COVID-19 Pandemisinin Kandidemi Epidemiyolojisi ve Candida Tür Dağılımına Etkisi

Öz

Kandidemi, özellikle yoğun bakım ünitelerinde yüksek mortalite oranlarıyla seyreden kritik bir kan dolaşımı enfeksiyonudur. COVID-19 pandemisi sürecinde, yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) kandidemi insidansının arttığı ve etken Candida türlerinin dağılımında değişikliklerin yaşandığı çeşitli çalışmalarda bildirilmiştir. Bu retrospektif çalışmada, COVID-19 pandemisi öncesi (2016–2019) ve sonrası (2020–2024) dönemlerde, Yalova Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı’nda YBÜ’den gelen kan kültürlerinden izole edilen Candida türlerinin dağılımındaki değişimlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kan kültürleri Render BC128 ve DL-Bt 112 otomatik kan kültürü sistemleri ile inkübe edilmiş; tür identifikasyonu her iki dönemde de VITEK® otomatik identifikasyon sistemi ile gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda, pandemi sonrası dönemde Candida albicans izolasyon oranında istatistiksel olarak anlamlı bir artış (%65.2’den %84,0’e; p=0.033) ve Candida parapsilosis oranında ise anlamlı bir azalma (%15.2’den %2.0’ye; p=0.019) saptanmıştır. Diğer Candida türlerinde anlamlı bir farklılık izlenmemiştir. Elde edilen veriler, COVID-19 pandemisinin kandidemi etkenlerinin tür dağılımı üzerinde dikkate değer bir değişime yol açtığını göstermektedir. Özellikle C. albicans’ın izolasyon sıklığındaki artış ve C. parapsilosis’in belirgin azalışı, klinik yönetim yaklaşımlarının ve empirik antifungal tedavi stratejilerinin gözden geçirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Pandemi sürecinde enfeksiyon kontrol uygulamalarındaki değişiklikler ve hasta profili ve yoğun bakım dinamiklerindeki farklılaşmaların bu dağılım üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Bulgularımız, kandidemiye yönelik düzenli sürveyans, tür düzeyinde hızlı tanı yöntemleri ve antifungal duyarlılık izleminin klinik pratikteki önemini bir kez daha vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Kandidemi
• Candida türleri
• Epidemiyoloji
• Yoğun bakım ünitesi

Destekleyen Kurum

yoktur

Proje Numarası

No

Etik Beyan

Çalışma için etik kurul onayı, Yalova Üniversitesi Etik Kurul Koordinatörlüğü Sağlık Bilimleri Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan (30.10.2025; Protokol No: 2025/410) alınmış olup, araştırma süreci World Medical Association tarafından yayımlanan Helsinki Declaration ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür.

Teşekkür

yoktur

The Impact of the COVID-19 Pandemic on the Epidemiology of Candidemia and the Distribution of Candida Species

Öz

Candidemia is a critical bloodstream infection with high mortality rates, particularly in intensive care units. Several studies have reported an increase in the incidence of candidemia in intensive care units (ICUs) and changes in distribution of causative Candida species during the COVID-19 pandemic. This retrospective study aims to evaluate changes in the distribution of Candida species isolated from blood cultures from ICUs in the Medical Microbiology Laboratory of Yalova Training and Research Hospital in the periods before (2016–2019) and after (2020–2024) the COVID-19 pandemic. Blood cultures were incubated using the Render BC128 and DL-Bt 112 automated blood culture systems; species identification was performed using the VITEK® automated identification system in both periods. Analyses revealed a statistically significant increase in the isolation rate of Candida albicans in post-pandemic period (from 65.2% to 84.0%; p=0.033) and a significant decrease in isolation rate of Candida parapsilosis (from 15.2% to 2.0%; p=0.019). No significant differences were observed in other Candida species. Data indicate that COVID-19 pandemic has led to a significant change in species distribution of candidemia agents. In particular, increase in isolation frequency of C. albicans and the significant decrease in C. parapsilosis point to the need to review clinical management approaches and empirical antifungal treatment strategies. It is thought that changes in infection control practices and differentiations in patient profiles and intensive care dynamics during pandemic may have influenced this distribution. Our findings once again emphasize importance of regular surveillance, rapid species-level diagnostic methods, and antifungal susceptibility monitoring in clinical practice for candidemia.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Candidemia
• Candida species
• Epidemiology
• Intensive care unit

