Contemporary Challenges in Arabic–Turkish Political Discourse Translation

Öz

Political discourse translation occupies a distinctive position within the field of specialized translation, as it requires a deep understanding of linguistic and cultural sensitivities as well as the historical and ideological contexts shaping political discourse. This study aims to illuminate this multilayered domain by focusing on linguistic, cultural, and ideological challenges, ranging from terminological issues and ideologically loaded discourse to the pragmatic and rhetorical dimensions that render political texts evasive and implicit. It seeks to identify the fundamental characteristics of political discourse translation and to provide a critical analysis of the techniques and strategies translators employ to address these challenges. Furthermore, the study emphasizes the translator’s central role not as a passive transmitter of meaning, but as an active participant in meaning construction. It argues that political discourse translation is not merely a linguistic act, but an intellectual and cognitive practice in which meaning is reproduced through intersecting values, interests, and attitudes, requiring linguistic competence, cultural intuition, and contextual awareness. Adopting an analytical-critical approach, the study offers evaluations aimed at improving the quality of political discourse translation and raising awareness of the translator’s responsibilities in fostering communication between peoples and cultures.

Anahtar Kelimeler

• Political translation
• Political discourse
• Linguistic challenges
• Cultural context
• Translator’s role.

Arapça-Türkçe Siyasal Söylem Çevirisinde Güncel Sorunlar

Öz

Siyasal söylem çevirisi, taşıdığı dilsel ve kültürel hassasiyetler ile siyasal söylemlerin biçimlendiği tarihsel ve ideolojik bağlamlara ilişkin derin bir kavrayış gerektirmesi nedeniyle, uzmanlık çevirisi alanında özgün bir konuma sahiptir. Bu çalışma, söz konusu çok katmanlı alana ışık tutmayı; terminoloji ve yüklü söylem yapılarıyla ilgili sorunlardan, siyasal metinlere kaçamak ve örtük bir nitelik kazandıran edimbilimsel ve retorik boyutlara kadar uzanan dilsel, kültürel ve ideolojik zorluklara odaklanmayı amaçlamaktadır. Çalışma, siyasal söylem çevirisinin temel özelliklerini ortaya koymayı ve çevirmenlerin bu zorluklarla başa çıkarken kullandıkları teknik ve yöntemlere eleştirel bir çözümleme sunmayı hedeflemektedir. Ayrıca, çevirmenin yalnızca metni aktaran pasif bir aracı değil, anlamın inşa sürecinde etkin bir ortak olarak üstlendiği merkezi rolü vurgulamaktadır. Araştırma, siyasal çevirinin salt bir dilsel edimden ibaret olmadığını; aksine, çevirmenin dilsel yetkinlik, kültürel sezgi ve bağlamsal farkındalıkla donanmış olarak, değerler, çıkarlar ve tutumların iç içe geçtiği haritalar üzerinden anlamı yeniden ürettiği düşünsel ve bilişsel bir pratik olduğunu savunmaktadır. Çalışmada, siyasal metinlerin doğasını ve karmaşıklıklarını kavramaya yönelik analitik-eleştirel bir yöntem benimsenmiş; siyasal çevirinin niteliğini geliştirmeye ve halklar ile kültürler arasında iletişim köprüleri kurma sürecinde çevirmenin sorumluluklarına ilişkin farkındalığı artırmaya katkı sağlayacak değerlendirmeler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Siyasal çeviri
• Siyasal söylem
• Dilsel zorluklar
• Kültürel bağlam
• Çevirmenin rolü.

