Geçici Koruma Altındaki Suriyelilerin Sosyal Uyum Yardımlarına Yönelik Deneyimleri

Beyhan Doğan

doi:10.36484/liberal.1714321

EN TR

Experiences of Syrians under Temporary Protection Status with Regard to Emergency Social Safety Net

Abstract

As a result of the Syrian civil war that began in 2011, the necessity for mediumand long-term planning emerged for Syrians who sought refugee in Türkiye and gradually became settled. In this context, Türkiye, implemented the Emergency Social Safety Net (ESSN) program in 2016, which carries social and economic outcomes. In this study, the ESSN program targeting Syrian individuals is examined based on the experiences of its beneficiaries. Face-to-face interviews were conducted with 11 Syrian individuals who benefited from the program, and the effects of the assistance on their social and economic conditions were analyzed. A semi-structured interview form prepared by the researcher was used. The data obtained from the interviews were analyzed using thematic analysis. The analyses indicate that while the ESSN program minimally achieves its primary humanitarian objectives, it remains insufficient due to the current socio-economic conditions and structural limitations of the program. Based on the findings, recommendations include increasing the amount of assistance, supporting it with in-kind aid, and strengthening the social service infrastructure.

Keywords

Emergency Social Safety Net , Syrians , Temporary Protection

Geçici Koruma Altındaki Suriyelilerin Sosyal Uyum Yardımlarına Yönelik Deneyimleri

Öz

2011’de başlayan Suriye iç savaşı nedeniyle Türkiye’ye sığınarak zamanla kalıcı bir nüfus haline gelen Suriyeliler için orta ve uzun vadeli politikaların geliştirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu süreçte Türkiye, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler işbirliğiyle 2016 yılında sosyal ve ekonomik çıktıları bulunan Sosyal Uyum Yardımlarını uygulamaya başlamıştır. Çalışma, Suriyeli bireylere yönelik Sosyal Uyum Yardımlarını, yardımdan faydalanıcıların deneyimleri doğrultusunda incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel yöntemde fenomenolojik desen kullanılmıştır. Veriler, Sosyal Uyum Yardımlarından faydalanan 11 Suriyeli ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak bireysel görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma bulgularının yorumlanmasında tematik analiz tekniğinden faydalanılmıştır. Analizlerde Sosyal Uyum Yardımının (SUY) temel insani hedeflere asgari düzeyde ulaştığı, ancak mevcut sosyo-ekonomik koşullar ve projenin yapısal sınırları nedeniyle yetersiz kaldığı görülmektedir. Araştırmanın bulguları doğrultusunda yardım miktarının artırılması, ayni yardımlarla desteklenmesi ve sosyal hizmet yapısının güçlendirilmesi önerileri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Uyum Yardımları , Suriyeliler , Geçici Koruma

Kaynakça

Acun, S. ve Kahveci, M. (2022). Emek piyasasının en altındakiler göçmenler: İstanbul’da Türkiyeli ve Suriyeli çalışanlar arasındaki ücret ayrımcılığı. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(23), 185–198. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1031098
Aksakal, İ. (2025). Toplumsal cinsiyetin kesişiminde göç ve doğurganlık: Suriyeli sığınmacılar üzerine nitel bir inceleme. Sosyolojik Bağlam Dergisi, 6(2), 185–212.
Alsancak, F. ve Kutlu, İ. (2020). Çifte mağduriyetin özneleri olarak engelli mültecilere ilişkin bir inceleme. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(2), 590–598. https://doi.org/10.48145/gopsbad.772049
Aslan, M. (2025). Türkiye’deki Suriyelilerin ekonomik uyumunu etkileyen faktörler. Danisname, (11), 9–29.
Aygül, H. H. (2018). Mülteci emeğinin Türkiye işgücü piyasalarındaki görünümü ve etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 9(20), 68–82. https://doi.org/10.21076/vizyoner.369358
Bailey, S. ve Harvey, P. (2015). State of evidence on humanitarian cash transfers. https://media.odi.org/documents/9591.pdf
Bakioğlu, A., Artar, F. ve İzmir, H. (2018). Ankara’daki Suriyelilerin mültecilik deneyimleri. Ankara: Sosyoloji Derneği Yayınları.
Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23–28.
Bayrakcı, O. (2023). Kayıt dışı çalışma ve Suriyeli sığınmacı işçiler. Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi, 16(44), 1792–1806. https://doi.org/10.12981/mahder.1317670
Bayraklı, E. ve Keskin, K. (2015). Türkiye, Almanya ve AB üçgeninde mülteci krizi. İstanbul: SETA Vakfı Yayınları.

