Elazığ Yöresi’nde Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) Yetiştiriciliği Yapan Farklı Kapasitedeki İşletme Çalışanlarının Sosyo-Ekonomik Yapısı

Öz

Bu çalışmada, Elazığ ilinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yetiştiriciliği yapan farklı kapasitelerdeki işletmelerde çalışanların sosyo-ekonomik yapıları incelenmiştir. Aktif olarak çalışan, 72 adet küçük (≤25 ton/yıl), 50 adet orta (25,01-250 ton/yıl) ve 37 adet büyük (≥250,01 ton/yıl) kapasiteli olmak üzere; 159 adet kafes ve havuz işletmesi ile biri kamuya ait 3 adet yavru üretimi yapan işletmelerden anket yolu ile elde edilen veriler değerlendirilmiştir. İşletme sahipleri ve işletmelerde çalışanlara yönelik yapılan sosyo-ekonomik analizler sonucunda, 731 kişinin işletmelerde istihdam edildiği, % 55,40’nın işsizlikten dolayı bu işi seçtikleri belirlenmiştir. İşletmelerde 1-20 arasında personel çalıştırılırken, % 58,90’lık yüksek oranla 1-3 arasında personel çalıştırıldığı, yaş dağılımlarının 19-50 arasında değiştiği, % 43,36’lık oranla 20-29 yaş grubunda oldukları ve çalışanların % 94,66’sının erkek % 5,34’ünün kadın olduğu bulunmuştur. Çalışanların % 71,14’ünün evli olduğu, eğitim durumları incelendiğinde % 46,36’lık oranla en yüksek grubu ortaöğretim mezunları oluşturmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kapasite,kafes işletmesi,sosyo-ekonomik yapı

Socio-Economic Structure of Employee in Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss) Farms with Different Capacity in Elazığ Region

Öz

In this study, the socio-economic structure of employee of trout farms with different capacity was examined. The data obtained by a survey from actively working 159 cages and pool fish farms and 3 offspring production units, one belonging to the government, which are 72 small (≤25 tons/year), 50 medium (25.01-250 tons/year) and 37 large (≥. 50.01) capacity was analyzed. As a result of the socio-economic analysis conducted for business owners and employees in the company, which employs 731 people in the company, it was determined that 55.40% chose this job because of unemployment. Between 1-20 staff employed in the companies, 1-3 staff in 58.90%, the distribution of age varies between 19-50 years old, then they are in the 20-29 age group with 43.36% and 94.66% male and 5.34% female. 71.14% of the employees were married. When the education status of staff examined, the largest group was secondary school graduates with 46.36%.

Anahtar Kelimeler

• Capacity,cage farms,socio-economic structure

Kaynakça

1. Adıgüzel F, Akay M. 2005. Tokat ilinde gökkuşağı alabalık işletmelerinin ekonomik analizi. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 22(2):31-40.
2. Birici N, Şeker T, Balcı M, Çelik B, Kılıç A. 2014. Elazığ ilinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss L.) yetiştiriciliği yapan işletmelerin yapısal ve ekonomik analizi. Yunus Araştırma Bülteni. 2014(2):23-48. doi: 10.17693/yunusae.vi.235395
3. Çetin B, Bilgüven M. 1991. Güney Marmara bölgesinde alabalık üretimi yapan işletmelerin yapısal ve ekonomik analizi. Sunulduğu yer: Su Ürünleri Sempozyumu; İzmir, Türkiye.
4. Doğan K. 2003. Türkiye’de su ürünleri yetiştiriciliği ve pazarlanması. Tarım İstanbul TKB İstanbul İl Müdürlüğü Yayın Organı. 83:12-21.
5. Doğan K, Yıldız M. 2008. Marmara Bölgesi gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) işletmelerinde çalışanların sosyo-ekonomik analizi. İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi. 23:17-27.
6. Emre Y, Diler İ, Sevgili H, Oskay DA, Sayı C. 2007. Akdeniz Bölgesi’ndeki alabalık işletmelerinin yapısal özelliklerinin incelenmesi (2000-2003). Türk Sucul Yaşam Dergisi, Ulusal Su Günleri 2007 Sempozyum Özel Sayısı. 5-8:476-489.
7. Emre Y, Sayın C, Kiştin, F, Emre N, Karaman S. 2011. Alabalık (Oncorhynchus mykiss) kafes yetiştiriciliğinin mevcut durumuna yönelik bazı değerlendirmeler. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi. 4(1):119-127.
8. Gökhan EE. 2002. Malatya ve çevre illerde alabalık işletmelerinde verimlilik ve karlılık analizleri [Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi. 129 s.

9. Gümüş E, Şahin NM, İkiz R, Yılmaz S. 2013. Antalya ilindeki gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) işletmelerinde çalışanların sosyo-ekonomik yapılarının incelenmesi. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. 30(4):161-166. doi: 10.12714/egejfas.2013.30.04.03
10. Kocaman EM, Aydın A, Ayık Ö. 2002. Erzurum’da faaliyet gösteren alabalık işletmelerinin yapısal ve ekonomik analizi. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. 19(3-4):319-327.
11. Koç B. 2007. Sivas ili alabalık işletmelerinin durumu, sorunları ve çözüm önerileri [Yüksek Lisans Tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi. 63 s.
12. Rad F. 1999. Türkiye’de gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) işletmelerinin teknik ve ekonomik analizi [Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi. 129 s.
13. Şahin Y. 2011. AB ve İş Dünyası: Balıkçılık Sektörü, İKV Değerlendirme Notu. İstanbul: İktisadi Kalkınma Vakfı. Rapor No: 38.
14. Üstündağ E, Aksungur M, Dal A, Yılmaz C. 2000. Karadeniz Bölgesi’nde su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmelerin yapısal analizi ve verimliliğinin belirlenmesi sonuç raporu. Trabzon: Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü. Proje No: TAGEM/HAYSUD/98/12/02/004.
15. Zengin M, Tabak İ. 1997. Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki balık işletmelerinin yapısal özellikleri. Sunulduğu yer: Akdeniz Balıkçılık Kongresi; İzmir, Türkiye.