Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler

Mehmet Memiş

Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler

Öz

Osmanlı döneminde hat sanatı eğitimi usta-çırak ilişkisi içinde, ‘meşk’ usulü ile yürütülmüştür. Günümüze ulaşan meşk murakka’ları, hocaların talebe çalışmalarına yaptıkları çıkartmalar bu hususta takip edilen yöntem ve izlenen yol hakkında yeteri kadar fikir vermektedir. Belli bir düzen ve disiplin içinde devam eden bu eğitimin “müfredat” ve “mürekkebat” olmak üzere, birbirini takip eden iki merhalede yapıldığı anlaşılmaktadır. Müstakil harflerin ve ikili olarak birbiri ile bitişik şekillerinin çalışıldığı müfredat aşamasından sonra, daha uzun metinlerin yazıldığı, satır kompozisyonu mahiyetindeki çalışmaları içeren mürekkebat kısmı gelir. Bu makalede, hattatların mürekkebat aşamasında yazdıkları metinler ele alınmıştır. Bazı duâ ve hadisler, yazı hakkında hikmetli sözler, Hz. Peygamber sevgisini işleyen hilye ve kasideler bu metinleri oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hat Sanatı,Hattat,Meşk,Mürekkebat Meşki

Kaynakça

Acar, M. Ş. (1999). Türk Hat Sanatı, İstanbul: Antik A.Ş. Atasoy, N. (1998). “Hırka-i Saâdet”, İslam Ansiklopedisi, C. 17. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 374-377. Ayçiçeği, B. (2015). Bûsîrî’nin Kasîdetü’l-Bürde’sinin Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa Tarafından Yapılan Mensur ve Manzum Tercümesi, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi (15), 27-102. Aydın, Z. C. (2016). Eyüp Sabri Paşa’nın Türkçe Kaside-İ Bürde Şerhi (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Bilgin, A. A. (2016). Hz. Muhammed’in Muhtasar Şemâil-İ Şerif Tercümesi’inde Geçen Vasıfları, Türkiyat Mec. 26/1, 81-88. Demirayak, K. (2001). “Kasîdetü’l-Bürde”, İslam Ansiklopedisi, C. 24. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 566-568. Derman, M. U. (2002). Sakıp Sabancı Müzesi Hat Koleksiyonundan Seçmeler, İstanbul: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi Erdoğan, M. (2007). Hâkim Mehmed Efendi’nin Manzum Hilyesi, C.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, XI/1, 317-357 Kaya, M. (2001). “Kasîdetü’l-Bürde”, İslam Ansiklopedisi, C. 24. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 568-569. Memiş, M. (2007). Nesta’lik Hattı, Bişnev - Mesnevînin İlk On Sekiz Beyti, İstanbul: Konya B. B. Yayını, 30-35 Mermer, K. (2018). Klasik Şerh Geleneğinde Üslûp – Kasîde-i Bürde Örneği, İstanbul: İz Yayıncılık. Okumuş, Ö. (1993). “Câmî Abdurrahman”, İslam Ansiklopedisi, C. 7. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 94-99 Pala, İ. (2011). Gülü Tarife Ne Hacet, Ne Çiçektir Biliriz, Hilye-i Şerîfe - Hz. Muhammed’in Özellikleri, (Ed. Faruk Taşkale, Hüseyin Gündüz), İstanbul: Antik A.Ş. 49-55. Serin, M. (2004). “Meşk”, İslam Ansiklopedisi, C. 29. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 372-374. Serin, M. (2011). Hilye-i Şerife, Hilye-i Şerîfe - Hz. Muhammed’in Özellikleri, (Ed. Faruk Taşkale, Hüseyin Gündüz), İstanbul: Antik A.Ş. 91-95. Sevgi, A. (2011). Molla Câmî’nin Akâit Risalesi ve Türkçe Manzûm Bir Tercümesi, Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (26). 1-8. Subaşı, M. H. (2011). Yaygınlaşmış Şekil ve Muhtevası İle Hilye-i Şerîfe ve Bölümleri, Hilye-i Şerîfe - Hz. Muhammed’in Özellikleri, (Ed. Faruk Taşkale, Hüseyin Gündüz), İstanbul: Antik A.Ş. 39-47. Subaşı, M. H. (2011). Hat sanatında Hz. Peygamber Sevgisiyle Doğmuş Bir Form: Hilyeler, Kültür Coğrafyamızda Hz. Muhammed Uluslararası Sempozyumu, II, (7-8 Mart 2009 / Sakarya), Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı. 211-264. Taşkale, F. ve Gündüz H. (Ed.). (2011). Hilye-i Şerîfe - Hz. Muhammed’in Özellikleri, İstanbul: Antik A.Ş. Uğur, M. (1999). ‘Kasîde-i Bürde’ye Reddiye’ Kitapçığına Kısacık Reddiye, Dini Araştırmalar, II, (4), 5-20. Uzun, M. (1994). “Ebced”, İslam Ansiklopedisi, C. 10. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 68-70. Uzun, M. (1997). “Hâkani Mehmed Bey”, İslam Ansiklopedisi, C. 15. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi. 166-168. Uzun, M. (1998). “Hilye”, İslam Ansiklopedisi, C. 18. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 44-47. Yardım, A. (1997). Peygamberimizin Şemâili, İstanbul: Damla Yayınevi. Yazar, S. (2018). Amasyalı Seyyid Hüseyin Efendi ve Manzum Kasîde-i Bürde Tercümesi, Amasya Üniv. Sosyal Bilimler Dergisi, II (3). 145-187. Yücel, Y. İ. (2016). Kaside-i Bürde Üzerine Son Dönemde Yapılan İlmi Çalışmalar, İslam Bilimleri Araştırmaları Dergisi, (1). 86-106.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Memiş ^*
0000-0002-7962-3782
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Ocak 2020

Gönderilme Tarihi

25 Aralık 2019

Kabul Tarihi

10 Ocak 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA39JE84GJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Memiş, M. (2020). Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler. Lale, 1(1), 40-51. https://izlik.org/JA39JE84GJ

AMA

1.Memiş M. Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler. Lale Dergisi. 2020;1(1):40-51. https://izlik.org/JA39JE84GJ

Chicago

Memiş, Mehmet. 2020. “Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler”. Lale 1 (1): 40-51. https://izlik.org/JA39JE84GJ.

EndNote

Memiş M (01 Ocak 2020) Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler. Lale 1 1 40–51.

IEEE

[1]M. Memiş, “Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler”, Lale Dergisi, c. 1, sy 1, ss. 40–51, Oca. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39JE84GJ

ISNAD

Memiş, Mehmet. “Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler”. Lale 1/1 (01 Ocak 2020): 40-51. https://izlik.org/JA39JE84GJ.

JAMA

1.Memiş M. Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler. Lale Dergisi. 2020;1:40–51.

MLA

Memiş, Mehmet. “Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler”. Lale, c. 1, sy 1, Ocak 2020, ss. 40-51, https://izlik.org/JA39JE84GJ.

Vancouver

1.Mehmet Memiş. Osmanlı Hattatlarının Mürekkebat Meşklerinde Yazdıkları Metinler. Lale Dergisi [Internet]. 01 Ocak 2020;1(1):40-51. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39JE84GJ