Araştırma Makalesi

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ

Cilt: 4 Sayı: 1 31 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Bu çalışma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde nörolojik özüre sahip bireylerin yaşam alanlarını güvenlik durumu ve risklerini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yaşayan, Spinal Kord Yaralanması (SKY; n=11), Parkinson Hastalığı (PH; n=6), Serebrovasküler Olay (SVO; n=28), Multipl Sklerozis (MS; n=5), toplam 50 hasta alınmıştır. Katılımcılara Ev Güvenlik Kontrol Listesi (EGKL) kullanılarak ev güvenliği, özür düzeyleri ise Modifiye Hoehn Yahr Skalası, Modifiye Rankin Skalası, Amerikan Spinal Yaralanma Derneği Skoru, Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar: Katılımcıların toplam EGKL ortalama puanlar 19,10±5,59’dir. Katılımcıların toplam EGKL ortalama puanı 19,10±5,59’dur. EGKL toplam puanı, SVO’lu hastalarda diğer hasta gruplarına kıyasla anlamlı derecede daha yüksektir (p < 0.05). Ayrıca, ev işleri alt boyutu SKY’lı hastalarda daha yüksek bulunurken; ev dışı ve bahçe alt boyutu puanları SVO’lu hastalarda diğer gruplara göre daha yüksektir (p < 0.05). Bunun yanı sıra elde edilen sonuçlara göre, hastaların %80’inin evi ‘tehlikeli’ olarak değerlendirilmiştir. Ancak hiçbir ev güvenlik açısından ‘mükemmel’ olarak sınıflandırılmamıştır. Tartışma: Çalışmamızın bulguları, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde yaşayan nörolojik engele sahip bireylerin ev güvenliği koşullarının oldukça tehlikeli ve yetersiz olduğunu vurgulamıştır. Nörolojik engelli bireylerde ev kazalarından kaynaklanabilecek ikincil sorunlar, düzenli ev değerlendirmeleri ve gerekli düzenlemelerin uygulanmasıyla kolayca önlenebilir. Bu bağlamda, çalışmamızın bulguları, nörolojik engelli bireylerde ev güvenliğinin artırılmasına yönelik gelecekte yürütülecek araştırmalar açısından önemli bir dayanak oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Murray CJ, Vos T, Lozano R, Naghavi M, Flaxman AD, et al. Disability-adjusted life years (DALYs) for 291 diseases and injuries in 21 regions, 1990–2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. Lancet. 2012;380(9859):2197–2223. doi:10.1016/S0140-6736(12)61689-4.
  2. Emlet CA, Crabtree JL, Condon VA, Treml LA. In-home assessment of older adults: an interdisciplinary approach. Gaithersburg (MD): Aspen; 1996. 463 p.
  3. Cumming GR, Thomas M, Szonyi G, Frampton G, Salkeld G, Clemson L. Adherence to occupational therapist recommendations for home modifications for falls prevention. Am J Occup Ther. 2001;55:641–648.
  4. Norton RN, Campbell AJ, Robertson MC, Gardner MM, Tilyard MW, Buchner DM. Randomised controlled trial of a general practice programme of home-based exercise to prevent falls in elderly women. BMJ. 1997;315(7115):1065–1069.
  5. Stark S, Landsbaum A, Palmer J, Somerville EK, Morris JC. Client-centered home modifications improve daily activity performance of older adults. Can J Occup Ther. 2009;76:235–245.
  6. Rigby P, Lowe M, Letts L, Stewart D. Assessing environment: home, community and workplace access. In: Vining-Radomski M, Trombly-Latham CA, editors. Occupational therapy for physical dysfunction. USA: Lippincott Williams & Wilkins; 2008. p. 310–339.
  7. Wade DT. Measurement in neurological rehabilitation. Oxford: Oxford University Press; 1992. p. 231–259.
  8. Van Swieten JC, Koudstaal PJ, Visser MC, Schouten HJ, van Gijn J. Interobserver agreement for the assessment of handicap in stroke patients. Stroke. 1988;19:604–607.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fizyoterapi, Rehabilitasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

31 Ocak 2026

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2025

Kabul Tarihi

10 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özkader, H. B., Can Akman, T., & Savaşan, Ö. (2026). KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri, 4(1), 92-101. https://doi.org/10.5281/zenodo.18444952
AMA
1.Özkader HB, Can Akman T, Savaşan Ö. KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ. LRS. 2026;4(1):92-101. doi:10.5281/zenodo.18444952
Chicago
Özkader, Hüseyin Bilal, Tuba Can Akman, ve Özge Savaşan. 2026. “KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri 4 (1): 92-101. https://doi.org/10.5281/zenodo.18444952.
EndNote
Özkader HB, Can Akman T, Savaşan Ö (01 Ocak 2026) KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri 4 1 92–101.
IEEE
[1]H. B. Özkader, T. Can Akman, ve Ö. Savaşan, “KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ”, LRS, c. 4, sy 1, ss. 92–101, Oca. 2026, doi: 10.5281/zenodo.18444952.
ISNAD
Özkader, Hüseyin Bilal - Can Akman, Tuba - Savaşan, Özge. “KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri 4/1 (01 Ocak 2026): 92-101. https://doi.org/10.5281/zenodo.18444952.
JAMA
1.Özkader HB, Can Akman T, Savaşan Ö. KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ. LRS. 2026;4:92–101.
MLA
Özkader, Hüseyin Bilal, vd. “KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri, c. 4, sy 1, Ocak 2026, ss. 92-101, doi:10.5281/zenodo.18444952.
Vancouver
1.Hüseyin Bilal Özkader, Tuba Can Akman, Özge Savaşan. KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİNDE YAŞAYAN NÖROLOJİK ENGELLİ BİREYLERİN EV GÜVENLİĞİNİN İNCELENMESİ. LRS. 01 Ocak 2026;4(1):92-101. doi:10.5281/zenodo.18444952