TRADITIONAL CLOTHING CULTURE OF SOUTHERN ALTAY TRIBES

Öz

Altai Turks, who constitute an important part of the Turkish world, are the indigenous people of the Altai Republic, that is located at the southern part of the Siberian geography. The geography where the Altai Turks, who are generally examined in two groups as the Northern Altai tribes and the Southern Altai tribes, live has been registered as the homeland of the Turks. This shows that the Altai Turks have an ancient historical past with a very rich cultural heritage. One of the most important parts of this ancient culture of Altay, which has been formed over the years, is the traditional clothes they wear. Traditional clothes have been a tool for transferring the cultural heritage of the Altai Turks from past to present by shedding light on the climatic conditions of the Altai geography and the customs, traditions, customs, economic situation and beliefs of the Altai people. In this article, it is aimed to examine the traditional clothing culture, which reveals many historical, social and economic characteristics of the Southern Altai tribes, based on the materials and colors used in making the clothes, and to determine the changes it has undergone from past to present.

Anahtar Kelimeler

• Altai Turks
• Southern Altai tribes
• clothing
• traditions
• culture

Güney Altay Boylarının Geleneksel Giyim Kuşam Kültürü

Öz

Türk dünyasının önemli bir bölümünü oluşturan Altay Türkleri, Sibirya coğrafyasının en güneyinde yer alan Altay Cumhuriyeti’nin yerli halkıdır. Genel olarak Kuzey Altay boyları ve Güney Altay boyları şeklinde iki grupta incelenen Altay Türklerinin yaşadıkları coğrafya Türklerin ana yurdu olarak bilinmektedir. Bu durum Altay Türklerinin kadim bir tarihi geçmişe ve oldukça zengin bir kültürel mirasa sahip olduklarını göstermektedir. Altay halkının yüzlerce yıldır ilmek ilmek işlediği bu kadim kültürünün en önemli parçalarından biri de üzerlerinde taşıdıkları geleneksel kıyafetleridir. Geleneksel kıyafetler Altay coğrafyasının iklim koşullarına, Altay halkının; örf, âdet, gelenek, görenek, ekonomik durum ve inanışlarına ışık tutarak Altay Türklerine ait kültürel mirasın geçmişten günümüze aktarılmasına aracı olmuştur. Bu makalede Güney Altay boylarının tarihi, sosyal ve ekonomik birçok özelliğini gözler önüne seren geleneksel giyim kuşam kültürünün, kıyafetlerin yapımında kullanılan malzemelerden ve renklerden hareketle incelenerek, geçmişten günümüze kadar geçen süreç içerisinde uğradığı değişikliklerin tespit edilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Altay Türkleri
• Güney Altay boyları
• giyim kuşam
• gelenekler
• kültür

Kaynakça

1. Atalay, B. (1940). Eski Türkçeden Bugüne Türk Dili. TDK Yayınları, Ankara.
2. Chandyeva, Y. D. (2009). Traditional Costume as a Reflection of the Ethnic Culture of the Altai People. Siberian Federal University, Krasnoyarsk.
3. Clauson, S. (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. Oxford: Clarendon Press.
4. Hejzlarová, T. (2019). Traditions And Innovations in the Clothing of Southern Altaians. Annals of the Náprstek Museum, sayı 40, 7-23.
5. Kaşgarlı Mahmud. (2006). Dîvânu Lugâti’t-Türk, Cilt I. (Haz. Besim Atalay). TDK Yayınları, Ankara.
6. Kaya, Ö., & Bayraktar, Z. (2025). Function and Meaning in the Costumes of Altai and Siberian Shamans. Folklor/Edebiyat, 31(121), s. 26–27.
7. Potapov, L. P. (1951). Odejda Altaytsev. Sbornik Muzeya Antropologii i Etnografii, Moskva-Leningrad, Vıp. 13, Leningrad.
8. Şimşek, C. (2021). Altay Türklerinin Sosyo-Kültürel Yapısı, Geleneksel Sporları ve Oyunları. PhD Theis. Bişkek: Manas Üniversitesi.

9. İNTERNET KAYNAKLARI
10. http://collection.kunstkamera.ru/entity/OBJECT/87766?page=3&query=телеут&index=127 Erişim Tarihi: 10.05.2024.
11. http://fond.uni-altai.ru/fond/fond_material/ethnogr/od/ Erişim Tarihi: 10.05.2024.
12. http://collection.kunstkamera.ru/entity/OBJECT/87801?page=15&query=алтайцев&index=726 Erişim Tarihi: 11.05.2024.