Dişi Gökkuşağı Alabalıklarında Farklı Yemleme Oranlarının Performans ve Üretim Maliyetlerine Etkisi

Öz

Bu çalışmada dişi gökkuşağı alabalıklarında farklı yemleme oranlarının performans ve üretim maliyetlerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Doğu Karadeniz Bölgesi'nde özel bir işletmede gerçekleştirilen çalışmada ağırlıkları 46.8-49.2 g aralığında olan toplam 900 adet dişi gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792), 8x2x0.8 m ebatlarında olan ve deneme boyunca içerisinde 8000 litre su bulunan 9 adet beton havuza (her havuzda 100'er balık olacak şekilde) eşit sayıda dağıtılmıştır. Araştırma 3'er tekerrürden oluşan 3 grup üzerinde yürütülmüş ve toplam 70 gün sürmüş olup, başlangıçta ve 14'er gün arayla yapılan tartımlar sonucunda alabalıklara vücut ağırlıklarının %2 (I. grup), %2.5 (II. grup) ve %3 (III. grup) oranlarında yemleme yapılmıştır. Deneme sonunda gruplardaki balıkların ortalama canlı ağırlıkları sırasıyla 201.81±1.36, 252.02±2.35 ve 291.18±3.15g olarak tespit edilmiştir (P<0.001). Grupların yemden yararlanma oranları sırasıyla 0.789, 0.841 ve 0.951 olarak bulunmuştur (P<0.001). Spesifik büyüme oranları (%) sırasıyla 0.90, 1.04 ve 1.14 (P<0.001); kondüsyon faktörü (%) değerleri 1.31, 1.40 ve 1.45 (P<0.001) ve karkas randımanları (%) da 83.7, 83.4 ve 83.0 (P>0.05) olarak tespit edilmiştir. Yapılan ekonomik analiz sonrası balık başına kar miktarları sırasıyla 0.42, 0.62 ve 0.66 TL; fayda/maliyet oranları da 0.32, 0.39 ve 0.35 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, en düşük üretim maliyeti, en yüksek performans değerleri ve karlılık %3 yemleme yapılan 3. grupta; en yüksek üretim maliyeti, en düşük performans değerleri ve karlılık ise %2 yemleme yapılan 1. grupta elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Alabalık,yemleme oranı,performans,maliyet,karlılık

Dişi Gökkuşağı Alabalıklarında Farklı Yemleme Oranlarının Performans ve Üretim Maliyetlerine Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı dişi gökkuşağı alabalıklarında farklı yemleme oranlarının büyüme performansı ve üretim maliyetlerine etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmada ağırlıkları 46,8-49,2 g aralığındaki toplam 900 adet dişi gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792), 8,0x2,0x0,8 m ebatlarında ve çalışma boyunca içerisinde 8000 litre su bulunan 9 adet beton havuza aktarılmıştır. Araştırma her havuzda 100 balık olacak şekilde, 3 tekrarlı olarak 70 gün süreyle yürütülmüştür. Başlangıçta ve 14'er gün arayla yapılan tartımlar sonucunda alabalıklara vücut ağırlıklarının %2 (I. grup), %2,5 (II. grup) ve %3 (III. grup) oranlarında yemleme yapılmıştır. Balıkların deneme sonu ortalama canlı ağırlık değerleri sırasıyla 201,81±1,36, 252,02±2,35 ve 291,18±3,15g olarak (P<0,001), yem değerlendirme oranları ise 0,79, 0,84 ve 0,95 olarak bulunmuştur (P<0,001). Spesifik büyüme oranları (%) sırasıyla 0,90, 1,04 ve 1,14 (P<0,001); kondüsyon faktörü (%) değerleri 1,31, 1,40 ve 1,45 (P<0,001) ve karkas randımanları (%) da 83,7, 83,4 ve 83,0 (P>0,05) olarak belirlenmiştir. Yapılan ekonomik analizde, balık başına elde edilen kar miktarları sırasıyla 0,42, 0,62 ve 0,66 TL; fayda/maliyet oranları 1,32, 1,38 ve 1,34 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, en düşük üretim maliyeti, en yüksek performans değerleri ve karlılık %3 yemleme yapılan 3. grupta; en yüksek üretim maliyeti, en düşük performans değerleri ve karlılık ise %2 yemleme yapılan 1. grupta elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Alabalık,yemleme oranı,performans,maliyet,karlılık

Kaynakça

1. Ağırağaç C. 1994. Sinop yöresinde denizde ağ kafeslerde farklı yemleme yapılan gökkuşağı alabalığı yetiştiriciliği üzerine bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi. 42 s.
