Fransızcadan Türkçeye Deyimlerin Öğretilmesinde Etkin Öğretim Yönteminin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma

Öz

Fransızcada deyimler, dilin anlatım gücünü, zenginliğini ve güzelliğini ortaya koyan klişeleşmiş özgün sözlerdir. Fransız dilinde gündelik iletişimde çok önemli bir yeri olan deyimlerin çoğunluğu, çok ileri düzeyde Fransızca bilen Türkler tarafından bile bilinmemektedir. Zira, hala deyim öğretimi gerekli öğretim tekniklerinden yoksundur. Öte yandan, literatür taramasında, önemli yabancı ve Türk yazarlara ait çalışmalar incelenmiştir. Bu kapsamda, deyim öğretiminde öğrencinin merkeze alındığı güncel öğretim yöntemleri ile başarılı sonuçlar alındığı ve çoğunlukla, görsel ve videolu öğretim metodunun deyimlerin anlaşılmasını ve akılda kalıcılığı geliştirdiği tespit edilmiştir. Bu çerçevede hazırlanan bu çalışmada, Fransızca deyimlerin öğretiminde kullanılan düz anlatım, kısa hikayeler ve görsellere dayalı öğretim yöntemlerinin öğrencilerin başarısında ne ölçüde etkisi olduğu ve en iyi öğretim yönteminin hangisinin olduğunun araştırılarak ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu maksatla, Marmara Üniversitesi Fransızca Mütercim ve Tercümanlık Ana Bilim Dalında 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında eğitim gören 26 öğrencinin katılımıyla nicel araştırma yöntemi kullanılarak bir araştırma yapılmıştır. Araştırmada önce, akademisyenlerin görüşlerine göre tespit edilen 40 deyime ilişkin bir ön test uygulanmış, testte, bazı deyimlerde düşük sonuçlar elde edilse de öğrencilerin başarı ortalamasının %66 olduğu görülmüştür. Sonra, düz anlatım, kısa hikâye ve görsel öğretim yöntemleri ile sekiz haftalık bir öğretim programı uygulanmış, yapılan son testte elde edilen bulgular analiz edilmiştir. Buna göre, düz anlatımda %81, kısa hikayelerde %74 ve görsellerde ise %93’lik başarı oranı elde edilmiş dolayısıyla, görsellere dayalı öğretimin diğer yöntemlerden daha üstün olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Fransızca deyimler
• geleneksel yöntemler
• öğretim yöntemleri
• görseller

A Research on Determining the Effective Teaching Method in Teaching Idioms from French to Turkish

Öz

Summary Idioms in French are clichéd unique words that reveal the expressive power, richness, and beauty of the language. Most idioms, which have a very important place in daily communication in the French language, are not known even by Turks who know French at a very advanced level. Because teaching idioms still lacks the necessary teaching techniques. On the other hand, in the literature review, works by important foreign and Turkish authors were examined. In this context, it has been determined that successful results have been achieved with current teaching methods that focus on the student in teaching idioms, and that visual and video teaching methods mostly improve the understanding and memorability of idioms. In this framework, this study aims to reveal to what extent the teaching methods based on direct representation, short stories and pictorial representation used in teaching French idioms affect the success of students and to investigate which is the best teaching method. For this purpose, research was conducted using the quantitative research method with the participation of 26 students studying at Marmara University, French Translation, and Interpreting Department in the 2023-2024 Academic Year. In the research, first, a pre-test was applied to 40 idioms determined according to the opinions of academicians, and although low results were obtained in some idioms, the average success rate of the students was found to be 66%. Then, an eight-week teaching program was applied using teaching methods such as direct representation, short story and pictorial representation, and the findings obtained in the post-test were analyzed. Accordingly, a success rate of 81% in direct representation, 74% in short stories and 93% in pictorial representation was achieved, thus it was determined that pictorial representation-based teaching was superior to other methods.

Anahtar Kelimeler

• French idioms
• teaching methods
• pictorial representation

Kaynakça

1. Allen, L. Q. (1995). Effects of Emblematic Gestures on the Development and Access of Mental Representations of French Expressions. Modern Language Journal., 79 (4), (521-529).
2. Atagül, Y. Y. (2016). Yabancı Dil Olarak Türkçe Atasözü ve Deyim Öğretiminde Film ve Hikâye Tekniklerinin Etkililik Düzeyleri Açısından Karşılaştırılması. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi.
3. Aydın, B. (2017). The Effect of Mental Imaging Technique on Idiom Comprehension in EFL Learners. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5 (4), (201-212).
4. Boers, F. vd. (2007). Presenting figurative idioms with a touch of etymology: more than mere mnemonics? Language Teaching Research, 11, (43–62).
5. Cavalla, C. ve Labre, V. (2009). L’enseignement en FLE de la phraséologie du lexique des affects. Agnès Tutin et Iva Novakova. Le lexique des émotions et sa combinatoire lexicale et syntaxique, Ellug, (1-16).
6. Expressio.fr, “occupe toi de…”, https://www.expressio.fr/expressions/occupe-toi-de-tes-oignons-ce-ne-sont-pas-tes-oignons, (Erişim: 21.03.2024).
7. Expressio.fr, “la mer a boire”, https://www.expressio.fr/expressions/la-mer-a-boire, (erişim: 2.3.2024).
8. Francaisauthentique, “connaitre comme sa poche” https://www.francaisauthentique.com/connaitre-comme-sa-poche/

