BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ

Ümmügülsüm Çilek

BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ

Öz

Eşrefoğlu Camii, kaynağı Orta Asya’ya dayanan ahşap direkli ve tavanlı cami geleneğinin Anadolu’da özgün kalabilen nadide bir örneğidir. 1299 tarihli yapı, mimari kurulumu yanı sıra, taş, ahşap, çini ve kalemişi bezemeleriyle de zengin bir sanat geleneğinin temsilcisidir. Caminin taçkapısı, taşıdığı motif ve kompozisyon çeşitliliğiyle Anadolu Selçuklu taş işçiliğinin zengin bir örneğini oluşturur. Zaman içinde çeşitli restorasyonlar geçiren taçkapının özgün halini koruyan bezemeleri, bu makalenin konusunu oluşturmaktadır. Makalede taçkapının bezemeleri; motif ve kompozisyon özellikleri, işleme tekniği ve restorasyon uygulamalarının niteliği bakımından detaylı bir şekilde incelenecektir. Bu çalışmayla taçkapının özgün bezemelerini belgelemek ve restorasyon çalışmalarıyla ilave edilen hatalı unsurları tespit ederek özgünlüğünü korumaya katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akar, A. ve Keskiner, C. (1978). Türk Süsleme Sanatlarında Desen ve Motif. İstanbul: Tercüman Sanat ve Kültür Yayınları.
Akok, M. (1976). Konya Beyşehir Eşrefoğlu Camii ve Türbesi. Türk Etnografya Dergisi, XV, 5-34.
Apa Kurtişoğlu, G. (2015). Anadolu Selçuklu Dönemi Ahşap Minberleri. Konya: Selçuklu Belediyesi.
Arık, R. ve Arık, O. (2007). Anadolu Toprağının Hazinesi Çini: Selçuklu ve Beylikler Çağı Çinileri. İstanbul: Kale Grubu Kültür Yayınları.
Aslanapa, O. (1989). Türk Sanatı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Bayburtluoğlu, Z. (1976). Anadolu Selçuklu Devri Büyük Programlı Yapılarında Önyüz Düzeni. Vakıflar Dergisi, 11, 67-106.
Birol, İ. A. ve Derman, Ç. (2005). Türk Tezyini Sanatlarında Motifler. İstanbul: Kubbealtı Neşriyat.
Çaycı, A. (2008). Eşrefoğlu Beyliği Dönemi Mimari Eserleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Başkanlığı.

