Some Physical and Chemical Properties of Han Stream Spilled to Karakaya Dam Lake (Malatya, Turkey)

Öz

In this study, some physical and chemical properties of Han Stream (Malatya) in relation to water quality was investigated. For this purpose water samples were collected at monthly for eight months interval between December 2013-November 2014 (June- September is dry period). Water temperature, pH, electrical conductivity, dissolved oxygen and flow rate were measured directly in study area whilst chemical analysis such as sulfate, silica, nitrite, nitrate, total nitrogen, total phosphorus, acide capacity and chemical oxygen demand were carried out in water quality laboratory by means of cell test through a spectrophotometer. Total hardness, salinity and organic matter were determined in accordance with methods in APHA (1985). According to the Water Pollution Control Regulation for Inland Water Resources, study results showed that Han Stream should be classified as class I (high quality water) in terms of all parameters except that total phosphorus values (II/III class, less polluted).

Anahtar Kelimeler

• Physical and chemical properties,Han Stream,Karakaya Dam Lake

Karakaya Baraj Gölü'ne Dökülen Han Çayı (Malatya, Türkiye)'nın Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri

Öz

Bu çalışmada, Karakaya Baraj Gölü’ne dökülen Han Çayı’nın bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin araştırılması amacıyla Aralık 2013-Kasım 2014 tarihleri arasında 8 ay (Haziran-Eylül 2014 tarihleri arası çay kuruduğu için örnekleme yapılamamıştır) süreyle su örnekleri alınarak ölçüm ve analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma süresince su sıcaklığı, pH, elektriksel iletkenlik, çözünmüş oksijen ve akım değeri arazide yapılan ölçümlerle belirlenirken, toplam sertlik, tuzluluk ve organik madde titrimetrik metotla, asit kapasitesi, toplam azot, toplam fosfor, nitrit, nitrat, sülfat, silika ve kimyasal oksijen ihtiyacı gibi kimyasal parametrelere ait değerler laboratuvarda yapılan spektrofotometrik analizlerle tespit edilmiştir (APHA 1985). Araştırma sonuçları, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğine Han Çayı’nın toplam fosfor hariç (II./III. sınıf) diğer bütün parametrelere ait değerlere göre I. sınıf su kalite özelliğine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Araştırma sonuçları, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğine göre Han Çayı’nın toplam fosfor hariç (II./III. sınıf) diğer bütün parametrelere ait değerler için I. sınıf su kalite özelliğine sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Fiziksel ve kimyasal özellikler,Han çayı,Karakaya baraj gölü

Kaynakça

1. Alp MT, Koçer MAT, Şen B, Özbay Ö. 2010. Water quality of surface waters in Lower Euphrates Basin (Southeastern Anatolia, Turkey). J Anim Vet Adv. 9(18):2412-2421. doi:10.3923/javaa.2010.2412.2421
2. APHA 1985. Standart Methods for the examination of water and wastewater. 19th edition. American Public Health Association, Washington, DC. 1075 pp.
3. Bakan G, Şenel B. 2000. Samsun Mert Irmağı-Karadeniz deşarjında yüzey sediman (dip çamur) ve su kalite araştırması. Tur J Eng Env Sci. 24,135-141.
4. Baytaşoğlu H, Şen B. 2015. Keban Baraj Gölü’ne dökülen Haringet Çayı’nın su kalite özelliği üzerine bir araştırma. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 27(2):17-28.
5. Boran M, Sivri N. 2001. Trabzon (Türkiye) il sınırları içerisinde bulunan Solaklı ve Sürmene derelerinde nütrient ve askıda katı madde yüklerinin belirlenmesi. EgeJFAS. 18(3-4):343-348.
6. Bulut C, Akçimen U, Uysal K, Küçükkara R, Savaşer S. 2010. Karanfilliçay Deresi suyunun fizikokimyasal ve mikrobiyolojik parametrelerinin mevsimsel değişimi ve akuakültür açısından değerlendirilmesi. Dumlupınar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 21,1-7.
7. EC 2008. The Water Framework Directive: Tap into it! Official Publications of the European Communities, Luxemburg, 12p.
8. Egemen Ö, Sunlu U. 1999. Su kalitesi. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayınları Yayın No:14. İzmir:Ege Üniversitesi Basımevi, 153 s.

