Borsa İstanbul'da Sürü Davranışı Varlığının Test Edilmesi: Borsa İstanbul Üzerine Bir Uygulama

Öz

Çalışmanın temel amacı Borsa İstanbul’da sürü davranışı olup olmadığını belirlemektir. Davranışsal finans teorilerini, Geleneksel finans teorilerinden ayıran en önemli noktalardan biri yatırımcıların rasyonel olmayan bilişsel özellikler sergilemesidir. Sermaye Piyasası Kurulu 04.06.2020 tarihinde yaptığı basın açıklamasına göre gözetim ve denetim faaliyetleri neticesinde, Facebook, Twitter gibi sosyal medya mecraları ile Whatsapp, Telegram v.b. iletişim sistemlerinde oluşturulan üyelik bazlı gruplar üzerinden, aralarında SPK tarafından yetkilendirilmiş yatırım danışmanlığı ve benzeri sermaye piyasası faaliyeti izni olmayan kişi veya kişilerce, yatırımcıların yönlendirilerek mağdur edilmeye yönelik eylemlerin devam ettiği görülmektedir. Bu durum yatırımcıların çeşitli şartlar ve kurallar ile dayatılmış birtakım inançların, bir topluluk ya da grup tarafından yayılması şeklinde adlandırılan sürü davranışından etkilenip etkilenmediği hususun gerekliliğini ortaya çıkmıştır. Sermaye piyasalarında sürü davranışının varlığını tespit etmek için çalışmada 2000-2020/6 dönemleri ile Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetleri ve piyasa göstergesi olarak BIST 100 endeksi kullanılmıştır. Sürü davranışı Christie ve Huang (1995) ve Chang, Cheng ve Khorana (2000) tarafından geliştirilen hisse senedi getirilerinin yatay kesit değişkenliğine dayalı yöntem kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda ekstrem hareketlerin görüldüğü piyasalarda bir durumda bir başka deyişle alçalan ya da yükselen piyasalarda yatay kesit standart sapmayı azaltacağı hipotezi doğrulanamamakta ve kullanılan veri setinde ortaya koyulan yöntem ile sürü davranışına rastlanılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sürü Davranışı
• Borsa İstanbul
• Hisse Senedi
• C-H Modeli

Testing Existance of Herd Behavior in Borsa Istanbul: A Study in Borsa Istanbul

Öz

The main purpose of the study is not to know that there is no herd behavior in Borsa Istanbul. It is that investors exhibit non-rational cognitive traits. According to the press release of the Capital Markets Board on 04.06.2020, as a result of the surveillance and inspection activities, social media channels such as Facebook, Twitter, Whatsapp, Telegram etc. It is observed that the actions of individuals or persons who do not have permission for investment consultancy and similar capital market activities, among which are authorized by the CMB, continue to lead investors through the membership-based groups established in communication systems. This situation arises whether investors are affected by herd behavior, which is the spread of certain beliefs imposed by various conditions and rules, by a community or group. In order to determine the existence of herd behavior in capital markets, stocks traded in Borsa Istanbul between 2000-2020 / 6 and BIST 100 index as a market indicator were used in the study. Herd behavior was analyzed using the method based on cross-sectional variability of stock returns developed by Christie and Huang (1995) and Chang, Cheng and Khorana (2000). As a result of the study, the hypothesis that in a situation where extreme movements are observed, in other words, the cross section would decrease the standard deviation in descending or rising markets, could not be confirmed and it was concluded that herd behavior was not encountered with the method used in the data set.

