İki Niaceae Üyesinin (Flagelloscypha minutissima ve Merismodes anomala) Türkiye'deki Coğrafi Yayılımına Katkılar

Yıl 2025, Cilt: 16 Sayı: 2, 110 - 117, 24.10.2025

İsmail Acar

Öz

Doğu Anadolu Bölgesi’nin Bingöl ve Hakkâri illerinde gerçekleştirilen arazi çalışmaları sırasında, Niaceae familyasına ait iki cyphelloid makrofungus türü olan Flagelloscypha minutissima ve Merismodes anomala morfolojik karakterlere dayalı olarak teşhis edilmiştir. Bu türler, Türkiye'de oldukça nadir raporlanmış olmaları ve literatürde detaylı morfolojik veya ekolojik kayıtlarının bulunmaması nedeniyle dikkate değerdir. F. minutissima çürümüş Kavak dalı üzerinde, M. anomala ise çürümüş Meşe dalı üzerinde gelişmiş olarak tespit edilmiştir. Türlerin teşhisinde, makroskobik özelliklerin yanı sıra bazidiyum, bazidyospor, kenar hücreleri ve hifa sistemi gibi mikroskobik karakterler temel alınmış; tanımlayıcı ölçümlerle desteklenen ayrıntılı morfolojik analizler gerçekleştirilmiştir. Taksonomik konumlar çevrimiçi veri tabanları kullanılarak doğrulanmıştır. Bu bulgular, her iki tür için de Türkiye mikobiyotasına ait yeni lokalite kayıtları sunmakta; geniş yapraklı ağaç kalıntıları üzerinde gelişen küçük boyutlu Basidiomycota üyelerinin ekolojik rolleri ve biyoçeşitlilik içindeki yerleri hakkında özgün katkılar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Agaricales , Sifelloid mantarlar , Niaceae , Yeni lokalite , Türkiye

Contributions to the Geographical Expansion of Two Niaceae Members (Flagelloscypha minutissima and Merismodes anomala) in Türkiye

Öz

During field studies carried out in Bingöl and Hakkâri provinces of the Eastern Anatolia Region, two cyphelloid macrofungi species, Flagelloscypha minutissima and Merismodes anomala, belonging to the family Niaceae, were identified based on morphological characteristics. These species are noteworthy due to their infrequent reports in Türkiye and the absence of detailed morphological or ecological records in the literature. F. minutissima was found to have developed on the decayed Populus branch, while M. anomala was found to have developed on the decayed Quercus branch. The identification of the species was based on a combination of macroscopic features and microscopic characters, including the basidium, basidiospores, marginal cells and hyphal system. A detailed morphological analysis was conducted, supported by descriptive measurements. Taxonomic positions were confirmed using online databases. The findings presented herein constitute novel localities for the mycobiota of Türkiye for both species, thereby providing original contributions regarding the ecological roles and biodiversity of small-sized Basidiomycota members growing on broad-leaved tree remains.

