Araştırma Makalesi

İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi

Cilt: 10 Sayı: 2 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi

Öz

Bu çalışmanın amacı, işletmelerin yeşil karar verme süreçlerini etkileyen kriterleri belirlemek, bu kriterlerin önem düzeylerini ve birbirleriyle olan neden-sonuç ilişkilerini ortaya koymak ve işletmeler açısından en uygun yeşil karar verme stratejisini belirlemektir. Bu doğrultuda literatür taraması ve uzman görüşleri temel alınarak altı ana kriter ve 24 alt kriterden oluşan bütünleşik bir karar modeli geliştirilmiştir. Modelin çözümünde üç farklı çok kriterli karar verme yöntemi birlikte kullanılmıştır. Kriterlerin önem ağırlıklarının belirlenmesinde Best-Worst Method (BWM), kriterler arasındaki karşılıklı etkileşimlerin ve neden-sonuç ilişkilerinin belirlenmesinde DEMATEL ve alternatif stratejilerin sıralanmasında TOPSIS yöntemi uygulanmıştır. Analizler sonucunda kriterlerin yeşil karar verme sistemi içerisinde birbirleriyle yoğun biçimde etkileşim içerisinde olduğu ve bazı kriterlerin diğer kriterleri yönlendiren, bazılarının ise sistemdeki değişimlerden daha fazla etkilenen konumda bulunduğu belirlenmiştir. TOPSIS sonuçlarına göre Proaktif Yeşil Dönüşüm Stratejisi 0,7861 yakınlık katsayısı ile birinci sırada, Dengeli (Hibrit) Yeşil Dönüşüm Stratejisi ise 0,7549 ile ikinci sırada yer almıştır. Monte Carlo simülasyonu ile gerçekleştirilen duyarlılık analizi, kriter ağırlıklarındaki değişimlere rağmen Proaktif Yeşil Dönüşüm Stratejisi'nin üstünlüğünü büyük ölçüde koruduğunu göstermiştir. Bulgular, işletmelerin yeşil dönüşüm kararlarını ekonomik, çevresel, teknolojik, kurumsal, sosyo-kültürel ve politik boyutları birlikte dikkate alan bütüncül bir yaklaşımla ele almaları gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adamowicz, M. (2022). Green deal, green growth and green economy as a means of support for attaining the sustainable development goals. Sustainability, 14(10), 5901.
  2. Aksakal, E., & Dağdeviren, M. (2010). ANP ve DEMATEL yöntemleri ile personel seçimi problemine bütünleşik bir yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 25(4).
  3. Banerjee, S. B. (2003). Who sustains whose development? Sustainable development and the reinvention of nature. Organization Studies, 24(1), 143–180.
  4. Bansal, P., & DesJardine, M. R. (2014). Business sustainability: It is about time. Strategic Organization, 12(1), 70–78.
  5. Baumgartner, R. J., & Rauter, R. (2017). Strategic perspectives of corporate sustainability management to develop a sustainable organization. Journal of Cleaner Production, 140, 81–92.
  6. Beki, B. (2022). Otomotiv sektöründe TOPSIS, ORESTE, bulanık TOPSIS ve bulanık ORESTE yöntemleri ile proje seçimi.
  7. Bircan, H. (2020). Çok kriterli karar verme problemlerinde kriter ağırlıklandırma yöntemleri. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  8. Bonilla, S. H., Silva, H. R., Terra da Silva, M., Franco Gonçalves, R., & Sacomano, J. B. (2018). Industry 4.0 and sustainability implications: A scenario-based analysis of the impacts and challenges. Sustainability, 10(10), 3740.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri, Sürdürülebilir Operasyon Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

13 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

18 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Derici, S. (2026). İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 10(2), 150-177. https://doi.org/10.31200/makuubd.2017746
AMA
1.Derici S. İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi. MAKÜUBD. 2026;10(2):150-177. doi:10.31200/makuubd.2017746
Chicago
Derici, Serkan. 2026. “İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi 10 (2): 150-77. https://doi.org/10.31200/makuubd.2017746.
EndNote
Derici S (01 Eylül 2026) İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi 10 2 150–177.
IEEE
[1]S. Derici, “İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi”, MAKÜUBD, c. 10, sy 2, ss. 150–177, Eyl. 2026, doi: 10.31200/makuubd.2017746.
ISNAD
Derici, Serkan. “İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi 10/2 (01 Eylül 2026): 150-177. https://doi.org/10.31200/makuubd.2017746.
JAMA
1.Derici S. İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi. MAKÜUBD. 2026;10:150–177.
MLA
Derici, Serkan. “İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, c. 10, sy 2, Eylül 2026, ss. 150-77, doi:10.31200/makuubd.2017746.
Vancouver
1.Serkan Derici. İşletmelerde Yeşil Karar Verme: Kriterlerin Sıralanması, Etkileşimlerinin Analizi ve Yeşil Karar Verme Stratejisi Seçimi. MAKÜUBD. 01 Eylül 2026;10(2):150-77. doi:10.31200/makuubd.2017746