Optimization of the Vehicle Routing Problem in Disaster Logistics: The Case of Istanbul's Anatolian Side

Öz

Disaster logistics management plays a critical role in meeting the needs of disaster-affected populations. It is essential to conduct a disaster analysis based on disaster types and assess the disaster logistics capacity in the districts of Istanbul’s Anatolian side. While earthquakes pose the greatest threat in this region, other disaster risks such as floods, fires, migration waves, landslides, transportation accidents, epidemics, and terrorism are also present. To enable strategic, tactical, and operational planning in disaster management, logistics planning must be conducted according to the projected number of disaster victims and their needs. In this study, disaster-type-based analyses were carried out in collaboration with the Istanbul Provincial Disaster and Emergency Management Authority (AFAD) and civil defense units in the districts of the Anatolian side. Existing disaster response scenarios often overlook the impact of multiple hazards, highlighting the need to expand their scope. As part of disaster logistics, route planning was performed using Dijkstra’s algorithm to manage transportation operations from civil defense unit warehouses. Recommendations were made to ensure timely and adequate interventions in disaster response efforts.

Anahtar Kelimeler

• Disaster logistics
• disaster planning
• routing
• transportation management.

Afet Lojistiği’nde Araç Rotalama Probleminin Optimizasyonu: İstanbul İli Anadolu Yakası Örneği

Öz

Afet lojistik yönetimi, afetzedelerin ihtiyaçlarının karşılanmasında kritik bir rol oynar. İstanbul'un Anadolu Yakası'ndaki ilçelerde afet türlerine göre afet analizinin yapılması ve afet lojistik kapasitesinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Anadolu yakasında deprem en büyük tehdidi oluştururken, sel, yangın, göç dalgası, heyelan, ulaşım kazaları, salgın hastalık ve terör gibi diğer afet riskleri de mevcuttur. Afet yönetiminde stratejik, taktiksel ve operasyonel planlamaların yapılabilinmesi için ortaya çıkacak afetzedelerin sayısına ve ihtiyaçlarına göre lojistik planlamanın sağlanması gerekmektedir. Bu makalede İstanbul İl AFAD Müdürlüğü ve Anadolu Yakası ilçelerindeki sivil savunma birimleriyle iş birliği yapılarak afet türlerine göre analiz çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Mevcut senaryolar, çoklu tehlikelerin etkisini göz ardı etmekte olup, bu senaryoların kapsamının genişletilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Afet lojistiği kapsamında sivil savunma birimleri depolaarından taşımacılık yönetiminin yapılması için Dijkstra algoritması kullanılarak rota planlamaları yapılmış, müdahalelerin zamanında ve yeterli olabilmesi için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Afet lojistiği
• afet planlaması
• rotalama
• taşımacılık yönetimi.

Kaynakça

1. AFAD., 2020: Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü
2. Arman, K., & Tuş, A. (2022). Bir Lojistik Firmasının En Kısa Yol Problemine Düğüm Kombinasyonu Algoritmasının Uygulanması. Journal of Transportation and Logistics, 7(2), 289-302.
3. Bal M., 2020, “Afet Lojistiğinde Araç Rotalama Problemi ve Geliştirilen İki Aşamalı Bir Optimizasyon Yöntemi İle Uygulama”, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
4. Bayzan, Ş. (2005). Araç Potalarının En Kısa Yol Algoritmaları Kullanılarak Belirlenmesi Ve Net Ortamında Simülasyonu (Master's Thesis, Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü).
5. Boz, E. Y., & Aras, F. (2021). Yeşil Araç Rotalama Problemi Araştırması: Geçmiş Ve Gelecekteki Eğilimler. Journal Of Turkish Operations Management, 5(2), 806-821.
6. Christopher, M. (2016). Logistics And Supply Chain Management. Pearson Uk.
7. Dijkstra, E. W. (2022). A note on two problems in connexion with graphs. In Edsger Wybe Dijkstra: his life, work, and legacy (pp. 287-290).
8. Karahan, A., (2003), “Tedarik Zinciri Yönetiminde Dagıtım Faaliyetlerinin Optimize Edilmesine Yönelik Bir Model Tasarımı”, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.

9. KGM (Karayolları Genel Müdürlüğü) . (2023), Trafik ve Ulaşım Bilgileri, Https://Www.Kgm.Gov.Tr/Sayfalar/Kgm/Sitetr/Trafik/Trafikveulasimbilgileri.Aspx, Erişim Tarihi: 02.02.2025.
10. Küçük, B. (2022). Afet Planlamasında Afet Lojistiği Örnek Uygulamalar. Akademisyen Kitabevi.
11. Mentzer, J. T., Flint, D. J., & Hult, G. T. M. (2001). Logistics Service Quality As A Segment-Customized Process. Journal Of Marketing, 65(4), 82-104.
12. Özdemir, S., Sacar, Ö., & Özcan, E. (2021). Dijkstra algoritması kullanılarak ipek yolu koridorları arasında en kısa ulaştırma güzergâhının belirlenmesi. Demiryolu Mühendisliği, (13), 97-105.
13. Sayın, A. A., & Dinsel, E. (2024). Türkiye'de Doğal Afet Lojistiği-6 Şubat Depremi İncelemesi. Kutlu Yayınevi.
14. Senir, G., & Atlı H. F. (2024). Afet Yönetiminde Karşılaşılan Lojistik Sorunların Belirlenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 204-222.
15. Taniguchi, E., & Shimamoto, H. (2004). Intelligent transportation system based dynamic vehicle routing and scheduling with variable travel times. Transportation Research Part C: Emerging Technologies, 12(3-4), 235-250.
16. Tanyaş M. ve Küçük B. (2014), AFAD Bölgesel Afet Lojistik Depoları Süreç El Kitabı.
17. Tanyaş, M., Günalay, Y., Aksoy, L., & Küçük, Ö. G. B. (2013). İstanbul İli Afet Lojistik Planı Kılavuzu. İstanbul: Lojistik Derneği Yayınları, 481-487.
18. Thomas, A.S., & Kopczak, L.R. (2005), From Logistics to Supply Chain Management: The Path Forward in the Humanitarian Sector. Fritz Institute
19. Yüce, Y. M., 2018, “Afetlerde Lojistik Yönetimi: Çanakkale Depremi Örneği” Gümüşhane Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.