Entelektüel Sermayenin Banka Kârlılıklarına Etkisi: BIST Banka Örneği

This study aims to empirically investigate the effect of intellectual capital on the profitability of banks operating within the Borsa Istanbul Banking Sector between 2010 and 2023, which collectively represent a significant portion of Turkey’s financial system. The research sample consists of 11 banks listed on the Borsa İstanbul. Two econometric models were constructed, with return on assets and return on equity employed as dependent variables. In the study, the “market value-book value” method, one of the intellectual capital measurement methods, was adopted. The results of the panel data analysis reveal that both models are statistically significant. This analysis found that intellectual capital, as an independent variable, has a statistically significant and positive effect on return on equity-to-assets at the 1% significance level. The findings indicate that a one-unit increase in intellectual capital increases return on equity by 0.18 units and return on assets by 0.01 units. This result reveals that intellectual capital affects both profitability ratios positively. Based on these findings, it is anticipated that this study will encourage future researchers to further investigate the impact of intellectual capital on the profitability and overall financial performance of banks.

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de finans alanında oldukça büyük bir paya sahip bulunan bankalardan 2010-2023 yılları arasında Borsa İstanbul Banka Sektöründe işlem gören şirketlerin entelektüel sermayesinin kârlılık üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Bu yönde 11 banka araştırma örneklemi olarak kullanılmıştır. Çalışmada, aktif kârlılık oranı ve özkaynak kârlılık oranı bağımlı değişken olmak üzere iki model kurulmuştur. Çalışmada entelektüel sermaye ölçüm yöntemlerinden “piyasa değeri-defter değeri” yöntemi benimsenmiştir. Uygulanan panel veri analizi sonuçları değerlendirildiğinde; her iki modelin de istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bu analiz ile bağımsız değişken olarak entelektüel sermayenin %1 anlamlılık düzeyinde özkaynak- aktif kârlılık üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkiye sahip olduğu bulgulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, entelektüel sermayede meydana gelen bir birimlik artış özkaynak kârlılığını 0.18 birim ve aktif kârlılığı 0.01 birim artırmaktadır. Bu sonuç entelektüel sermayenin her iki karlılık oranını da pozitif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca bu çalışmadan hareketle araştırmacıların entelektüel sermayenin etkisine ilişkin başka araştırma çalışmaları yapmaları öngörülmektedir.