Kur’ân’a Göre İman Esasları ve İmanın Kabul Olmasının Şartları

Yıl 2026, Cilt: 6 Sayı: 1 , 1 - 20 , 31.03.2026

İsmail Karagöz

https://izlik.org/JA49JP49TH

Öz

Öz
Yaratılış gayesi olan Allah’a kulluk görevini yerine getirebilmek için öncelikli olarak iman edilmesi gerekir. Kur’ân-ı Kerîm’de birçok âyette iman edilmesi emredilmektedir. İman edilecek hususlar; Allah’a, melekle-re, kitaplara, peygamberlere ve âhiret gününe, Hz. Muhammed’e indirilen Kur’an’a iman edilmesi emre-dilmektedir. Hz. Peygamber (s.a.s.), insan suretine giren Cebrail’in sorusu üzerine imanı altı maddede özetlemiş, iman esasları arasında kadere imanı da zikretmiştir. Sözlükte “tasdik etmek” anlamına gelen imanı Ehl-i Sünnet âlimleri “kalple tasdik” olarak tanımlamış, Mutezile âlimlerinin “kalple tasdik, dil ile ikrar ve uygulama” olarak tanımının isabetli olmadığını açıklamışlardır. Bakara 2/8. âyetinde iman ekmiş olabil-mek için sadece dille iman ettim demenin yeterli olmadığını, imanın geçerli olabilmesi için “kalple tasdik” edilmesi, En’âm 6/82 âyetinde bir insanın hidayete ermiş olabilmesi için imana şirk karıştırılmaması yani Allah’tan başka ilah, rab, mabud ve yaratıcı bulunmadığının kabul edilmesi gerektiği bildirilmiştir. Bu iki şartın dışında Kur’ân-ı Kerîm’de imanın kabul olmasının dört şartı daha zikredilmiştir. Bunlar imanda şüphe olmaması, iman esaslarının kesin olarak kabul edilmesi, imanda bütünlük olması, iman esaslarının ve Kur’ân âyetlerinin, âyetlerde bildirilen hükümlerin, emir ve yasakların, ilke ve hükümlerin, helâl ve ha-ramların, verilen bilgilerin tamamının tasdik edilmesi, imanın son nefese bırakılmaması, yaşama imkânı varken iman edilmesi, âyetler ve dinî hükümlerden hiçbirinin küçümsenmemesi ve alay konusu yapılma-masıdır. Makalemizde bu şartlar, âyet ve hadislerden delillerle değerlendirilmeye çalışılmıştır. Makale ile amacımız, iman ettim demekle gerçekten iman edilmiş olunmayacağını, Kur’an ve Sünnette bildirildiği şekilde şartlarına uygun olarak iman edilmesi gerektiğini ortala koymaktır.

Anahtar Kelimeler

Tefsîr , Kur’ân , İman , Kalp , Tasdîk , Kabul

The Essentials of Faith According to the Quran and the Conditions for the Ac-ceptance of Faith

https://izlik.org/JA49JP49TH

Öz

Abstract
In order to fulfill the duty of serving Allah, which is the purpose of creation, one must first have faith. Belief is commanded in many verses in the Holy Quran. Things to believe in; To Allah, angels, books, prophets and the afterlife, Hz. It is commanded to believe in the Quran sent down to Muhammad. Hz. Upon the question of Gabriel, who took human form, the Prophet (pbuh) summarized faith in six articles and mentioned belief in destiny among the principles of faith. Ahl al-Sunnah scholars defined faith, which means "to confirm" in the dictionary, as "confirmation with the heart", and they explained that the defini-tion of Mutazila scholars as "confirmation with the heart, confession and practice with the tongue" is not accurate. Ahl al-Sunnah scholars defined faith, which means "to confirm" in the dictionary, as "confirma-tion with the heart", and they explained that the definition of Muta-zila scholars as "affirmation with the heart, confession and practice with the tongue" is not accurate. Baccarat 2/8. In the verse, it is stated that in order to plant faith, it is not enough to just say "I believe" with the tongue, that in order for the faith to be valid, it must be "confirmed with the heart", and in the verse of En'am 6/82, in order for a person to be guided, it is stated that the belief should not be mixed with shirk, that is, it should be accepted that there is no god, lord, deity or creator other than Allah. Apart from these two conditions, four more con-ditions for the acceptance of faith are mentioned in the Holy Quran.These are: no doubt in faith, absolute acceptance of the principles of faith, integrity in faith, approval of the principles of faith and the verses of the Qur'an, the provisions, orders and prohibitions, principles and judgments, halal and haram, and all the information given, not leaving the faith to the last breath, believing while there is a chance to live, not belittling or ridiculing any of the verses and religious provisions. In our article, we tried to evaluate these conditions with evidence from verses and hadiths. Our aim with this article is to show that saying "I be-lieve" does not mean that one truly believes, and that one must believe in accordance with the condi-tions stated in the Quran and Sunnah.