Anahtar Kelimeler

Agaricales , cyphelloid fungi , Niaceae , New locality , Türkiye

Kaynakça

• Acar, İ., Dizkırıcı, A., Kalmer, A., & Uzun, Y. (2018). Morphology and phylogeny reveal a new record Gyromitra for Turkish mycobiota. Mantar Dergisi, 9(2), 176-181.
• Acar, İ., Uzun, Y., & Akata, İ. (2020). Some macrofungi determined in Şemdinli and Yüksekova districts (Hakkari-Turkey). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(1), 157-167.
• Acar, İ. (2023). A new locality record from the order of Helotiales; Cistella grevillei. Mantar Dergisi, 14(2), 78-81.
• Akçay, M. E., Acar, İ., & Uzun, Y. (2023). Three new records of Helotiales for the mycobiota of Türkiye. Anatolian Journal of Botany, 7(2), 117-121. Anonymous (2025). chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj /https://www.mycocharentes.fr/pdf1/1545.pdf. Erişim Tarihi: 21.07.2025.
• Bodensteiner, P., Binder, M., Moncalvo, J. M., Agerer, R., & Hibbett, D. S. (2004). Phylogenetic relationships of cyphelloid homobasidiomycetes. Molecular Phylogenetics and Evolution, 33(2), 501-515.
• Breitenbach, J., & Kränzlin, F. (1986). Fungi of Switzerland, Vol. 2. Non gilled fungi-Heterobasidiomycetes, Aphyllophorales, Gasteromycetes.
• Clémençon, H., Emmett, V., & Emmett, E. E. (2012). Cytology and Plectology of the Hymenomycetes.Sydowia,164, 2.
• Çetinkaya, A., Uzun, Y., & Kaya, A. (2021). Macrofungi determined in Ayrancı and Yeşildere (Karaman) districts. Mantar Dergisi,12(1), 42-49.
• Donk, M.A. (1951). The generic names proposed for Hymenomycetes. I. “Cyphellaceae”. Reinwardtia, 1: 199-220.
• Donk, M. A. (1959). Notes on ‘Cyphellaceae’. —I. Persoonia-molecular phylogeny and evolution of fungi, 1(1), 25-110.
• Kaya, A., Kaya, Ö. F., Uzun, Y., & Karacan, İ. H. (2014). Macromycetes of Yavuzeli and Şehitkâmil Gaziantep/Turkey districts. Biological Diversity and Conservation, 7(3), 138-142.
• Kalmer, A., Acar, İ., & Tekpınar, A. D. (2018). Phylogeny of some Melanoleuca species (Fungi: Basidiomycota) in Turkey and identification of Melanoleuca angelesiana AH Sm. as a first record. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 18(3), 314-326.
• Kirk, P.M., Cannon, P.F., Minter, D.W., & Stalpers, J.A. (2008). Dictionary of the Fungi. CAB International.
• Öder, N. (1988). Konya Merkez ve Bazı İlçelerinde Yetişen Önemli Yenen ve Zehirli Mantarlar Üzerinde Taksonomik Araştırmalar. Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi, 8, 237-257.
• Piatek, M., & Cabala, J. (2004). Flagelloscypha minutissima [Basidiomycetes], a new for Poland minute cyphellaceous fungus. Acta Societatis Botanicorum Poloniae, 73(4).
• Pilát, A.A. (1933). Additamenta ad floram Asiae Minoris hymenomycetum pars tertia: Meruliaceae, Hydnaceae, Stereaceae, Cyphellaceae, Cluvariaceae, Asterostromellineae. Bulletin Trimestriel de la Société Mycologique de France, 49, 34–77.
• Sesli, E., & Denchev, C. M. (2008). Checklists of the myxomycetes, larger ascomycetes, and larger basidiomycetes in Turkey. Mycotaxon, 106(2008), 65.
• Sesli, E., Asan, A., and Selçuk, F. (eds) Abacı Günyar, Ö., Akata, I., Akgül, H., Aktaş, S., Alkan, S., Allı, H., Aydoğdu, H., Berikten, D., Demirel, K., Demirel, R., Doğan, H.H., Erdoğdu, M., Ergül, C.C., Eroğlu, G., Giray, G., Haliki Uztan, A., Kabaktepe, Ş., Kadaifçiler, D., Kalyoncu, F., Karaltı, İ., Kaşık, G., Kaya, A., Keleş, A., Kırbağ, S., Kıvanç, M., Ocak, İ., Ökten, S., Özkale, E., Öztürk, C., Sevindik, M., Şen, B., Şen, İ., Türkekul, İ., Ulukapı, M., Uzun, Ya., Uzun, Yu., Yoltaş, A. (2020). Türkiye Mantarları Listesi (The Checklist of Fungi of Turkey). Ali Nihat Gökyiğit Vakfı Yayını. İstanbul. P. 1177.
• Silva-Filho, A. G., Mombert, A., Nascimento, C. C., Nóbrega, B. B., Soares, D. M., Martins, A. G., ... & Menolli Jr, N. (2023). Eoscyphella luciurceolata gen. and sp. nov.(Agaricomycetes) shed light on Cyphellopsidaceae with a new lineage of bioluminescent fungi. Journal of Fungi, 9(10), 1004.
• Singer, R. (1949). The Agaricales (mushrooms) in modern taxonomy. Lilloa, 1-833.
• Singer, R. (1951). The Agaricales in modern taxonomy. Lilloa, 22, 5-832.
• Singer, R. (1975). The Agaricales in modern taxonomy. 1-912.
• Uzun, Y., Kaya, A., Keleș, A., Akçay, M. E., & Acar, İ. (2009). Macromycetes of Genç district (Bingöl-Turkey). International Journal of Botany, 5(4): 301-306.
• Uzun, Y., Acar, İ., Akata, I., & Akçay, M. E. (2013). Three new records for Turkish Cortinarius from Bingöl province. Biological Diversity and Conservation, 6(3), 160-163.
• Uzun, Y., Acar, İ., Akcay, M. E., & Kaya, A. (2017). Contributions to the macrofungi of Bingöl, Turkey. Turkish Journal of Botany, 41(5), 516-534.
• Yang, Y., Xu, Y., Wang, L., Jiang, Q. Q., Su, J. Q., Li, R., ... & Zhao, C. L. (2025). Multigene phylogeny of seven wood-inhabiting fungal orders in Basidiomycota, and proposal of a new genus and thirteen new species. Mycosphere,16(1), 245-295.