Liberalizm
Öz
Liberalizm terimi, artık, 19. Yüzyıl ve 20. Yüzyıl’ın başlangıç dönemleri süresince, başlangıçta kendisi tarafından belirtilen fikirlere doğrudan karşı çıkan fikirleri de içine alarak, yeni fikirlere açıklığın tanımlanmasının ötesinde çok az ortak noktası olan farklı anlamlarla kullanılmaktadır. Bu çalışmada üzerinde düşünülecek yegâne şey, söz konusu dönemde Batı ve Orta Avrupa’da, gelişmelere yol gösteren en etkili entelektüel güçlerden birisi olarak liberalizm adı altında işletilen politik ideallerin bu ana akımıdır. Bununla birlikte, bu akım iki farklı kaynaktan ve bu kaynakların neden oldukları iki gelenekten türemiştir, ancak bu iki gelenek muhtelif seviyelerde birbirine karıştırılmış, sadece gergin bir ortaklıkla bir arada var olmuşturlar, ve eğer liberal akımın gelişimi anlaşılacak ise açık bir şekilde birbirinden ayırd edilmelidirler
Kaynakça
- Liberal akımın en iyi izahatları, 19. Yüzyıl’ın büyük Avrupa ülkeleri tarihlerinin bazılarında bulunacaktır, örneğin; 9. Hâlévy, Histoire du peuple anglais au XIX siécle, 6 cilt, Paris, 1912‑32, çevirisi History of the English People, London, 1926, ve diğerleri; ve F. Schnabel, Deutsche Geschichte im Neunzehnten Jahrhundert, cilt 11, Freiburg, 1933. Modern liberalizmin kurucularının klâsik eserleri de dâhil, bütün daha eski tarihli eserler için kendisine müracaat edilmesi gereken geniş bir kaynakçayı içeren, liberalizm ideallerinin gelişimine dair en kapsamlı tetkik; G. de. Ruggi ero, Storia dos liberalismo europea, Bari 1925 The History of European Liberalism adıyla çeviren R. G. Collingwood, Oxford 1927. Takip eden liste, kronolojik sıraya göre, liberal fikirlerin ve akımların tarihi ve liberal doktrinin şu anki durumuyla ilgilenen daha önemli ve yakın tarihli eserleri verir.
- Martin, B. Kingsley, 1926, French Liberal Thought in the Eighteenth Century, Lon- don; new ed. 1954
- Mises, L. von, 1927, Liberalismus, Jena. Croce, B., 1931, Etica e Politica, Bari.
- Laski, H., 193 1, The Rise of European Liberalism, London.
- Pohlenz, M., 1935, Die griechische Freiheit, Heidelberg; trans. as The Idea of Free- dom in Greek Life and Thought, Dordrecht, 1963
- Lippmann, W., 1937, An Inquiry into the Principles of the Good Society, Boston and London.
- Sabine, G. H., 1937, A History of Political Theory, New York.
- McIlwain, C. H., 1939, Constitutionalism and the Changing World, New York.
- Hâllowell, J. H., 1943, The Decline of Liberalism as an Ideology, Berkeley, Calif.
- Slesser, H., 1943, A History of the Liberal Party, London. Roepke, W., 1944, Civitas Humana, Zurich.