. Minger Adası’nda görülen salgın, Osmanlı’nın ağır ekonomik sıkıntılarının yaşandığı II. Abdülhamit devrinde yaşanır. Anlatının polisiye türüne dönüşmesini sağlayacak olan cinayet vakasının işlenmesi ise kurgusallık bakımından anlatıyı süreğenleştirir. Roman, anlatıcı vasıtasıyla gerek tarihsel gerekse kurgusal yönlerden söylem alanının farklılaşmasını sağlayacak ifadeleri içerir. Bu çalışmada anlatıcının söylem alanına dâhil olmasını sağlayan özelliklerine yer verilecektir. Bu noktada dişil ve eril söylemin belirgin olduğu örnekler yukarıda bahsedilen ayırıcı unsurlar etrafında incelenecektir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Argunşah, Hülya Eraydın. Babasının Kızı Olmak. İstanbul: Kesit Yayınları, 2016.
  2. Butler, Judith. “Cinsiyet Belası Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi”. Çev. Başak Ertür. İstanbul: Metis Yayıncılık,2016.
  3. Çıraklı, Mustafa. Anlatıbilim. İstanbul: Hece Yayınları. 2015.
  4. Dervişcemaloğlu, Bahar. Anlatıbilime Giriş. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2016.
  5. Erkman Akerson, Fatma. Edebiyat ve Kuramlar. İstanbul: İthaki Yayınları. 2015.
  6. Genette, Gérard. “Anlatının Söylemi: Yöntem Hakkında Bir Deneme”. Çev. Ferit Burak Aydar. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2011.
  7. Irzık, Sibel, Jale Parla. Kadınlar Dile Düşünce, “Öznenin Vefatından Sonra Kadın Olarak Okumak”, Sibel Irzık, İstanbul: İletişim Yayınları, 2021.
  8. Kıran Ayşe, Kıran Zeynel. Yazınsal Okuma Süreçleri. İstanbul: Seçkin Yayıncılık, 2007.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı , Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yasemin Yerlikaya * Bu kişi benim
0000-0003-1822-5526
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

16 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

8 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

MLA
Yerlikaya, Yasemin. “Veba Geceleri’nde Anlatıcının Söylem Alanı”. KÜN Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 1, Haziran 2023, ss. 50-61, doi:10.54281/kundergisi.29.

Lisans

Kün Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) lisansı ile lisanslanmıştır.

pEPOhSyI5kH.jpg