Bimay, Ş. K. (2016). Suriye savaşı nedeniyle yaşanan göçün ekonomik ve sosyo-kültürel etkileri: Batman örneği. Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(1), 84–110.
Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Bundesamt für Migration und Flüchtlinge. (2024). Asyl, Migration und Integration: Bundesamt in Zahlen 2024. https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Statistik/BundesamtinZahlen/bundesamt-in-zahlen-2024.pdf
Clingendael. (2016). After the EU-Turkey refugee deal: a perspective from Turkey. https://www.clingendael.org/publication/after-eu-turkey-refugee-deal-perspective-turkey
Creswell, J. W. (2023). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Çakır, H. (2017). Suriyeli mülteci kadınların sosyo-kültürel değişime uyum çabaları: Yozgat örneği. ÇOMÜ Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 53–68.
Çakmak, H. (2018). Türkiye’deki Suriyelilere yönelik eğitim politikalarının uyum sürecine etkileri. Uluslararası Osmanlı Devletinde ve Türkiye Cumhuriyetinde Göç ve Kültürel Etkileşim Sempozyumu içinde (s. 451–468). İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
Çapar Parsıloğlu, Ş. (2020). Suriyeli mültecilerin sosyo-ekonomik durumları: Kahramanmaraş örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Çarıkcı, K., Meral, H., Berkil, S., Çalışır, A., Önala, L. ve Arslan, Ö. (2024). Nitel araştırmalarda tematik analiz. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 10(37), 127–140. https://doi.org/10.5281/zenodo.10509707
Çelik, M. Y., Şen, A. T., Usta, H. ve Usta, S. E. (2018). Avrupa Birliği’nin göç/mülteci politikası ve sığınmacıların ekonomik, sosyal ve kamusal iletişim sorunları: Kastamonu örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (57), 296–315.
Diker, N. P. ve Karan, O. (2021). Suriyeli mültecilerin karşılaştıkları sosyal dışlanma ve geliştirdikleri direniş taktikleri. Ankara Araştırmaları Dergisi, 9(2), 281–321. https://doi.org/10.5505/jas.2021.44366
Dikkaya, M. ve Dinçer, S. (2023). Türkiye işgücü piyasasında Suriyeli sığınmacılar. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 187–198. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1261970
Doğan, B. ve Karakuyu, M. (2016). Suriyeli göçmenlerin sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel özelliklerinin analizi: İstanbul Beyoğlu örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, (33), 302–333. https://doi.org/10.14781/mcd.40648
Dora, Z. K. ve Erdoğan, Z. (2023). Türkiye’deki Suriyelilerin yerleşim planlamasına ilişkin dağıtma kriterleri: Mekânsal yoğunlaşma, yoksulluk ve güvenlik. Amme İdaresi Dergisi, 56(4), 29–54.
Erdoğan, M. (2021). Syrians Barometer 2020. Ankara: UNHCR The UN Refugee Agency.
European Parliament. (2017). Countering irregular migration: EU policies explained. https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20170627STO78419/countering-irregular-migration-eu-policies
European Parliament. (2022). Asyl und Migration in der EU. https://www.europarl.europa.eu/infographic/asylum-migration/index_de.html
Federal Konut, Kentsel Gelişim ve İmar Bakanlığı. (2022). Almanya’da konut arama. https://www.bmwsb.bund.de/SharedDocs/downloads/DE/publikationen/wohnen/auf-wohnungssuche-in-deutschland-tr.pdf
Genç, D. ve Öztürk, D. (2016). Türkiye’deki Suriyeli kadınlar: Mevcut durumları, sorunlar ve çözüm önerileri. Liberal Düşünce Dergisi, (84), 67–91.
Gültekin, A. A. (2019). “Gettolaşma” söylemi bağlamında sosyo-mekânsal sürgün yerleri. İdeal Kent Dergisi, 10(26), 254–277.
Gümüş, A. K. ve Can, Y. (2023). Suriye’den Türkiye’ye göçün sosyo-ekonomik ve kültürel yansımaları: Gaziantep örneği. YDÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 41–63.
Güngördü, Z. (2018). Zorunlu göçle gelenlerin barınma deneyimleri üzerinden konut politikalarının incelenmesi: Hatay örneği. 8 Kasım Dünya Şehircilik Günü 42. Kolokyumu Bildiriler Kitabı içinde (s. 110–124). İzmir: TMMOB Şehir Plancıları Odası.