9. Gaiapresse, “ce n’est pas la mer”, https://gaiapresse.ca/2017/09/siroter-sans-paille-ce-nest-pas-la-mer-boire/, (Erişim: 27.03.2024).
10. Gibbs, R. W. Jr. vd. (1997). Metaphor in Idiom Comprehension. Journal of Memory and Language, 37, (141–154).
11. González-Rey, I. (2007). Les Identités de Genre Dans Les Expressions Idiomatiques du Français. Interculturalidad y lenguaje, T. I, El significado como corolario cultural. Granada Lingvistica- Serie Collectae.
12. Granada. (253-263).
13. Güneş, S. (2009). Yabancı Dil Öğretiminde Deyim Öğretimi: Yöntemler, Teknikler ve Uygulamalar. Dilbilim, (22), (1-15).
14. Güngör, Z. Y. (2017). Fransızca Yabancı Dil Öğrencileriyle Deyim Öğretimi Üzerine Bir Uygulama. Kesit Akademi Dergisi (The Journal of Kesit Academy) Yıl: 3, (8), (98-122).
15. Jovanovic, I. (2017). Le traitement des expressions idiomatiques dans certains manuels de FLE. Revue du Centre Européen d'Etudes Slaves. Paris. (1-16).
16. Kühn, P. (1992). Phraseodidaktik. Entwicklungen, Probleme und Überlegungen für den Muttersprachenunterricht und den Unterricht DaF. Fremdsprachen Lehren und Lernen, (21)., (169–189).
17. Lecler, A. (2003). Isabel González-Rey (2002), La phraséologie du français. Cahiers de Praxématique, 41. https://doi.org/10.4000/praxematique.2690.
18. Linternaute.fr, “occupe-toi-de…”, https://www.linternaute.fr/expression/langue-francaise/6706/occupe-toi-de-tes-oignons/, (Erişim: 02.03.2024).
19. Linternaute.fr, “connaitre comme sa poche”, https://www.linternaute.fr/expression/langue-francaise/18516/connaitre-quelque-chose-ou-quelqu-un-comme-sa-poche/, (Erişim: 11.03.2024).
20. Memphis, “ce n’est pas la mer”, https://memphis.typepad.com/la_vie_de_memphis/2011/12/encore-des-expressions-heureusement-ce-nest-pas-la-mer-%C3%A0-boire.html, (Erişim: 03.03.2024).
21. Örge, F. (2003). İlköğretim I. Kademe Beşinci Sınıfta Deyimlerin Öğretimine İlişkin Kullanılabilecek Aktivitelere Yönelik Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
22. Özcan, C. (2006). Using the Role-Play Technique in Teaching English Idioms to Enhance Communicative Effectiveness of EFL Learners. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.
23. Paris-normandie.fr, “la-mer-boire” https://www.paris-normandie.fr/id301847/article/2022-04-29/reduire-ses-dechets-ce-nest-pas-la-mer-boire-pour-les-collegiens-de-cleres, (Erişim: 21.02.2024).
24. Salianne french focus, “occupe-toi-de…”, https://saliannefrenchfocus.wordpress.com/2015/07/03/expression-occupe-toi-de-tes-oignons/, (Erişim: 02.02.2024).
25. Şenol, Z. (2011). Deyimlerin Yaratıcı Drama Yöntemiyle Öğretimi. Yüksek Lisans Tezi Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Erzurum.
26. Topçu, N. (1999). Fransızca ve Türkçede rakamlı deyimlerin karşılaştırmalı incelemesi ve Fransızca yabancı dil öğretiminde kullanımları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi., 15., (173-180).
27. Topçu, N. (2001). Fransızca ve Türkçe Renk İsimleri İçeren Deyimlerin Karşılaştırmalı İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi., 20., (131-140).
28. Wu, Wen-Chi Vivian, I-Ting Doris Lin, Michael W. Marek ve Fang-Chuan Ou Yang (2021). Analysis of English Idiomatic Learning Behaviors of an Audio-Visual Mobile Application. SAGE Open. 1–17 DOI: 10.1177/21582440211016899, journals.sagepub.com/home/sgo.
29. Yenigün, D. (2014). L’enseignement Des Expressions Idiomatiques Dans Les Classes de FLE. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yabancı Diller Eğitimi Anabilim Dalı Fransızca Öğretmenliği Bilim Dalı.