Destekleyen Kurum

no

Proje Numarası

No

Etik Beyan

Ethical approval for the study was obtained from the Yalova University Ethics Committee Coordination Office, Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee for Health Sciences (30.10.2025; Protocol No: 2025/410), and the research process was conducted in accordance with the principles of the Helsinki Declaration.

Teşekkür

no

Kaynakça

1. Arendrup, M.C., Arikan-Akdagli, S., Jørgensen, K.M., Barac, A., Steinmann, J., Toscano, C., Arsenijevic, V.A., Sartor, A., Lass-Flörl, C., Hamprecht, A., Matos, T., Rogers, B.R.S., Quiles, I., Buil, J., Özenci, V., Krause, R., Bassetti, M., Loughlin, L., Denis, B., Grancini, A., White, P.L., Lagrou, K., Willinger, B., Rautemaa-Richardson, R., Hamal, P., Ener, B., Unalan-Altintop, T., Evren, E., Hilmioglu-Polat, S., Oz, Y., Ozyurt, O.K., Aydin, F., Růžička, F., Meijer, E.F.J., Gangneux, J.P., Lockhart, D.E.A., Khanna, N., Logan, C., Scharmann, U., Desoubeaux, G., Roilides, E., Talento, A.F., van Dijk, K., Koehler, P., Salmanton-García, J., Cornely, O.A. ve Hoenigl, M. (2023). European candidaemia is characterised by notable differential epidemiology and susceptibility pattern: Results from the ECMM Candida III study. J Infect. 87 (5): 428-437.
2. Arendrup, M.C. ve Patterson, T.F. (2017). Multidrug-resistant Candida: Epidemiology, molecular mechanisms, and treatment. J Infect Dis. 216 (Suppl 3): S445-S451.
3. Aydın, S., Mert, A., Yılmaz, M., Al Maslamani, M., Rahimi, B.A., Ayoade, F., El-Kholy, A., Belitova, M., Sengel, B.E., Jalal, S., Albayrak, A., Alatawi, J.A., Szabo, B.G., Ganeshan, R.S., Nsutebu, E., Poojary, A., Akkoyunlu, Y., Alkan, S., Elik, D.B., Eser-Karlıdağ, G., Santos, L., Moroti, R., Altın, N., Gürbüz, E., Ulusoy, T.Ü., Sipahi, O.R., Çaşkurlu, H., Esmaoğlu, A., Lakatos, B., El-Sayed, N.M., Marino, A., Cascio, A., Mihai, A., Dumitru, I.M., Pshenichnaya, N., Ripon, R.K., Makek, M.J., Rashid, N., Baljić, R., Dascalu, C., Sincan, G., Kızmaz, Y.U., Madendere, B. ve Erdem, H. (2024). Understanding clinical outcomes and factors influencing mortality in intensive care unit patients with COVID-19-associated candidemia. Mycoses. 67 (1): e13687.
4. Aydoğan, S., Samadzade, R., Maçin, S., Dağı, H.T. ve Fındık, D. (2022). Pandemi döneminde kan kültürlerinden izole edilen Candida türlerinin dağılımı ve antifungal duyarlılıklarının değerlendirilmesi. Mantar Dergisi. 13 (3): 105-110.
5. Bauer, K.A., Yu, K., Moise, P.A., Finelli, L., Ai, C., Watts, J., Ye, G. ve Gupta, V. (2023). Morbidity and mortality of hospitalised patients with candidemia during the various severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 pandemic waves: A multicentre evaluation of 248 US hospitals. Mycoses. 66 (6): 483-487.
6. Brandt, F.P., Sawazaki, J.A. ve Cavalcante, R.S. (2024). Epidemiology of candidemia during COVID-19 pandemic era in a teaching hospital: A non-concurrent cohort study. Med Mycol. 62 (7): myae069.
7. Chowdhary, A., Sharma, C. ve Meis, J.F. (2017). Candida auris: A rapidly emerging cause of hospital-acquired multidrug-resistant fungal infections globally. PLoS Pathog. 13 (5): e1006290.
8. Dixit, D., Jen, P., Maxwell, T.D., Smoke, S., McCracken, J.A., Cardinale-King, M., Haribhakti, A., Patel, P., Cani, E., Choi, S.C., Jagpal, S., Varughese, T., Tatem, L.L. ve Bhowmick, T. (2022). Risk factors and clinical outcomes of candidemia associated with severe COVID-19. Crit Care Explor. 4 (9): e0762.