Independent Türkçe. (2021, 27 Temmuz). Özhaseki: Suriyeli ve Afgan sığınmacılar bazı şehirlerde sanayiyi ayakta tutuyor. https://www.indyturk.com/node/391761/
Karakurt, Z. ve Gülerce, H. (2022). Suriyeli sığınmacı kadınların yaşadığı toplumsal cinsiyete dayalı sorunlar ve belirsizlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (53), 143–155. https://doi.org/10.30794/pausbed.1058828
Karasu, M. A. ve Aksungur, A. B. (2022). Göçmenlerin konut sorunu: Suriyeli göçmenler özelinde değerlendirme. Kent Araştırmaları Dergisi, 13(37), 2027–2050. https://doi.org/10.31198/idealkent.1108543
Kolukırık, S. ve Duru, G. (2020). Türkiye’deki Suriyeli nüfusun sosyal ve mekansal görünümü: Adana Suriyeliler Caddesi örneği. Mediterranean Journal of Humanities, 10, 319–337.
Koyunçu, M. (2019). Türkiye’deki Suriyelilerin ekonomik uyumu: Gaziantep İnönü caddesindeki örnek olay incelemesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep.
Küçükkaya, Y. E. (2024). A critical analysis of cash-based aid and the ESSN in Türkiye (Yayımlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
Kümbetoğlu, B. (2021). Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
Lordoğlu, K. (2015). Türkiye’ye yönelen düzensiz göç ve işgücü piyasalarına bazı yansımalar. Çalışma ve Toplum Dergisi, 1(44), 29–44.
Metin, O. ve Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: İletişim Bilimlerinde ve Sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı), 273–294. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227356
Mülteciler Derneği. (2024, Mart). Tamamlayıcı Sosyal Uyum Yardımı (T-SUY) Programı. https://multeciler.org.tr/tamamlayici-sosyal-uyum-yardimi-t-suy-programi/
Polat, A. (2022). Nitel araştırmalarda yarı-yapılandırılmış görüşme soruları: Soru form ve türleri, nitelikler ve sıralama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı), 161–182. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227335
Saunders, B., Sim, J., Kingstone, T., Baker, S., Waterfield, J., Bartlam, B. ve Jinks, C. (2017). Saturation in qualitative research: Exploring its conceptualization and operationalization. Quality and Quantity, 52(4), 1893–1907. https://doi.org/10.1007/s11135-017-0574-8
Sönmez, M.E. ve Ayık, U. (2020). Sınır illerindeki (Gaziantep, Hatay ve Şanlıurfa) Suriyeli sığınmacıların sosyal, ekonomik ve nüfus yapıları. Gaziantep Üniversitesi Ayıntâb Araştırmaları Dergisi, 3(2), 64 –75.
Şeker, O. (2019). Suriyeli mültecilerin değişen toplumsal cinsiyet rolleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 8(23), 227–245.
Tezcan, A. M. (2025). Türkiye’de uluslararası göç ve suç ilişkisi: Net yabancı göç ile mala karşı suçlar. Liberal Düşünce Dergisi, (119), 229–245. https://doi.org/10.36484/liberal.1668102
Tiyek, R. ve Kocabalta, S. (2020). Sosyal yardım uygulamalarının değerlendirilmesi. Journal of Current Researches on Social Sciences, 10(4), 667–690.
Ulukuş, M. Y. (2023). Piktes projesinin Türkiye’deki Suriyelilerin entegrasyonuna etkisi: Antalya örneği. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(3), 482–496 https://doi.org/10.30692/sisad.1358917
Yılmaz, E. ve Günay, G. (2022). Göçmenler ve göçmen ailelerin karşılaştıkları sorunlara ilişkin bir değerlendirme. UNIKA Toplum ve Bilim Dergisi, 2(1), 1–19.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Beyhan Doğan ^*
0000-0002-9803-1248
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

4 Haziran 2025

Kabul Tarihi

3 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 121

DOI

https://doi.org/10.36484/liberal.1714321

IZ

https://izlik.org/JA56PD95HA

APA

Doğan, B. (2026). Geçici Koruma Altındaki Suriyelilerin Sosyal Uyum Yardımlarına Yönelik Deneyimleri. Liberal Düşünce Dergisi, 121. https://doi.org/10.36484/liberal.1714321

Experiences of Syrians under Temporary Protection Status with Regard to Emergency Social Safety Net

Abstract

Keywords

Geçici Koruma Altındaki Suriyelilerin Sosyal Uyum Yardımlarına Yönelik Deneyimleri

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster