Devlet Başkanı ve Siyasî Parti İlişkisi Üzerine

Bu çalışmada geçmişte Türkiye’nin gündeminde yer almış olan “siyasî parti üyeliği bulunan cumhurbaşkanı/devlet başkanı” konusuna işaret edilecektir. Bu sebeple Türkiye’nin yeni sistem arayışında bir tercih olabileceğine yönelik geçmişte tartışılan, “partili cumhurbaşkanlığı” üzerinde durularak, karşılaştırmalı bir perspektif sunulmaya çalışılacaktır. Bu doğrultuda Türkiye’deki “partili cumhurbaşkanlığı” meselesine tarihsel bir bakış açısıyla değinildikten sonra, üç demokratik hükûmet sistemi olarak kabul edilen başkanlık, parlamenter ve yarı başkanlık sistemlerindeki devlet başkanı – siyasî parti ilişkisine yönelik genel bir çerçeveye işaret edilecektir. Son olarak ise partili cumhurbaşkanlığı mefhumunun yarı başkanlık sisteminin geçerli olduğu ülke örneklerindeki işlevselliği üzerinde durularak iki yarı başkanlık sistemi örneği ele alınacaktır. Zira devletin başı olan devlet başkanının siyasî partilerle olan ilişkisinin en dikkat çekici ve etkili olduğu örnekler –mevcut Türk tipi başkanlık sistemi şimdilik dikkate alınamadığı varsayılarak– yarı başkanlık sistemi uygulamalarıdır.

This paper will focus on one of Turkey’s most debated topics based on the problem of its governmental system, namely the political party membership of the president. By this, firstly, Turkey’s near past, during which the president has been a member of a political party, will be briefly addressed. Following this, a general framework regarding the three democratic systems of government will be drawn; parliamentary, presidential, and semi-presidential systems. In this sense, the president-party relations in those systems will be elaborated as well. Finally, two semi-presidential examples will be addressed due to the fact that the phenomenon of a president, who is a member of a political party, is most effective in a semi-presidential system –until detailed works on Turkey’s current presidential system will be published.