Demirköprü Baraj Gölü (Manisa, Türkiye) Balıkçılığı: Av Araçları ve Ticari Türler

Öz

Demirköprü Baraj Gölü balıkçılık faaliyetlerinin mevcut durumunu ortaya koymak amacıyla av araçlarının yapısal özellikleri, kullanım şekli ve zamanları ile hedefledikleri türler belirlenmiştir. Saha çalışmaları, Haziran 2015 - Aralık 2016 tarihleri arasında aylık olarak gerçekleştirilmiştir. Gölde S.S. Köprübaşı Su Ürünleri Kooperatifi’ne üye 75 ticari balıkçı, 47 ruhsatlı tekne ile avcılık faaliyetlerini sürdürmektedir. Ticari balıkçılık uzatma ağları, pinterler ve paragatlar ile gerçekleştirilmektedir ve hedef türler; yayın, sazan, gümüşi havuz balığı ve tatlısu kolyozudur. Çalışmada ticari avcılar tarafından kullanılmakta olan farklı teknik özellikte 17 uzatma ağı, 6 pinter takımı ve 2 paragat takımının teknik planları FAO standartlarına göre tanımlanmıştır. Göldeki av miktarlarındaki değişimlerin değerlendirilmesi için 2008 - 2016 yılları arasındaki resmi üretim rakamları incelenmiştir. Yıllık ortalamada en çok avlanan tür gümüşi havuz balığıdır ve onu sırasıyla sazan, sudak ve yayın balığı izlemektedir. 2008 yılında av kompozisyonu içerisinde baskın olan sudak türünün son iki yılda av vermediği belirlenmiştir. Bu çalışma ile Demirköprü Baraj Gölü’nde kullanılan av araçlarının özellikleri detaylı bir şekilde ilk kez tanımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Balıkçılık,uzatma ağı,pinter,paragat,ticari türler

Demirköprü Dam Lake (Manisa, Turkey) Fisheries: Fishing Gears and Commercial Species

Abstract

Structural characteristics of fishing gears, fishing methods, fishing periods and target species were determined in order to identify the current situation of fishing activities in the Demirköprü Dam Lake. Field studies were conducted on a monthly basis between June 2015 and December 2016. Fishing activities were carried out by 75 commercial members of the Köprübaşı Fishery Cooperative with 47 licensed fishing boats on the lake. Commercial fishing on the lake was performed with gillnets, fyke nets and longlines, and the target species were; European catfish, carp, gibel carp and Danube bleak. In the study, the technical plans of 17 gillnets, 6 fyke nets and 2 longlines in different technical features being used by commercial fisheries were illustrated according to FAO standards. Official production amounts between 2008 and 2016 were used for evaluating the changes in the amount of the catch in the Lake. The highest amount of catching was observed for the gibel carp followed by carp, pike-perch and European catfish in the annual average. No catch was recorded for pike-perch, the dominant species in 2008, in the last two years. In this study, structural characteristics of fishing gears used in Demirköprü Dam Lake were described in detailed for the first time.