2. Akbulut B. 1993. Deniz kafeslerinde yetiştirilen alabalıklarda büyüme, yem değerlendirme ve stok yoğunlukları [Yüksek Lisans Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi. 33 s.
3. Akhan S, Canyurt MA 2005. Üç farklı kuluçkahanedeki damızlık gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) stokları arasında genetik çeşitliliğin RAPDPCR yöntemiyle belirlenmesi üzerine bir araştırma. Ege J of Fish and Aqua Sci. 22(1-2): 25-30.
4. Akyurt İ. 1989. The importance and role of natural food in nutrition of trout (in Turkish). Ege Üniversitesi Su Ürünleri Yüksekokulu Su Ürünleri Dergisi, 6(21-24): s 211.
5. Alagil F. 2005. Yüksek enerjili yemle beslenen gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) yemleme ritminin besin maddelerinin sindirimi, büyüme ve vücut kompozisyonu üzerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi. 61 s.
6. Alanara A. 1992. Demand feeding as a self- regulating feeding system for rainbow trout in netpens. Aquaculture. 108(3-4): 347-356. doi: 10.1016/0044-8486(92)90118-5
7. Alpbaz A. 1987. Pratik Alabalık Yetiştiriciliği, Ege Üniversitesi Su Ürünleri Yüksek Okulu Yayınları (Teknik Bülten), No:2, İzmir, 39 s.
8. Aral O, Büyükhatipoğlu Ş, Erdem M, Ağırağaç C. 1996. İki farklı yemin Karadeniz’de ağ kafeslerde yetiştirilen alabalıkların büyümesine etkisi. Türk Vet ve Hay Derg, Cilt; 20, 121-126.

9. Aral O, Ağırağaç C, Yiğit M. 1999. Gökkuşağı alabalıklarının (Oncorhynchus mykiss W. 1792) beslenmesinde midye eti kullanımına ilişkin bir araştırma. Turk J Vet Anim Sci 23, 23-27.
10. Aras MS. 1973. Pratik alabalık yetiştiriciliği. Atatürk Üniversitesi Yayım Müdürlüğü, Çiftçi Broşürü, Atatürk Üniversitesi Basımevi; Sayı:16, Erzurum, 1-19 s.
11. Aras MS. 1981. Stoklama su ve yem düzeylerinin gökkuşağı alabalıklarının büyüme hızı ve yemden yararlanmalarına etkileri üzerine araştırmalar, Doçentlik tezi (Yayınlanmamış), Erzurum.
12. Arıman H, Aras NM. 2003. Çeşitli yem gruplarının alabalık yavrularının büyüme performansına ve et verim özelliklerine etkileri. Ege Üni Su Ürün Derg, 20(3-4), 405-411.
13. Arslan T, Güven E, Baltacı MA. 2010. Hormonal cinsiyet dönüşüm metodu kullanarak monoseks gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) üretimi. Kafkas Univ Vet Fak Derg, 16 (Suppl-B), 361-368.
14. Atay D, Çelikkale MS, Erkoyuncu İ. 1980. Sulama kanallarında alabalık yetiştirme olanakları üzerine bir araştırma. Vet Hay Tar Orm, Cilt 4: 31-39.
15. Austreng E. 1978. Fett Og Protein I for Til Laksefik. V.I. Fordo Yelighet Og Forutnyttelse Hos Regnbueaure Ved Ulikt Fettinnhold İ Foret. Meld. Norg. Land Br Hosk. 57(22).
16. Berg OK, Fistad B, Grande G, Wathne E. 1990. Growth of Atlantic salmon (Salmo salar L.) in a variable diel temperature regime. Aquaculture. 90(3-4): 261-266.
17. Bilgüven M. Kurt G. 2002. Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss, W) yemlerinde çeşitli tahıl daneleri kullanılmasının büyüme, yemden yararlanma ve yem tüketimi üzerine etkileri. UÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(2): 1-9.