Anahtar Kelimeler

• Testing Existance of Herd Behavior in Borsa Istanbul: A Study in Borsa Istanbul

Kaynakça

1. Akçaalan, E. (2017). Herd Behavior in the Turkey Stock Market. Yüksek Lisans Tezi . İzmir.: İzmir Ekonomi Üniversitesi.
2. Altunöz, U., & Altunöz, H. (2018). Davranışsal Ekonomi (Nörofinans). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
3. Avery, C., & Zemsky, P. (1998). “Multi‐Dimensional Uncertainty and Herd Behavior in Financial Markets”. American Economic Review, 724-748.
4. Bikhchandani, S., & Sharma, S. (2001). . Herd Behavior in Financial Markets. IMF Staff Papers.
5. Chang, E., Chen, G. J., & Khorana, A. (2000). Examination of Herd Behavior in Equity Markets: an International Perspective. Journal of Banking Finance, 24(10), 1651-1679.
6. Chang, E., ChenG, J., & Khorana, A. (2000). Examination of Herd Behavior in Equity Markets: an International Perspective. Journal of Banking Finance, 24(10), 1651-1679.
7. Chhabra, A. B. (Spring 2005). “Beyond Markowitz”. The Journal of Wealth Management, 7(4).
8. Christie, W., & Huang, R. (1995). Following the Pied-Piper: Do Individual Returns Herd Around the Market? . Financial Analyst Journal,, 31-37.

9. Doğukanlı, H., & Ergün, B. (2011). İMKB’de Sürü Davranışı: Yatay Kesit Değişkenlik Temelinde Bir Araştırma. İşletme Fakültesi Dergisi, 227-242.
10. Doğukanlı, H., & Ergün, B. (2011). İMKB’de Sürü Davranışı: Yatay Kesit Değişkenlik Temelinde Bir Araştırma. İşletme Fakültesi Dergis, 2, 227-242.
11. Economou, F., Kostakis, A., & Philippas, N. (2011). Cross-Country Effects in Herding Behaviour: Evidence from Four South European Markets(21), 443–460. Int. Fin. Markets, Inst. and Money.
12. Ede, M. (2007). Davranışsal Finans ve Bireysel Yatırımcı Davranışları Üzerine Ampirik Bir Uygulama. 35. Istanbul.: Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü Sermaye Piyasası ve Borsa Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
13. Fama, E. (1965). The Behavior of Stock Market Prices. Journal of Business, 38(1), 34–105.
14. Gavriilidis, K., Kallinterakis, B., & Micciullo, P. (2007). The Argentine Crisis: A Case for Herd Behaviour? . SSRN Electronic Journal.
15. Kameda, T., Inukai, K., Wisdom, O., & Toyokawa, W. (2014). "The Concept of Herd Behaviour: Its Psychological and Neural Underpinnings", Part II in Contract Governance, ed. by Stefan Grundmann, Florian Möslein, and Karl Riesenhuber. Oxford: Oxford UniversityPress.
16. Konuralp, G. (2001). Sermaye Piyasaları Analizler, Kuramlar ve Portföy Yönetimi. İstanbu: Alfa Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti.
17. Mobarek, A., Mollah, S., & Keasey, K. (2014). A Cross-Country Analysis of Herd Behavior in Europe. Journal of International Financial Markets, Institutions, and Money(32), 107-127. MONGIN, ,. (1997). Expected Utility Theory,Philippe ed.J. Davis, W. Hands ve U. Maki.
18. Özsu, H. H. (2015). Herd behavior on Borsa İstanbul (BİST): An Empirical Analysis. Doktora Tezi, . İzmir.: Dokuz Eylül Üniversitesi, .
19. Pete, S., & Kasten, G. W. (2005). “Post-Modern Portfolio Theory”, . Journal of Financial Planning,, 75.
20. Peterson, P. P. (1994). Financial Management and Analysis. USA: McGraw-Hill, Inc., USA.
21. Training. (2006). Modern Portfolio Theor. Bank Investment Consultant.
22. Wang, D., & Canela, M. (2008). Herd Behavior Towards the Market Index: Evidence from 21 Financial Markets. (l Working Paper No. 776.). IESE Business School Working Paper.
23. Yao, J. M., & He, W. P. (2013). Investor Herding Behaviour of the Chinese Stock Market. International Review of Economics and Finance, 29, 12-29.