Kaynakça

1. Abazoğlu, M. (2023). Çeviride eşdeğerlik ve kelimelerdeki anlam değişmelerinin bağlamı belirlemesi: Türkçe ve Arapça örneği. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, (28), 300–315. https://doi.org/10.30767/diledeara.1224438
2. Abu Hatab, W. (2005). Quality of translation and challenges of the new millennium: Facts and ethics. In Jornadas sobre la formación y profesión del traductor e intérprete: calidad y traducción, Perspectivas académicas y profesionales (Vol. 4). Cited in Soliman, H. (2006). Translating Quoted Sacred Texts in Political Speeches (Master’s thesis, American University of Sharjah, UAE).
3. Akreş, H. (2020). Sözlü tercümenin önemi ve uluslararası arenada sebep olduğu krizler. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, (10), 123–135.
4. Aksoy, B. (2002). Siyaset dili ve çevirisi. Hacettepe University Journal of Faculty of Letters, 19(1), 1–10.
5. Aksoy, B. (2005). Translation Activities in the Ottoman Empire. Meta. 50 (3), 949–956.
6. Al Jazeera. (2008, 25 Ocak). Necâhu Hamâs fî Tasdîri Hisâri Gazze... Erişim adresi: https://www.aljazeera.net/politics/2008/1/25/نجاح-حماس-في-تصدير-حصار-غزة-لمصر-ضربة
7. Al Jazeera. (2018, 5 Eylül). Kat‘u Tramb Musâ‘adâti’l-Unrvâ... Erişim adresi: https://www.aljazeera.net/politics/2018/9/5/قطع-ترامب-مساعدات-الأونروا
8. Al Jazeera. “Hamas teteva‘ad Dahlan ve’l-cihad taksif Siderot”. Al Jazeera. (2007, 8 Ocak). Hamas teteva‘ad Dahlan... Erişim adresi: https://www.aljazeera.net/news/2007/1/8/حماس-تتوعد-دحلان