9. El Zakhem, A., Mahmoud, O., Zakhour, J., Nahhal, S.B., El Ghawi, N., Omran, N., El Sheikh, W.G., Tamim, H. ve Kanj, S.S. (2023). The impact of COVID-19 on the epidemiology and outcomes of candidemia: A retrospective study from a tertiary care center in Lebanon. J Fungi (Basel). 9 (7): 769.
10. Guinea, J. (2014). Global trends in the distribution of Candida species causing candidemia. Clin Microbiol Infect. 20 (Suppl 6): 5-10.
11. Kazancıoğlu, S., Bodur, H., Mumcuoğlu, İ., Baştuğ, A., Özbay, B.Ö. ve Aydos, O. (2024). Candidemia in critically ill COVID-19 patients: Risk factors and impact on mortality. Heliyon. 10 (6): e28033.
12. Lamoth, F. ve Kontoyiannis, D.P. (2018). The Candida auris alert: Facts and perspectives. J Infect Dis. 217 (4): 516-520.
13. Lansbury, L., Lim, B., Baskaran, V. ve Lim, W.S. (2020). Co-infections in people with COVID-19: A systematic review and meta-analysis. J Infect. 81 (2): 266-275.
14. Machado, M., Estévez, A., Sánchez-Carrillo, C., Guinea, J., Escribano, P., Alonso, R., Valerio, M., Padilla, B., Bouza, E. ve Muñoz, P. (2022). Candidemia prevalence is higher in COVID-19 patients but not associated with intrahospital transmission. J Fungi (Basel). 8 (3): 305.
15. Nucci, M., Queiroz-Telles, F., Alvarado-Matute, T., Tiraboschi, I.N., Cortes, J., Zurita, J., Guzman-Blanco, M., Santolaya, M.E., Thompson, L., Sifuentes-Osornio, J., Echevarria, J.I. ve Colombo, A.L. (2013). Epidemiology of candidemia in Latin America: A laboratory-based survey. PLoS One. 8 (3): e59373.
16. Pappas, P.G., Lionakis, M.S., Arendrup, M.C., Ostrosky-Zeichner, L. ve Kullberg, B.J. (2018). Invasive candidiasis. Nat Rev Dis Primers. 4: 18026.
17. Ramos-Martínez, A., Pintos-Pascual, I., Guinea, J., Gutiérrez-Villanueva, A., Gutiérrez-Abreu, E., Díaz-García, J., Asensio, Á., Iranzo, R., Sánchez-Romero, I., Muñoz-Algarra, M., Moreno-Torres, V., Calderón-Parra, J., Múñez, E. ve Fernández-Cruz, A. (2022). Impact of the COVID-19 pandemic on the clinical profile of candidemia and the incidence of fungemia due to fluconazole-resistant Candida parapsilosis. J Fungi (Basel). 8 (5): 451.
18. Rawson, T.M., Moore, L.S.P., Zhu, N., Ranganathan, N., Skolimowska, K., Gilchrist, M., Satta, G., Cooke, G. ve Holmes, A. (2020). Bacterial and fungal coinfection in individuals with coronavirus: A rapid review to support COVID-19 antimicrobial prescribing. Clin Infect Dis. 71 (9): 2459-2468.
