Çin’in Ortadoğu Politikası: Süreklilik ve Değişim
Öz
Bu çalışmada 21. Yüzyılda, modern uluslararası sistemin kendini her alanında görünür kılan aktörü Çin Halk Cumhuriyeti’nin (buradan sonra Çin veya ÇHC olarak ifade edilecektir) Ortadoğu coğrafyasına yönelik politikaları analiz edilecektir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde literatürde sıklıkla yükselen güç olarak tanımlanan Çin’in yükselişi tartışılacak; literatürdeki bahse konu yükselişe dair yapılan tanımlama ve anlamlandırma girişimleri ele alınacaktır. İkinci bölümde Çin’in yükselişi olarak ifade edilen süreçle birlikte küresel düzeyde nasıl bir dış politika gündemi oluşturduğu ve izlediği incelenerek Ortadoğu coğrafyasına ayrı bir önem verip vermediği anlaşılmaya çalışılacaktır. Üçüncü bölümde ise Çin’in Ortadoğu politikasını şekillendirirken nasıl bir yol izlediği, hangi noktaları referans alarak politika ürettiği ve nasıl mekanizmalar aracılığıyla bu politikaları hayata geçirme çabasında olduğu anlaşılmaya çalışılacaktır. Sonuç kısmında, Çin’in Ortadoğu’ya yaklaşımında yakaladığı fırsatlar ve karşılaştığı/karşılaşabileceği riskler ortaya konmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- An, Jiang (2013), Mao Zedong’s “Three Worlds” Theory: Political Considerations and Value for the Times, Social Sciences in China, ss. 35-57.
- Calabrese, John (2019), "China and Syria: In War and Reconstruction", Middle East Instiute, 9 June 2019, https://www.mei.edu/publications/china-and-syria-war-and-reconstruction (E.T: 21 Ocak 2020).
- China’s Arab Policy Paper (2016), Beijing, China. http://english.www.gov.cn/archive/publications/2016/01/13/content_281475271412746.htm (E.T: 15 Aralık2019).
- Daher, Massoud (2009), "China and the Middle East: Establishing a New", Journal of Middle Eastern and Islamic Studies (in Asia), 3(1), ss. 18-36. https://doi.org/10.1080/19370679.2009.12023120 (E.T: 10 Aralık 2019).
- Foreign Minister Wang Yi's Comments on President Xi Jinping's Visits to Saudi Arabia, Egypt, Iran and Headquarters of League of Arab States (2016, Ocak 24), Embassy of the People's Republic of China in the Kingdom of Saudi Arabia: http://sa.china-embassy.org/eng/zt/2/t1335497.htm (E.T: 12 Aralık2019).
- Foreign Ministry Spokesperson Hua Chunying's Regular Press Conference on January 20, 2017 (2017, Ocak 20), Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China: https://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/xwfw_665399/s2510_665401/t1432311.shtml (E.T: 10 Aralık2019).
- Full Text of Xi Jinping keynote speech at the United Nations Office in Geneva (2017, Ocak 18), CGTN America: https://america.cgtn.com/2017/01/18/full-text-of-xi-jinping-keynote-speech-at-the-united-nations-office-in-geneva (E.T: 15 Aralık2019).
- Mao, Yufeng (2005), "Beijing’s Two-Pronged Iraq Policy", China Brief, The Jamestown Foundation: https://jamestown.org/program/beijings-two-pronged-iraq-policy/ (E.T: 16 Aralık2019).
- Neill, Alexander (2014), "China and the Middle East", Adelphi Papers, ss. 205-224.
- Olimat, Muhamad S. (2014), China and the Middle East Since the World War II, Maryland: Lexington Books.