Bir Sınıflandırma Çalışması: Aleksitimik Belirtiler ve Bağlanma Örüntüleri
Öz
Bu çalışmada aleksitimi kavramının gelişimi, aleksitimik belirtiler ve özellikler, aleksitiminin etiyolojisine ilişkin yaklaşımlar; psikanalitik, bilişsel, sosyal öğrenme ve bağlanma olmak üzere dört başlıkta incelenmiştir. Bu çalışma literatürde yapılan araştırmaların ışığında aleksitimi ile ilgili çalışmaların seyrini ortaya koymayı ve sağlıklı popülasyonda ortaya çıkma ihtimalini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bağlanma örüntülerinin gelişimi ile aleksitimik özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi de çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla güvensiz bağlanma stillerinin (kaygılı, kaçınmacı) aleksitimiyi yordadığı hipotezi sınanmıştır. Araştırmanın örneklemi Türkiye’nin çeşitli illerinde öğrenim görmekte olan 425 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre eğitim seviyesi ve güvensiz bağlanmanın kaygı ve kaçınma boyutları aleksitimi puanlarının önemli yordayıcılarıdır. Aleksitimik özelliklerin ortaya çıkma ihtimalini etkileyen faktörler ise ayırma analizi ile incelenmiştir. Buna göre, güvensiz bağlanma stillerinin, bireylerin aleksitimik belirtiler geliştirme ihtimalini anlamlı ölçüde artırdığı görülmektedir. Aleksitimik olan ve olmayan grupları ayırmaya en fazla katkısı olan değişkenin ise kaygılı bağlanma olduğu bulgulanmıştır. Buradan hareketle aleksitiminin normal sağlıklı bireylerde de ortaya çıkabildiği ve aleksitiminin oluşumunu ve nedenlerini açıklayan yaklaşımlar arasında “bağlanma kuramının” önemli bir yerinin bulunduğu söylenebilir. Bağlanmanın aleksitimiyi yordamasına ilişkin önemli veriler bulunmakla beraber, aleksitimiye neden olan diğer etmenlerin de incelenmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ainsworth, M. D. (1964). Patterns of Attachment Behavior Shown By The Infant In Interaction With His Mother. Merrill-Palmer Quarterly of Behavior and Development, 10(1), 51-58.
- Ainsworth, M. D. (1969). Object Relations, Dependency, and Attachment: A Theoretical Review of the Infant-Mother Relationship. Child Development, 40(4), 969-1025.
- Ainsworth, M. D. (1989). Attachments Beyond Infancy. American Psychologist, 44(4), 709-716.
- Ainsworth, M. D., & Bell, S. M. (1970). Attachment, Exploration, and Separation: Illustrated by the Behavior of One-Year-Olds in a Strange Situation. Society for Research in Child Development, 41(1), 49-67.
- Ainsworth, M. D., Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. (2014). Patterns of Attachment. A Psychological Study of the Strange Situation. New York: Psychology Press.
- Bartholomew, K., & Horowitz, L. M. (1991). Attachment Styles Among Young Adults: A Test of a Four-Category Model. Journal of Personality and Social Psychology, 61(2), 226-244.
- Batıgün, A. D., & Büyükşahin, A. (2008). Aleksitimi: Psikolojik Belirtiler ve Bağlanma Stilleri. Klinik Psikiyatri, 11, 105-114.
- Bowlby, J. (1969). Attachment and Loss. Attachment (Cilt I). New York: Basic Books.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyaset Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Zahide Tepeli Temiz
*
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
22 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
9 Mart 2018
Kabul Tarihi
28 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 5