9. Alduhaim, A. (2017). Multimodal translation analysis: Arab Spring speeches in Arabic and English (Doctoral dissertation). University of Birmingham, Birmingham, UK.
10. Anadolu Ajansı. (2010). Et-Tahdîrâtü li’l-intihâbâti’l-Âzerbaycâniyye tecrî alâ kademin ve sâk [Azerbaycan Seçimleri İçin Hazırlıklar Tüm Hızıyla Sürüyor]. Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/ar/دولي/التحضيرات-للانتخابات-الآذربيجانية-تجري-على-قدم-وساق/214272
11. Ardelean, C. (2008). The challenge of political correctness in the translation of "sensitive" texts. Научни трудове на Русенския университет, 47, 26.
12. Baigorri-Jalón, J. (2015). The history of the interpreting profession. In H. Mikkelson & R. Jourdenais (Eds.), The Routledge handbook of interpreting (pp. 13–22). Routledge.
13. Bánhegyi, M. (2014). Translation and political discourse. Acta Universitatis Sapientiae, Philologica, 6(2), 143–153.
14. Baranyai, T. (2011). The role of translation and interpretation in diplomatic communication. SKASE Journal of Translation and Interpretation, 5(2), 1–12.
15. Bassnett, S. (2002). Translation studies. London and New York: Routledge.
16. Bassnett, S., & Lefevere, A. (1992). Translation, history and culture. Routledge.
17. Bavabetu’l-Ahram. (2025, 4 Haziran). El-Kremlin: Seyetimmu ittihazu’l-icraati’l-lazime li’l- keşfi an haysiyyâti’l-hucûm ala’l-menşâati’r-Rusiyye [Kremlin: Rus Tesislerine Yönelik Saldırının Detaylarını Ortaya Çıkarmak İçin Gerekli Önlemler Alınacak]. Erişim adresi: https://gate.ahram.org.eg/News/5184526
18. Bielsa, E., & Bassnett, S. (2009). Translation in global news. Routledge.
19. Chilton, P., & Schäffner, C. (1997). Discourse and politics. In T. A. van Dijk (Ed.), Discourse as social interaction: discourse as social interactions (Vol. 2, pp. 206-230).
20. Coşkun, İ. (2022). Osmanlı Devleti’nde bir Fransız misyoner okulunun kuruluş süreci: Saint- Benoit (1360-1804). Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 345-360.
21. Dorna, A. (1995). Les effets langagiers du discours politique. Hermès, 16(2), 132.
22. el-Husri, S. (1965). el-Bilâdü’l-Arabiyye ve’d-Devletü’l-Osmâniyye (3. bs.). Dârü’l-İlm li’l- Melâyîn.
23. Eruz, S. (2010). Çokkültürlülük ve Çeviri: Osmanlı Devleti’nde Çeviri Etkinliği ve Çevirmenler. İstanbul: Mutlilingual.
24. Gambier, Y., & van Doorslaer, L. (Eds.). (2016). Border crossings: Translation studies and other disciplines. John Benjamins Publishing.
25. Hatim, B., & Mason, I. (1997). The translator as communicator. London and New York: Routledge.
26. Hermans, T. (Ed.). (1991). The manipulation of literature: Studies in literary translation. London, England: Croom Helm.
27. IUMS. (2019, 15 Mart). el-Ulemâi’l-Müslimîn Yuneddidü bi’l-İ‘tidâi’l-Âsım... Erişim adresi: https://www.iumsonline.org/ar/ContentDetails.aspx?ID=10176
28. İşler, E., et al. (2017). Arapça çeviri kılavuzu (p. 24). İstanbul: Elif Yayınları.
29. Köroğlu, B. (2011, 21 Temmuz). Turkiya ve’s-Sevratu’l-Libiyye... Merkez el-Cezire li’d- Dirasat. https://studies.aljazeera.net/ar/reports/2011/201172113495578376.html
30. Kurtán, Zs. (2003). Szakmai nyelvhasználat [Language for Special Purposes]. Budapest:Nemzeti Tankönyvkiadó.
31. Lerat, P. (1995). Les langues spécialisées. Paris: Presses Universitaires de France (PUF).
32. Mossop, B. (2014). Motivation and de-motivation in a government translation service: A diary- based approach. Perspectives, 22(4), 581–591. https://doi.org/10.1080/0907676X.2014.948889
33. Neubert, A. (2000). Competence in language, in languages, and of translation. In C. Schäffner & B. Adab (Eds.), Developing translation competence (pp. 3–18). John Benjamins Publishing.
34. Öztaş, S. (2011). Siyasi çağrı metinlerinde çeviri sorunları (Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çeviri Anabilim Dalı). Mersin.
35. Paker, S. (2009). The Turkish Tradition. İçinde Routledge Encyclopedia of Translation Studies. (2. baskı). M. Baker, G. Saldanha (Ed). Londra; New York: Routledge. 550-559.
36. Palmer, J. (n.d.). Interpreting and translation for Western media in Iraq. In M. Salama-Carr (Ed.), Translating and interpreting conflict. Cited in Bánhegyi, M. (2014) and Salama- Carr (Ed.).
37. Quentel, G. (2006). The translation of a crucial political speech (CSGR Working Paper No. 204/06). Warwick University. http://www2.warwick.ac.uk/fac/soc/csgr/research/workingpapers/2006/wp20406.pdf
38. Salama-Carr, M. (Ed.). (2007). Translating and interpreting conflict. Amsterdam: Rodopi.
39. Sárosi-Márdirosz, K. (2014). Problems related to the translation of political texts. Acta Universitatis Sapientiae, Philologica, 6(2), 159–180.
40. Savory, T. H. (1959). The art of translation. New York: Alden Press.
41. Sayed, S. O. K. H. (2023). الصعوبات اللغوية في تعلّم العربية على المتعلمين الأتراك: طلاب كلية الإلهيات بجامعة غازي عنتاب نموذجًا. İlahiyat Akademi, (18), 350–380. https://doi.org/10.52886/ilak.1297922
42. Schäffner, C. (1997). Political texts as sensitive texts. In K. Simms (Ed.), Translating sensitive texts: Linguistic aspects (pp. 137–156). Amsterdam: Rodopi.
43. Schäffner, C. (1997). Strategies of translating political texts. In A. Trosborg (Ed.), Text typology and translation (pp. 119–143). Amsterdam: Benjamins.
44. Schäffner, C. (2004). Translation research and interpreting research: Traditions, gaps and synergies. Multilingual Matters.
45. Schäffner, C. (Ed.). (2000). Translation in the global village. Clevedon, UK: Multilingual Matters.
46. Schäffner, C., & Bassnett, S. (2010). Political discourse, media and translation. Cambridge Scholars Publishing.
47. Soliman, H. (2006). Translating quoted sacred texts in political speeches (Master’s thesis, American University of Sharjah, UAE).
48. Van Hoof, H. (1996). De l’identité des interprètes au cours des siècles. Hieronymus Complutensis, (3), 9–11.
49. Venuti, L. (1995). The translator’s invisibility: A history of translation. London and New York: Routledge.