18. Billard R, Cosson J, Crim LW, Suquet M. 1995. Sperm physiology and quality. In: Bromage, N.R., Roberts, R.J. (Eds.), Broodstock Management and Egg and Larval Quality. Cambridge University Press, Cambridge, 53-76.
19. Bircan R. 1981. Erzurum yöresindeki bir artezyen suyunda, entansif olarak yetiştirilen gökkuşağı alabalığının büyüme hızı ve yemden yararlanmasına kap şekli, yemleme sayısı ve günlük yem düzeyinin etkileri. [Doktora Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
20. Bircan R. 1986. Erzurum yöresindeki bir artezyen suyunda entansif olarak yetiştirilen gökkuşağı (Salmo gairdneri) alabalığının büyüme hızı ve yemden yararlanmasına kap şekli, günlük yemleme sayısı ve yem düzeyinin etkileri. OMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 1(1): 9-18.
21. Brown EE. 1977. World Fish Farming: Cultivation and Economics Avipublish. Comp., Westport, Conn. Büyükhatipoğlu Ş, Erdem M, Aral O, Tarakçı Y, Ağırağaç C. 1996. Karadeniz’de ağ kafeslerde farklı stoklama yoğunluklarının gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss W. 1792) büyümesi üzerine etkileri. Türk Vet ve Hay Derg. Cilt 20: 137- 142.
22. Canyurt MA. 1985. Trout production (in Turkish). EÜ Ziraat Fakültesi Haber Bülteni. 43: 4-6 in Canyurt ve Akhan, 2005.
23. Çelikkale MS. 1983. Kafeslerde alabalık yetiştiriciliğinde değişik stok düzeyleri ve yemleme tekniklerinin karşılaştırılması. Doğa Bil Derg Vet Hay, Sayı: 7, 283-297.
24. Çelikkale MS. 1994. İç Su Balıkları Yetiştiriciliği, KTÜ Sürmene Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu Yayını, Cilt 1, 419s. Trabzon.
25. Dağdemir ZA. 2008. Farklı fotoperyot rejimlerinin gökkuşağı alabalık yavrularının büyüme, yem değerlendirme ve yaşama gücü üzerine etkileri. [Yüksek Lisans Tezi]. Atatürk Üniversitesi. 27 s.
26. Edwards DJ. 1978. Salmon and Trout Farming in Norway. Fishing News Books Lim., Surrey. (Alınmıştır) Şahin., 1995.
27. Emre Y, Kürüm V. 2007. Havuz ve Kafeslerde Alabalık Yetiştiriciliği, İkinci baskı, İstanbul. 272 s.
28. Gomes EF, Rema P, Kaushik SJ. 1995. Replacement of fish meal by plant proteins in the diet of of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss): digestibility and growth performance. Aquaculture, 130: 177-186.
29. Halver JE. 1972. Fish nutrition. Academic Pres, Inc., 111 Fifth Avenue, New York 1003, USA, 713 p.
30. Harmantepe FB, Büyükhatipoğlu Ş. 2007. İki farklı yemin gökkuşağı alabalıklarının büyüme performansı ve yem maliyeti üzerine etkisi. Journal of FisheriesSciences.com. 1 (4): 168-175. doi: 10.3153/jfscom.2007020
31. Hoşsu B, Korkut AY. 1996. Balık besleme ve yem teknolojisi I. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayınları No:50, s 155.
32. Karaca N. 1987. Alabalık Yetiştiriciliği. Hasad Dergisi, 3(26): 22-23.
33. Keskin EY, Erdem M. 2005. Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yetiştiriciliğinde farklı oranlarda ekstrude yem kullanımının balıkların gelişmesine etkisi. SDÜ Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 1(1): 49-57.
34. Kilambi RV, Adams JC, Brown AV, Wichizer WA. 1977. Effects of stoking density and cage size on growth, feed conversion and production of rainbow trout and channel catfish. Fish-Cult. 39 (2): 62-67.
35. Kuyumcu N. 2001. Gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss W., 1792) değişik yemleme miktarlarının canlı ağırlık artışı ve F.C.R (yem değerlendirme değeri) üzerine etkilerinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Osmangazi Üniversitesi. 37 s.
