İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK
Öz
20. yüzyılın ortalarında hızla gelişmekte olan teknoloji ve beraberinde getirdiği yeni malzeme olanakları ile kentleşme ve nüfus artışı çevre, yapı ve insan arasındaki sağlıklı ilişkiyi etkilemektedir. İnsan, çevre ve yapı arasındaki esenlikli ilişki, sağlıklı yapılar ve iç mekânların tasarlanması ile olabilmektedir. İç mekânın, iklim, havalandırma, işitme, aydınlatma nitelikleri planlanarak tasarlanması, kapalı ortamlarda bulunan her türlü kirleticilerin oluşumu engelleyebilmektedir. Ayrıca yapının veya iç mekânın üretiminde kullanılan malzemelerin yerelden temin edilmesi, doğal ve geri dönüştürülebilir olması, zararlı kimyasalları içermemesi gibi özellikleri ile bu durum desteklenebilmektedir. Bu kapsamda, Kadıovacık Biyo Evi alan çalışması üzerinden sağlıklı iç mekân, çevre ve insan ilişkisinin var olabilirliği tartışılmaya çalışılmıştır. Yapının bulunduğu konum ve bölgenin iklimsel verileri ile yapının temelinden başlayarak strüktür, mekânlar arası hiyerarşi, kullanılan malzemeler ve aydınlatma yöntemleri, enerji verimliliği sağlamak adına tercih edilen edilgen (pasif) ve etken (aktif) iklimlendirme sistemlerinin kullanımı gibi parametreler incelenmiştir. Bunlara ek olarak daha önce yaşanan mekân ile karşılaştırma yapmak amacıyla yapının kullanıcısı ile bir görüşme yapılmıştır. Görüşme sorularında, yapının iç mekânında bulunan nesneler, ortam havalandırma süreleri, kullanıcının deneyimi, kullanım biçimi, sağlık durumu ve hasta olma süreleri sorgulanmıştır. Doğal malzemeler ve yöntemler ile üretilen mekânın, kullanıcısının daha önce yaşadığı mekânlardaki gibi aynı kullanım alışkanlığına sahip olmasına rağmen üzerinde bıraktığı etkiler bakımından farklılık göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akman, A. (1990). Yapı Biyolojisi-Yapı Ekolojisi ve Yapıların İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkilerini Ortaya Koyan Biyoklimatik-Diyagonistik Bir Araştırma.İstanbul: YEM Yayınları.
- Amann, J.T, Wilson, A. & Ackerly, K. (2012). Consumer Guide to Home Energy Savings. Canada: New Society Publishers
- ASHRAE. (2019). 2019−2024 ASHRAE Strategic Plan. https://www.ashrae.org/file%20library/about/strategic%20plan/strategic-plan-final.pdf adresinden 20.01.2023’te alınmıştır.
- ASHRAE. (2022). ASHRAE Standard, Ventilation and Acceptable Indoor Air Quality. https://ashrae.iwrapper.com/ASHRAE_PREVIEW_ONLY_STANDARDS/STD_62.1_2022 adresinden 25.01.2023’te alınmıştır.
- Atabey, E. (2015). Elementler ve Sağlığa Etkileri. Ankara: Azim Matbaacılık.
- BGKKHY, Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik. (2017). https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=23616&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5 adresinden 02.02.2023’te alınmıştır.
- ÇGKY, Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği. (2022). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.39864.pdf adresinden 02.02.2023’te alınmıştır.
- Gonzalo, R., & Habermann, K.,J. (2006). Energy-Efficient Architecture Basics for Planning and Construction. Boston: Birkhauser Publishers for Architecture.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İç Mimarlık
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
20 Kasım 2023
Yayımlanma Tarihi
20 Kasım 2023
Gönderilme Tarihi
11 Eylül 2023
Kabul Tarihi
28 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 1 Sayı: 1
APA
Temel, H. N., & Yılmaz, M. (2023). İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK. Mekansal Araştırmalar Dergisi, 1(1), 75-90. https://izlik.org/JA72DL55SE
AMA
1.Temel HN, Yılmaz M. İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK. maddergi. 2023;1(1):75-90. https://izlik.org/JA72DL55SE
Chicago
Temel, Hilal Nur, ve Meltem Yılmaz. 2023. “İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK”. Mekansal Araştırmalar Dergisi 1 (1): 75-90. https://izlik.org/JA72DL55SE.
EndNote
Temel HN, Yılmaz M (01 Kasım 2023) İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK. Mekansal Araştırmalar Dergisi 1 1 75–90.
IEEE
[1]H. N. Temel ve M. Yılmaz, “İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK”, maddergi, c. 1, sy 1, ss. 75–90, Kas. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72DL55SE
ISNAD
Temel, Hilal Nur - Yılmaz, Meltem. “İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK”. Mekansal Araştırmalar Dergisi 1/1 (01 Kasım 2023): 75-90. https://izlik.org/JA72DL55SE.
JAMA
1.Temel HN, Yılmaz M. İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK. maddergi. 2023;1:75–90.
MLA
Temel, Hilal Nur, ve Meltem Yılmaz. “İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK”. Mekansal Araştırmalar Dergisi, c. 1, sy 1, Kasım 2023, ss. 75-90, https://izlik.org/JA72DL55SE.
Vancouver
1.Hilal Nur Temel, Meltem Yılmaz. İÇ MEKÂN, ÇEVRE VE SAĞLIK. maddergi [Internet]. 01 Kasım 2023;1(1):75-90. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72DL55SE