Edmund Burke’ten Hareketle Devrim Eleştirisi
Öz
Bu bildiri ile Edmund Burke’ün genelde devrim, özelde Fransız Devrimi hakkındaki görüşlerinden hareketle devrim fikrini jakobenizm ve demokrasi ile ilişkilendirerek tartışmaya çalışacağım. Bu tartışmayı yürütürken “tarihsicilik, “ilerleme,” “totaliteryenizm,” “özgürlük,” “hümanizm”, “insan hakları,” “ütopya,” “binyılcılık” gibi kavramlara odaklanacağım.
Modern devrim fikri bir illüzyondur. Devrim fikri çizgisel zaman anlayışından, “ilerleme” fikrinden, tarihsicilikten, hümanizmden mülhemdir. Devrimler “doğası gereği” yıkımdır; devrimciler “doğaları gereği” jakobendir. Jakobenizm modern çağın kanlı katliamlarının müsebbibi, milliyetçiliğin, totaliter, otoriter rejimlerin öncü ideolojisidir. Burke, bizi jakobenizme ve neden olacağı sosyal ya da siyasî sıkıntılara veya bozukluklara karşı uyaran ilk düşünürdür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AĞAOĞULLARI, Mehmet Ali; Çulha, Filiz; Ergün, Reyda, Kral Devletten Ulus Devlete, İmge Kitabevi, Ankara 2005.
- AĞAOĞULLARI, Mehmet Ali; Türk, Duygu, vd., Sokrates’ten Jakobenlere Batı’da Siyasal Düşünceler, Ed. Mehmet Ali Ağaoğulları, İletişim Yayınları, İstanbul 2011.
- ARENDT, Hannah, Devrim Üzerine, çev. Onur Eylül Kara, İletişim Yayınları, İstanbul 2012.
- ARNHART, Larry, Siyasî Düşünce Tarihi/Plato’dan Rawls’a, çev. Ahmet Kemal Bayram, Adres Yayınları, Adres Yayınları, Ankara 2005.
- BERDYAEV, Nicolay, İnsanın Yazgısı:Yasa Etiği, Kurtuluş Etiği, Yaratıclık/Özgürlük Etiği, Paradigma Yayınları, İstanbul 2012.
- BOOKCHIN, Murray, Köylü İsyanlarından Fransız Devrimine/ Devrimci Halk Hareketleri Tarihi, çev. Sezgin Ata, Dipnot Yayınları, Ankara 2011.
- BOUDON, Jacques-Livier, “Alexis de Tocqueville”, Tarihçiler, der. Véronique Sales, İletişim Yayınları, İstanbul 2016.
- BURKE, Edmund, “A Letter to William Smith, Esq., on the Subject of Catholic Emancipation”, Ed. Isaac Kramnick, The Portable Edmund Burke, Penguin Books, New York 1999.
- BURKE, Edmund, “Appeal from The New to The Old Whigs”, The Works of the Right Honourable Edmund Burke, Cilt: IV.
- BURKE, Edmund, Fransa’daki Devrim Üzerine Düşünceler, çev. Okan Arslan, Kadim Yayınları, Ankara 2016.