Keywords

• Fisheries,gillnet,fyke net,longline,commercial species

Kaynakça

1. Anonim. 2007. Gediz Deltası Sulak Alan Yönetim Planı. Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı, Sulak Alanlar Şubesi Müdürlüğü. 424 s (+18 s. ek).
2. Anonim. 2014a. Gediz Havzası Su Kalitesi İzleme Raporu. İlkbahar Dönemi. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ç.E.D. İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Laboratuvar Ölçüm ve İzleme Dairesi Bakanlığı. 31s.
3. Anonim. 2014b. Manisa İli Demirköprü Baraj Gölü Sürdürülebilir Balıkçılık Yönetimi Fizibilite Etüdü. İzmir: Katip Çelebi Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi. 140 s.
4. Anonim. 2016. 4/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ. Ankara: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. (Tebliğ No: 2016/35).
5. Ayaz A, Öztekin A, Cengiz Ö. 2012. Gökçeada ve Bozcaada’da (Kuzey Ege Denizi) kullanılan uzatma ağlarının yapısal özellikleri. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2(2):104-111.
6. Balık S, Ustaoğlu MR, Sarı HM, Berber S. 2005. Demirköprü Baraj Gölü (Manisa) tatlısu istakozu (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823)’nun bazı büyüme ve morfometrik özelliklerinin belirlenmesi. EgeJFAS. 22(1-2):83–89.
7. Balık S, Ustaoğlu MR, Sarı H, Berber S. 2006. Demirköprü Baraj Gölü'nde (Manisa) yaşayan tatlısu istakozunun (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823) bazı üreme özellikleri. EgeJFAS. 23(3-4):245–249.
8. Bayhan YK, Göçer M. 2012. Atatürk Baraj Gölü (Adıyaman) balıkçılığı ve kullanılan av araçlarının teknik özellikleri. Journal of FisheriesSciences.com. 6(3):232-242. doi: 10.3153/jfscom.2012027

