Bireysel Özgürlükten Rasyonelleşmeye: Georg Simmel ve Paranın Felsefesi
Öz
Georg Simmel, modern sosyolojinin kurucuları arasında yer almasına rağmen, kendi yaklaşımlarından etkilenen sosyolojik çalışmaların başlaması nispeten geç dönemlerde gerçekleşmiştir. Genelde, Simmel toplumu anlamaya çalışırken evrensel kanunlar yerine, toplumu daha ziyade mikro düzeyde ele almış ve insanlığın değişimini bir meta analiz düzleminde açıklamak yerine bu değişimi mikro düzeyde analiz etmiştir. Simmel’in Paranın Felsefesi adlı eseri de bu yaklaşımına iyi bir örnektir, çünkü burada kendi ifadesiyle “zihinsel dünyamızın dönüşümünü” okumakta ve insanoğlunun hayatına bir “ödeme aracının” girmesiyle yaşanan toplumsal değişimleri tartışmaktadır. Simmel bir iktisat teorisi ortaya koyma çabasına girmeden mülkiyet, piyasa, sözleşme, girişim ve elbette para gibi konuları tartışmış, Carl Menger gibi isimlerden de etkilenerek değer oluşumunun toplumsal boyutuna değinmiştir. Bu çalışmada Simmel’in toplumsalı okumak ve dönüşümü anlamak için parayı kurgulayış biçimine odaklanılmış ve özellikle paranın gelişiminin bireyin özgürlüğü, nesnelleşme, farklılaşma ve rasyonelleşme üzerindeki etkilerinin bugün dahi geçerli olduğu kendisinden sonraki sosyal bilimcilere yol gösterdiği vurgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Georg Simmel, Paranın Felsefesi, nesnelleşme, bireysel özgürlük, farklılaşma, zihinsel/tinsel değişim
Kaynakça
- Akın, Ş. (2024). Georg Simmel: dönemi ve sosyolojisi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 6(1), 73-86.
- Altmann, S.P. (2011). Simmel’in Para Felsefesi (çev. Fethi Nas) (makalenin ilk yayın yılı 1903, The American Journal of Sociology). Jale Özata Dirlikyapan (Ed.). Georg Simmel, Sosyolog, Sanatçı, Düşünür, içinde (s. 299-319). Ankara: Doğubatı.
- Blumenberg, H. (2012). Money or Life: Metaphors of Georg Simmel’s Philosophy. Theory, Culture & Society, 29(7/8) 249–262.
- Bürgi, M. (2003). Die Moderne im Verständnis von Georg Simmel, Zürich, http://socio.ch/sim/on_simmel/t_buergi.pdf
- Coser, L. A. (1977). Masters of Sociological Thought: Ideas in Historical and Social Context. New York: Harcourt Brace Jovanovich.
- Deflem, M. (2003). The Sociology of the Sociology of Money: Simmel and the Contemporary Battle of the Classics, Journal of Classical Sociology, 3, 67-96.
- Demir, G.Y. (2014). Sunum: Çarmıhını Sırtında Taşıyan Sosyo-Filozof Georg Simmel, George Simmel, Paranın Felsefesi içinde (s. 7-17). İstanbul: İthaki.
- Flotow, P. von; Schmidt, J. (2000). Globalisierung der Geldwirtschaft – 100 Jahre “Philosophie des Geldes”, Forum Wirtschaftsethik 3/2000; http://www.akademie-rs.de/wirtschaftsethik/heft3_00/bericht2.htm
- Frisby, D. (1986), Fragments of Modernity, Theories of Modernity in the Work of Simmel, Kracauer and Benjamin, New York: Routledge.
- Frisby, D. (2011). Introduction to the Translation, George Simmel, The Philosophy of Money içinde, New York: Routledge.