19. Routsi, C., Meletiadis, J., Charitidou, E., Gkoufa, A., Kokkoris, S., Karageorgiou, S., Giannopoulos, C., Koulenti, D., Andrikogiannopoulos, P., Perivolioti, E., Argyropoulou, A., Vasileiadis, I., Vrioni, G. ve Paramythiotou, E. (2022). Epidemiology of candidemia and fluconazole resistance in an ICU before and during the COVID-19 pandemic era. Antibiotics (Basel). 11 (6): 771.
20. Sesli, E., Asan, A. ve Selçuk, F. (edlr.) Abacı Günyar, Ö., Akata, I., Akgül, H., Aktaş, S., Alkan, S., Allı, H., Aydoğdu, H., Berikten, D., Demirel, K., Demirel, R., Doğan, H.H., Erdoğdu, M., Ergül, C.C., Eroğlu, G., Giray, G., Halikî Uztan, A., Kabaktepe, Ş., Kadaifçiler, D., Kalyoncu, F., Karaltı, İ., Kaşık, G., Kaya, A., Keleş, A., Kırbağ, S., Kıvanç, M., Ocak, İ., Ökten, S., Özkale, E., Öztürk, C., Sevindik, M., Şen, B., Şen, İ., Türkekul, İ., Ulukapı, M., Uzun, Ya., Uzun, Yu.,Yoltaş, A. (2020). Türkiye Mantarları Listesi. İstanbul: Ali Nihat Gökyiğit Vakfı Yayınları. Syf 1177.
21. Song, G., Liang, G. ve Liu, W. (2020). Fungal co-infections associated with global COVID-19 pandemic: A clinical and diagnostic perspective from China. Mycopathologia. 185 (4): 599-606.
22. Srisurapanont, K., Lerttiendamrong, B., Meejun, T., Thanakitcharu, J., Manothummetha, K., Thongkam, A., Chuleerarux, N., Sanguankeo, A., Li, L.X., Leksuwankun, S., Langsiri, N., Torvorapanit, P., Worasilchai, N., Plongla, R., Moonla, C., Nematollahi, S., Kates, O.S. ve Permpalung, N. (2024). Candidemia following severe COVID-19 in hospitalised and critical ill patients: A systematic review and meta-analysis. Mycoses. 67 (10): e13798.
23. Şevik, F., Ulukan, H., Hasanlı, R., Algın, S., Martlı, H.F., Kılıç, E., Erganiş, S., Şahin, E.A., Bozdayı, G., Güzel Tunçcan, Ö. ve Çağlar, K. (2025). Kan kültürlerinden izole edilen mantarların COVID-19 pandemisi öncesi ve sonrası dönemlerdeki dağılımlarının karşılaştırılması: Altı yıllık gözlemsel bir çalışma. ANKEM Derg. 39 (2): 50-59.
24. Tóth, R., Nosek, J., Mora-Montes, H.M., Gabaldon, T., Bliss, J.M., Nosanchuk, J.D., Turner, S.A., Butler, G., Vágvölgyi, C. ve Gácser, A. (2019). Candida parapsilosis: From genes to the bedside. Clin Microbiol Rev. 32 (2): e00111-18.
25. Trofa, D., Gácser, A. ve Nosanchuk, J.D. (2008). Candida parapsilosis, an emerging fungal pathogen. Clin Microbiol Rev. 21 (4): 606-625.
26. Yılmaz Karadağ, F., Öztürk Engin, D., Büber, A.A., Görmüş, T., Arslan, E., Çetin, A.Ş., Tekin, S., Sayan, İ., Bayri, C., Odabaşı, H., Bakan, N. ve Ankaralı, H. (2025). Evaluation of candidemia cases in the intensive care unit of a tertiary training hospital during the period of COVID-19 pandemic. BMC Infect Dis. 25 (1): 288.