9. Copp GH, Britton JR, Cucherousset J, Garcı´a-Berthou E, Kik R, Peeler E, Stakėnas S. 2009. Voracious invader or benign feline? A review of the environmental biology of European catfish Silurus glanis in its native and introduced range. Fish Fish. 10(3):252–282. doi: 10.1111/j.1467-2979.2008.00321.x
10. Çelik A, Duman E. 2001. Atatürk Baraj Gölü Bozova Bölgesi’nde kullanılan balık yakalama aletlerinin yapısı. EgeJFAS.18:407-419. doi: 10.3153/jfscom.2010041
11. Dartay M, Duman E, Ateşşahin T. 2010. Keban Baraj Gölü Pertek Bölgesi uzatma ağları balıkçılığı ve av verimi. Journal of FisheriesSciences.com. 4(4):384-390. doi: 10.3153/jfscom.2010041
12. DSİ 2016a. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü. Toprak ve su kaynakları; [Erişim Tarihi: 25 Mart 2016]. Erişim Adresi:http://www.dsi.gov.tr/toprak-ve-su-kaynaklari
13. DSİ 2016b. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, 2. Bölge Müdürlüğü. Demirköprü Baraj Gölü 2008 Yılı Derinlik Haritaları.
14. Duman E, Karadağ Y. 2017. The fishing gears using in Kemaliye Region of Keban Dam Lake. Ege J Fish Aqua Sci. 34(2):195-201. doi:10.12714/egejfas.2017.34.2.11
15. Emiroğlu Ö, Tarkan AS, Top N, Başkurt S, Sülün Ş. 2012. Growth and Life History Traits of a Highly Exploited Population of Non – Native Gibel carp, Carassius gibelio from a Large Eutrophic Lake (Lake Uluabat, NW Turkey): Is Reproduction the Key Factor for Establishmant Success? Turk J Fish Aquat Sc. 12:925-936. doi: 10.4194/1303-2712-v12_4_20
16. Erdoğuş M. 2016. Demirköprü Baraj Gölü’nün bazı fizikokimyasal parametrelerinin incelenmesi (İzmir/Türkiye) [Yüksek Lisans Tezi]. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi. 66 s.
17. FAO 1978. FAO Catalogue of Fishing Gear Designs. England: Fishing News Books Ltd. 160 pp.
18. Geldiay R, Balık S. 2009. Freshwater Fishes of Turkey. İzmir: Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayınları No:46 644 s.
19. Güçlü SS, Küçük F. 2015. The Ichthyofauna of Gediz River (Turkey): Taxonomic and Zoogeographic Features. Annual Research & Review in Biology, 6(3):202-214. doi: 10.9734/ARRB/2015/14889
20. İlhan A, Sarı HM. 2013. Marmara gölü balık faunası ve balıkçılık faaliyetleri. EgeJFAS. 30(4):187-191.doi: 10.12714/egejfas.2013.30.04.08
21. İnnal D, Keskin N, Erk’akan K. 2007. Distribution of Ligula intestinalis (L.) in Turkey. Turk J Fish Aquat Sc. 7:19-22.
22. Keskin N, Erk’akan F. 1987. Ülkemiz tatlısu balıklarında Ligulosis. Hacettepe Fen ve Müh Bil Derg. 8:57-70.
23. Kırankaya ŞG, Ekmekçi FG. 2013. Life – History traits of the invasive population of prussian carp, Carassius gibelio (Actinopterigi: Cypriniformes: Cyprinidae), from Gelingüllü Reservoir, Yozgat, Turkey. Acta Ichthyol Pıscat. 43(1):31-40. doi: 10.3750/AIP2013.43.1.05
24. Lelek A. 1987. The Freshwater Fishes of Europe. Wiesbaden: AULA-Verlag 343 s.
25. Lelek A, Libosvarsky J, Penaz M, Bezdek R, Machacek Z. 1964. Observation on fish under ice in winter. Ekol Pol. 12:305–312.
26. Mete OS, Yüksel F. 2014. Seyhan Baraj Gölü’ndeki ticari ve sportif balıkçılığın sosyo-ekonomik analizi. Bilim ve Gençlik Dergisi. 2(1):27-42.
27. MİTOM 2016. Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü 2008-2016 yılları balıkçılık kayıtları.
28. Nedelec C. 1975. FAO Catalogue of small-scale fishing gear. England: Fishing News (Books) Ltd. Surrey 191p.
29. Nomura M, Yamazaki T. 1975. Fishing techniques. Tokyo: Japan International Cooperation Agency 39-125 p.
30. Özdemir S. 2003. Çeşitli av araçlarının avlanma etkinliğinin balık davranışları yönünden incelenmesi (Samsun/Türkiye) [Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi. 80 s.
31. Pala M. 1996. Keban Baraj Gölü Ova Bölgesi'nde kullanılan balık yakalama aletlerinin Yapısı ve verimlilikleri (Elazığ /Türkiye) [Yüksek Lisans Tezi]. Fırat Üniversitesi. 69 s.
32. Sarı HM. 1995. Demirköprü Baraj Gölü'ndeki (Manisa) sudak balığı (Stizostedion lucioperca (L.), 1758) populasyonunun biyolojik özelliklerinin incelenmesi (İzmir/Türkiye) [Doktora Tezi]. Ege Üniversitesi. 104 s. Şipal GU, Balık S, Ustaoğlu MR. 1999. Demirköprü Baraj Gölü’nün (Salihli Manisa) fitoplanktonu. Istanbul University Journal of Aquatic Products. 199-207 p.
33. Tenekecioğlu ER. 2011. Demirköprü Baraj Gölü’nde (Manisa) mevsimsel plankton topluluk yapısı değişimleri (İzmir/Türkiye) [Doktora Tezi]. Ege Üniversitesi.146 s.
34. Tosunoğlu Z, Kaykaç H, Göncüoğlu BH, Ayan M, Aydın C. 2017. Gediz Deltası balıkçılığı. İzmir: Ege Üniversitesi Bilimsel Araştırma Proje Sonuç Raporu. Proje No: 2015/SÜF/024.
35. TUİK. 2018. Türkiye İstatistik Kurumu su ürünleri istatistikleri. [Erişim Tarihi: 8 Ağustos 2018]. Erişim Adresi:http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1005
36. Ustaoğlu MR, Balık S, Aygen C, Özdemir MD. 2001. The cladoceran and copepoda (Crustacea) fauna of Demirköprü Dam Lake (Manisa). Paper presented at: XI. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu; Hatay, Turkey.
37. Ünal V, Akyol O, Hoşsucu H. 2001. Balıkçılık yönetiminde ihtiyaç duyulan biyo-ekonomik veriler. E Ü Su Ürün Derg. 18(1-2):243-253.