9. Gölbaşı S. 2014. Atatürk Baraj Gölü'ne dökülen Kahta Çayı (Adıyaman)'nın su kalite özelliklerinin araştırılması. [Doktora Tezi]. Fırat Üniversitesi. 120 s.
10. Kara C, Çömlekçioğlu U. 2004. Karaçay (Kahramanmaraş)’ın kirliliğinin biyolojik ve fiziko-kimyasal parametrelerle incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi. 7(1):1-7.
11. Kayar VN, Çelik A. 2003. Gediz Nehri kimi kirlilik parametrelerinin tayini ve su kalitesinin belirlenmesi. Ekoloji Çevre Dergisi. 12(47):17-22.
12. OECD 1982. Eutrophication of waters. monitoring, assessment and control. OECD Cooperative programme on monitoring of inland waters (Eutrophication control), Environment directorate, OECD, Paris, 154 p.
13. SKKY (Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği) 2015. Su kirliliği kontrolü yönetmeliği. Yayımlandığı resmi gazete: Tarih 15 Nisan Çarşamba 2015 Sayı: 29327.
14. Şen B, Alp MT, Özrenk F, Ercan Y, Yıldırım V. 1999. A study on the amount of plant nutrients and organic matters carried into the Hazar Lake (Elazığ-Türkiye). Fresen Environ Bull. 8, 272-279.
15. Şen B, Koçer MAT, Alp MT. 2002. Hazar Gölü’ne boşalan akarsuların bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri. Fırat Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 14(1): 241-248.
16. Şen B, Koçer MAT, Canpolat Ö, Alp MT, Türkgülü İ, Sönmez F. 2007. Pollution and siltation effects of the running waters on Lake Hazar and restoration practice to minimize these threats. Paper presented at: International Congress, River Basin Management, Antalya, Turkey.
17. Şen B, Gölbaşı S. 2008. Hazar Gölü’ne dökülen Kürk Çayı’nın bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri. EgeJFAS. 25(4):353-358.
18. Taşdemir M, Göksu ZL. 2001. Asi Nehri’nin (Hatay-Türkiye) bazı su kalite özellikleri. EgeJFAS. 18(1-2):55-64.
19. Tepe Y, Ateş A, Mutlu E, Töre Y. 2006. Hasan Çayı (Erzin-Hatay) su kalitesi özellikleri ve aylık değişimleri. EgeJFAS. 23(1-1):149-154.
20. Tokatlı C, Köse E, Arslan N, Emiroğlu Ö, Çiçek A, Dayıoğlu H. 2016. Emet Çayı su kalitesinin mevsimsel değişimi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 21(2):9-23. doi:10.17482/uujfe.39645
21. USEPA 1997. Volunteer stream monitoring: A methods manual. United States Environmental Protection Agency, Office of Water 4503F, Washington, EPA 841-B-97-003.
22. Varol M, Şen B. 2009. Assessment of surface water quality using multivariate statistical techniques: a case study of Behrimaz Stream, Turkey. Environ Monit Assess. 159,543-553. doi: 10.1007/s10661-008-0650-6
23. Wetzel RG, Likens GE. 1991. Limnological analyses. Second edition, Springer-Verlag, New York, 391p. doi: 10.1007/978-1-4757-4098-1
24. Yiğiteli Ü. 2016. Keban Baraj Gölü'ne dökülen Tahar Çayı'nın bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri. [Yüksek Lisans Tezi]. Fırat Üniversitesi. 61 s.
25. https://www.frmartuklu.org/konu/karakaya-barajı-ve hidroelektrik-santrali hakkında-bilgi.248466 [Erişim tarihi: 24 Kasım 2017].