36. Pillay TVR. 1992. Aquaculture and the Environment. Fishing News Books. Pp. 189.
37. Purdom CE. 1993. Genetics and fish breeding. Vol. 8. Springer
38. Schilling HU. 1985. Balıkların Beslenmesi ve Balık Üretimi. Teknik İşbirliği Federal Almanya Cumhuriyeti-Türkiye, Marmara Bölgesinde Tabii ve Suni Göl Balıkçılığının Geliştirilmesi. Eschborn.
39. Sedgwick SD. 1990. Salmon Farming Handbook. Fishing News Books Lim., Surrey. (Alınmıştır) Şahin, T., 1995.
40. Sırtkaya N. 2013. Saf ve karışık olarak yetiştirilen gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) ve kalkan balığı (Psetta maxima)’nın büyüme performanslarının karşılaştırılması. [Yüksek Lisans Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi. 53 s.
41. Steffens W, Rennert B, Wirth M, Krüger R. 1999. Effect of two lipid levels on growth, feed utilization, body composition and some biochemical parameters of rainbow trout, Oncorhynchus mykiss (Walbaum 1792). J Appl Ichthyol, 15: 159-164.
42. Stevenson JP. 1980. Trout Farming Manuel, Fishing News Books Ltd. Farnham, Surrey, England, 186 s.
43. Stickney RR. 1979. Feed, Nutrition and Growth. Principles of Warmwater Aquaculture. A Wiley-Interscience Publication, New York, 161-222.
44. Storebakken T, No HK. 1992. Pigmentation of rainbow trout. Aquaculture, 100(1-3): 209-229.
45. Şahin T. 1995. Deniz kafeslerinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yetiştiriciliğinde optimal stoklama yoğunluğu ve günlük yem miktarının tespiti [Doktora Tezi] Karadeniz Teknik Üniversitesi. 69 s.
46. Şenoğlu B 2013. Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792)'nda farklı yemleme yoğunluklarının büyüme performansına ve mide hacmine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi. 61 s.
47. Tatum WM. 1973. Brackish-Water Cage Culture of Rainbow Trout in South Alabama. Trans, Am Fish Soc, 102: 826-8. (Alınmıştır) Koca, S.B., 1998.
48. Teskeredzic E, Teskeredzic Z, Tomee M, Modrusan Z. 1989. A comprasion of growth performance of rainbow trout (Salmo gairdneri) in fresh brackish water in Yugoslavia. Aquaculture, 77: 1-10.
49. Ustaoğlu S. 1996. Karadeniz’deki (Sinop) ağ kafeslerde yetiştirilen gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss) gelişme ve yem değerlendirmesine farklı yemleme düzeylerinin etkileri [Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi. 49 s.
50. Uyan O. 1997. Karadeniz’de ağ kafeslerde protein ve yağ oranları farklı üç yemin gökkuşağı alabalıklarının büyümesi üzerine etkileri [Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi. 51s.
51. Uysal İ, Alpbaz A. 2003. Abant Alabalığı (Salmo trutta abanticus T., 1954) ile Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss W., 1792) yumurtalarının döllenme, gözlenme, larva çıkış ve yaşama oranlarının karşılaştırılması. Ege Üni Su Ürün Derg, 20(1-2): 95-101.
52. Watanabe D, Verakunpiriya V, Watanabe K, Kiron V, Satoh S. 1997. Feeding of rainbow trout with non-fish meal diets. Fisheries Science 63 (2): 258-266.
53. Yıldırım Ö, Mazlum MD, Güllü K. 2002. Doğu Karadeniz bölgesinde kullanılan bazı ticari yemlerin gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss W.,1792) biyoekonomisi üzerine etkisi. YYÜ Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi (J. Agric. Sci.), 12(1): 7-12.
54. Yılmaz E. 1998. Gökkuşağı alabalığı yetiştiriciliğinde farklı oranlarda ekstrüde yem kullanımının balıkların gelişimine etkileri [Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi. 46s.
55. Yiğit M, Aral O. 1999. Gökkuşağı alabalığının (Oncorynchus mykiss Walbaum, 1792) tatlısu ve deniz suyundaki büyüme farklılıklarının karşılaştırılması. Turk J Vet Anim Sci, 23: 53-59.