Anahtar Kelimeler

Tafsir , Quran , Faith , Heart , Affirmation , Acceptance

Kaynakça

• Ahmed b. Hanbel. el-Müsned. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1981.
• Alper, Hülya. “Münafık”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2020.
• Beyzâvî, Ebû Saîd Nâsırüddîn Abdullāh b. Ömer b. Muhammed. Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsî’l-Arabî, 1418.
• Cevherî, İsmail b. Hammad es-Sihah. Beyrut: Dâru‘l-Ilm, 1979.
• Ebû Hafs Sirâcüddîn Ömer b. Ali. el-Lübâb fî ulûmi’l-kitâb. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, 1998.
• Ebû Hanîfe Nûmân b. Sâbit. el-Fıkhu’l-ekber. b.y.y.: Mektebetü’l-Furkân, 1999.
• İbn Cüzey, Ebû’l-Kâsım Muhammed b. Ahmed b. Muhammed b. Abdullah. et-Teshîl li ulûmi’t-tenzîl. Beyrut: Şirketü Dâru’l-Erkam, 1416.
• İbn Ebî Hâtim, Ebû Muhammed Abdurrahmân b. Muhammed. Tefsîru’l-Kur’ân’i’l-azîm. Suud: Mektebetü Nezzâr, 1419.
• İbn Fâris, Ebû’l-Hüseyn Ahmed. Mu’cemü mekâyîsi’l-lüga. Beyrut: İttihâdü’l-Kitâbi’l-Arab, 2002.
• İbn Manzûr, Ebû’l-Fadl Cemâlüddîn Muhammed b. Mükerrem. Lisânü’l-Arab. Beyrut: Dâru Sadr, 1970.
• Kâdî Abdülcebbâr, Ebû’l-Hasen Kadi’l-kudât b. Ahmed b. Abdilcebbâr el-Hemedânî. Şerhu’l-usûli’l-hamse. Kahire: Mektebetu Vehbe, 1988.
• Karaca, Abdullah. Kur'ân'ın Muhtevası Bağlamında Kur'ân Ansiklopedileri. İstanbul: Kitap Dünyası Yayınları, 2023.
• Karagöz, İsmail. Kur’ân’ın Anlamı ve Tefsiri, Açıklamalı ve Kırık Meali. Ankara: Kar Yayınları, 2021.
• Karagöz, İsmail. Kur’ân’ın Anlamı, Açıklamalı ve Kırık Meâli. Ankara: Kar Yayınları, 2020.
• Karagöz, İsmail. “Cehennemin Sonsuzluğunun Ayet ve Hadislerdeki Delilleri”. Düzce Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/1 (2018), 1-19.
• Karagöz, İsmail. İman İlmihali. Ankara: Kar Yayınları, 2021.
• Kurtubî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed. el-Câmi’ li ahkâmi’l-Kur’ân. Kahire: Dâru’l-Kütübi’l-Mısrıyye, 1964) 8/382.
• Mâtürîdî , Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed. et-Tevhîd (İskenderiyye: Dâru’l-Câmi’âti’l-Mısrıyya, ts.
• Mâtürîdî, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed. Te’vîlâtü ehli’s-sünne. Beyrut: Dâru Kütübi’l-‘Ilmiyye, 2005.
• Mukâtil b. Süleyman, Ebû’l-Hasan. et-Tefsîru’l-kebîr. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâs, 1423.
• Muhammed b. Abdurrahman el-Hamîs, Usûlü’d-dîn ınde’l-imam Ebî Hanîfe. Suud: Dâru’s-Samîî, ts. Müslim b. el-Hac el-Kuşeyrî en-Nisâbûrî. el-Câmiu’s-sahîh. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1981. Nesefî, Ebû’l-Berakât Abdullah b. Ahmed. Medâriku’t-Tenzîl ve Hakâiku’t-Te’vîl. Beyrut: Dâru’l-Kelimi’t-Tayyib, 1998. Râzî, Ebû Abdillâh Fahrüddîn Muhammed b. Ömer b. Hüseyn. Mefâtîhu’l-gayb. Beyrut: Dâru’t-Türâsî’l-Arabiyyi, 1420. Sâbûnî, Muhammed Ali. Safvetü’t-tefâsîr. Kahire: Dâru’s-Sâbûnî, 1997.
• Sana‘ânî, Ebû Bekir Abdürrazzak b. Hemmâm, el-Musannef. Beyrut: el-Mektebetü’l-İslamî, 1403.
• Sema‘ânî, Ebû’l-Muzeffer Mansur b. Muhammed. Tefsîru’l-Kur’ân. Riyad: y.y., 1997.
• Semerkandî, Ebû’l-Leys Nasr b. Muhammed. Bahru’l-‘ulûm. b.y.y.: y.y., ts.
• Sevim, Hasan. Menar Tefsirinin Ahlak Perspektifi. Ankara: Gece Kitaplığı Yayınları, 2002.
• Sinanoğlu, Mustafa. “Şirk”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 39/193-198. İstanbul: TDV Yayınları, 2010.
• Taberî, Muhammed b. Cerîr. Câmi’u’l-beyan ‘an te’vîli âyi’l-Kur’ân. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2000.
• Tirmizî, Ebû Îsâ Muhammed b. Îsâ. es-Sünen, thk. Ahmed Muhammed Şakir. Mısır: Mektebetü'l-Halebî, 1975.
• Yazır, Hamdi. Hak Dini Kur’ân Dili. İstanbul: Eser Neşriyat, İstanbul 1971.