Derleme

Çağdaş Sosyal Kimlik Kolektif Eylem Modelleri Bağlamında Sosyal Medya Kolektif Eylem İlişkisinin İncelenmesi

Sayı: 119 25 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Çağdaş Sosyal Kimlik Kolektif Eylem Modelleri Bağlamında Sosyal Medya Kolektif Eylem İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Dijitalleşme ve internetin yaygınlaşması, bireylerin kolektif eylemlere katılım biçimlerini dönüştürmüş, sosyal medya ise kolektif hareketlerin mobilizasyonunda kritik bir araç haline gelmiştir. Derleme çalışmasında, Sosyal Kimlik Kuramı çerçevesinde sosyal medya-kolektif eylem ilişkisi; SIMCA ve EMSICA modelleri üzerinden ele alınmaktadır. SIMCA modelinde var olan grupla özdeşleşme, haksızlık algısı ve grup etkililiği inancı yer alırken; EMSICA’da eylem bağlamında oluşan kolektif eylem kimliği ile yeni bir kimlik özdeşimi ve haksızlık/etkililik inancı bulunmaktadır. Çalışmada, bu modellerin kuramsal arka planının yanı sıra Türkiye’de gerçekleşen “Gezi Eylemleri ve “15 Temmuz Demokrasi Nöbetlerinin” sosyal medya–kolektif eylem ilişkisi incelenmiştir. Bu eylemler kapsamında EMSICA ve SIMCA modellerini temel alarak, kolektif eylem, sosyal kimlik ve Türkiye’deki kolektif eylemleri inceleyen yaklaşık 500 bilimsel yayın ve 100 haber içeriği taranmıştır. Seçilen 96 bilimsel yayın ve haber içeriği derlenerek ilgili literatür ve modeller çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal kimlik , sosyal medya , kolektif eylem , SIMCA , EMSICA

Kaynakça

  1. Acar, Nihal. (2018), “Siyasi Eylemlerde Sosyal Medya Örgütlenmesi: 15 Temmuz Darbe Girişimi ve Demokrasi Nöbetleri”, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi.
  2. Acar, Y. G., ve Uluğ, Ö. M. (2016). Examining collective action through social media during Gezi Park protests. International Journal of Intercultural Relations, 55, 60–71. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2016.10.002
  3. Akfırat, S., Uysal, M. S., Bayrak, F., Ergiyen, T., Üzümçeker, E., Yurtbakan, T., ve Özkan, Ö. S. (2021). Social identification and collective action participation in the internet age: A meta-analysis. Cyberpsychology-Journal of Psychosocial Research on Cyberspace. 15(4), 10. https://doi.org/10.5817/CP2021-4-10
  4. Alberici, A. I., ve Milesi, P. (2013). The influence of the Internet on the psychosocial predictors of collective action. Journal of Community & Applied Social Psychology, 23(5), 373-388. doi:10.1002/casp.2131
  5. Ashforth, B. E., ve Mael, F. (1989). Social identity theory and the organization. Academy of management review, 14(1), 20-39. , doi: 10.2307/258189.
  6. Bailly, J. (2012). The impact of social media on social movements: a case study of 2009 green movement and the 2011 Egyptian revolution. Washington State University. Retrieved from http://research.wsulibs.wsu.edu/xmlui/handle/2376/3979
  7. Bayhan, V. (2014). Yeni toplumsal hareketler ve Gezi Parkı direnişi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 23-58., https://doi.org/https://doi.org/10.20493/bt.15516
  8. BBC Türkçe. (2013, Haziran 1). Gezi Parkı eylemleri: Ne oldu, nasıl başladı? BBC. https://www.bbc.com/turkce/haberler/2013/06/130601_gezi_parki_eylemleri.
  9. Bennett, W. L. (2003). New media power: The internet and global activism. In N. Couldry and J. Curran (Eds.), Contesting media power: Alternative media power in a networked world (pp. 17-37). Lanham, MD: Rowman and Littlefield.
  10. Bennett, W. L., Segerberg, A., ve Walker, S. (2014). Organization in the crowd: peerproduction in large-scale networked protests. Information, Communication & Society, 17(2), 232-260. doi:10.1080/1369118X.2013.870379.

Kaynak Göster

APA
Karazor, V., & Akfırat, S. (2025). Çağdaş Sosyal Kimlik Kolektif Eylem Modelleri Bağlamında Sosyal Medya Kolektif Eylem İlişkisinin İncelenmesi. Liberal Düşünce Dergisi, 119, 149-174. https://doi.org/10.36484/liberal.1682036