Çetinaslan, M. (2018a). Beyşehir Eşrefoğlu’ndaki Mahfillerin Anadolu Cami Mimarisindeki Yeri ve önemi. M. Şeker, A. Taşğın, Y. Kaya (ed.), Eşrefoğulları Beyliği: Uluslararası Orta Anadolu ve Akdeniz Beylikleri Tarihi, Kültürü ve Medeniyeti Sempozyumu-1 (11-13 Eylül 2014) (s. 191-217) içinde. Konya : Necmettin Erbakan Üniversitesi Kültür Yayınları.
Çetinaslan, M. (2018b). Taş Vakfiyeler ve Beyşehir Eşrefoğlu Camii’nin Taş Vakfiyesi. M. Şeker, A. Taşğın, Y. Kaya (ed.), Eşrefoğulları Beyliği Uluslararası Orta Anadolu ve Akdeniz Beylikleri Tarihi, Kültürü ve Medeniyeti Sempozyumu-1 (11-13 Eylül 2014) (s. 219-351) içinde. Konya : Necmettin Erbakan Üniversitesi Kültür Yayınları.
Çilek, Ü. (2020). Tezyinî Açıdan Beyşehir Eşrefoğlu Camii (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı, İstanbul.
Efe, İ. (2013). Eşrefoğlu Camii ve Külliyesi. Konya: Dokuz Yayınları.
Eyüboğlu, B. (1979). Dünden Bugüne Beyşehir. Konya: Kuşak Ofset.
Erdemir, Y. (1999). Beyşehir Eşrefoğlu Süleyman Bey Camii ve Külliyesi. Beyşehir: Beyşehir Vakfı Yayınları.
Kızıltan, A. (1958). Anadolu Beyliklerinde Cami ve Mescitler (XIV. yüzyıl sonuna kadar) (Doçentlik Tezi) .İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi.
Konyalı, İ. H. (1991). Abideleri ve Kitabeleriyle Beyşehir tarihi. A. Savran (Yay. haz.). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Kofoğlu, S. (2018). Selçuklu Sonrası Güneybatı Anadolu’da Bir Uç Beyliği: Eşrefoğulları. M. Şeker, A. Taşğın, Y. Kaya (ed.), Eşrefoğulları Beyliği: Uluslararası Orta Anadolu ve Akdeniz Beylikleri Tarihi, Kültürü ve Medeniyeti Sempozyumu-1 (11-13 Eylül 2014) (s. 45-60) içinde. Konya : Necmettin Erbakan Üniversitesi Kültür Yayınları.
Kuran, A. (1972). Anadolu’da Ahşap Sütunlu Selçuklu Mimarisi. Malazgirt Armağanı ayrı basım, 179-186. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
Ödekan, A. (1977). Osmanlı Öncesi Anadolu Türk Mimarisinde Mukarnaslı Portal Örtüleri (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, İstanbul.
Öney, G. (1989). Beylikler Devri Sanatı XIV.-XV. Yüzyıl (1300-1453). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Ögel, S. (1957). Bir Selçuk Portalleri Grubu ve Karaman’daki Hatuniye Medresesi Portali. Yıllık Araştırmalar Dergisi II, 115-119.
Ögel, S. (1966). Anadolu Selçukluları’nın Taş Tezyinatı. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Önge, Y. (1971). Anadolu’da XIII. ve XIV. Yüzyılın Nakışlı Ahşap Camilerinden Bir Örnek: Beyşehir Köşk Köyü Mescidi. Vakıflar Dergisi, 18, 291-296.
Seçkin, N. (2008). Beyşehir Eşrefoğlu (Süleyman Bey) Camisi. D. Kuban (Ed.), Selçuklu Çağında Anadolu Sanatı içinde (s. 156-160). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Tuncer, O. C. (1986). Anadolu Selçuklu Mimarisi ve Moğollar. Ankara.
Uzunçarşılı, İ. H. (2003). Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri (4. bs.). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Yetkin, Ş. (1986). Anadolu’da Türk Çini Sanatının Gelişmesi (gen. 2. bs.). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları .

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ümmügülsüm Çilek ^*
0000-0002-4570-1930
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

21 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

27 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 4

IZ

https://izlik.org/JA59SA24FP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çilek, Ü. (2021). BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ. Lale, 4, 34-50. https://izlik.org/JA59SA24FP

AMA

1.Çilek Ü. BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ. Lale Dergisi. 2021;(4):34-50. https://izlik.org/JA59SA24FP

Chicago

Çilek, Ümmügülsüm. 2021. “BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ”. Lale, sy 4: 34-50. https://izlik.org/JA59SA24FP.

EndNote

Çilek Ü (01 Temmuz 2021) BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ. Lale 4 34–50.

IEEE

[1]Ü. Çilek, “BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ”, Lale Dergisi, sy 4, ss. 34–50, Tem. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59SA24FP

ISNAD

Çilek, Ümmügülsüm. “BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ”. Lale. 4 (01 Temmuz 2021): 34-50. https://izlik.org/JA59SA24FP.

JAMA

1.Çilek Ü. BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ. Lale Dergisi. 2021;:34–50.

MLA

Çilek, Ümmügülsüm. “BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ”. Lale, sy 4, Temmuz 2021, ss. 34-50, https://izlik.org/JA59SA24FP.

Vancouver

1.Ümmügülsüm Çilek. BEYŞEHİR EŞREFOĞLU CAMİİ TAÇKAPISININ ÖZGÜN BEZEMELERİ. Lale Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2021;(4):34-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59SA24FP