Pterulicium Cinsinin Türkiye’den İlk Kaydı

Öz

Bu çalışmada, Türkiye mikobiyotasında daha önce kaydı bulunmayan Pterulicium Boidin cinsine ait Pterulicium gracile (Desm. & Berk.) Leal-Dutra, Dentinger & G.W. Griff. türünün Türkiye’den ilk kaydı sunulmaktadır. Tür örnekleri, 24–30 Kasım 2020 tarihleri arasında Hakkâri ili Merkez ilçesi Sümbül Mahallesi Depin mevkiinde, 1314 m rakımda gerçekleştirilen arazi çalışmaları sırasında toplanmıştır. Örnekler, yaprak döken ormanlık alan içerisinde bulunan çürümüş ceviz (Juglans regia L.) ve kavak (Populus spp.) yaprakları üzerinde gelişim göstermekteydi. Pterulicium gracile, literatürde genellikle yaprak döken ormanlık alanlar ve bataklık habitatlarında, çürüyen bitkisel materyaller, yapraklar ve otsu bitki sapları üzerinde tek veya küçük gruplar hâlinde gelişen bir tür olarak bildirilmektedir. Toplanan örneklerin morfolojik özellikleri ve habitat tercihleri, literatürde verilen bilgilerle karşılaştırılarak değerlendirilmiş ve tür teşhisi doğrulanmıştır. Ayrıca bu bulgu, Pterulicium cinsinin Türkiye’den ilk kaydı olması bakımından önem taşımakta ve ülkemizin makromantar çeşitliliğine ilişkin mevcut bilgilerin genişletilmesine katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Pterulicium gracile
• Yeni cins kaydı
• Makromantar
• Hakkari
• Türkiye

Destekleyen Kurum

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Departmanı

Proje Numarası

FDK-2021-9311

Etik Beyan

Bu çalışma için etik beyana ihtiyaç yoktur

Teşekkür

Bu çalışmayı tez projesi olarak destekleyen Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (FDK-2021-9311) ve Fen Bilimleri Enstitüsü’nün tüm çalışanlarına teşekkürlerimi sunarım.

First Record of The Genus Pterulicium from Türkiye

Öz

In this study, the first record of Pterulicium gracile (Desm. & Berk.) Leal-Dutra, Dentinger & G.W. Griff., belonging to the genus Pterulicium Boidin, which has not previously been recorded from the mycobiota of Türkiye, is presented. The specimens were collected during field studies conducted between 24 and 30 November 2020 in the Depin locality of Sümbül Neighborhood, Hakkâri Province, at an altitude of 1314 m. The specimens were observed growing on decaying leaves of walnut (Juglans regia L.) and poplar (Populus spp.) in a deciduous woodland habitat. In the literature, Pterulicium gracile is generally reported to occur singly or in small groups on decaying plant material, leaves, and the stems of herbaceous plants in deciduous woodlands and swamp habitats. The collected specimens were evaluated by comparing their morphological characteristics and habitat preferences with the information provided in the relevant literature, and the species identification was confirmed. This finding is also significant as it represents the first record of the genus Pterulicium from Türkiye and contributes to expanding the current knowledge of the macrofungal diversity of the country.

Anahtar Kelimeler

• Pterulicium gracile
• New genus record
• Macrofungi
• Hakkari
• Türkiye

Destekleyen Kurum

Van Yüzüncü Yıl University Scientific Research Projects Department

Proje Numarası

FDK-2021-9311

Etik Beyan

No ethical statement is required for this study.

Teşekkür

I extend my thanks to the Scientific Research Projects Coordination Unit (FDK-2021-9311) of the Van Yüzüncü Yıl University Rectorate and to all the staff of the Graduate School of Natural and Applied Sciences for supporting this study as a thesis project.

Kaynakça

1. Acar, İ. ve Quijada, L. (2022). A new species record from the order of Pezizales; Coprotus disculus. Mantar Dergisi, 13 (2) 120-123. https://doi.org/10.30708/mantar.1302779
2. Acar, İ. ve Uzun, Y. (2022). Stictis bengalensis (Stictidaceae, Ostropales) – A new addition to fungal genera and species for Turkey. Österr. Z. Pilzk., 30 7-10. https://doi.org/10.30910/turkjans.1488594
3. Acar, İ. (2023). A New Locality Record from the Order of Helotiales; Cistella grevillei. Mantar Dergisi, 14(2), 78-81.
4. Acar, İ., Kalmer, A. ve Dizkirici., A. (2024). Confirmation of Hebeloma salicicola (Basidiomycota) from Türkiye. Österr. Z. Pilzk, 31 89–97.
5. Acar, İ. ve Karabıyık, H. (2024a). Lasiobelonium lonicerae (Alb. & Schwein.) Raitv. A Novel Record for Türkiye. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 11 (3) 791-796.
6. Acar, İ. ve Karabıyık, H. (2024b). Brunnipila calyculiformis (Schumach.) Baral: A Novel Record for Türkiye. Cumhuriyet Science Journal, 45 (3) 486-489.
7. Acar, İ., Karabıyık, H. ve Yaren, Z. (2025). A Rarely Documented Forest Fungus: First Record of Dendrodochium citrinum from Çanakkale (Türkiye). Mantar Dergisi, 16 (1) 49–54. DOI: 10.30708/mantar.1640753
8. Akata, İ., Kumru, E., Ediş, G., Özbey, B. G. ve Sahin, E. (2023). Three New Records For Turkish Agaricales Inhabiting Ankara University Beşevler 10th Year Campus Area. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 23 (3) 250-263.

9. Akata, I., Kumru, E., Sahin, E., Acar, İ. ve Kaya, E. (2024a). Amanita vidua: A new record for Turkish Amanita Section Phalloideae based on morphological and molecular data. Trakya University Journal of Natural Sciences, 25 (1) 97-110.
10. Akata, I., Ediş, G., Kumru, E., Acar, İ. ve Sahin, E. (2024b). Initial Report of Inocybe costinitii in Türkiye with Morphological and Molecular Data. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27 (6) 1304-1312.
11. Akata, I., Ediş, G., Kumru, E., Acar, İ. ve Sahin, E. (2024c). Taxonomic Studies on Rhodocybe asyae Specimens Discovered in a New Location. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27(Ek Sayı 1 (Suppl 1)) 124-132.
12. Akata, İ., Ediş, G., Kumru, E., Keskin, E. ve Şahin, E. (2025). Statesia pompholyx: A Newly Reported Species for Turkish Hysterangiales. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 25 (1) 1–8. DOI: 10.17475/kastorman.1660474
13. Akçay, M. E., Acar, İ. ve Uzun, Y. (2023). Three new records of Helotiales for the mycobiota of Türkiye. Anatolian Journal of Botany, 7 (2) 117-121.
14. Allı, H. (2022). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Kampüsünde Yetişen Makromantarlar. Mantar Dergisi, 13 (2) 96- 104.
15. Aslan, A. M., Uzun, Y. ve Kaya, A. (2024). Agaricus brunneofibrillosus, A New Record for Turkish Mycobiota. Mantar Dergisi, 15 (1) 12-15. https://doi.org/10.30708/mantar.1394962
16. Buczacki, S. (2012). Collins Fungi Guide: The most complete field guide to the mushrooms and toadstools of Britain & Ireland. Collins: Glasgow, sayfa: 640, Birleşik Krallık.
17. Corner, E. J. H. (1950) A monograph of Clavaria and allied genera, vol 1. Annals of Botany memoirs, Dawsons, sayfa: 700, London.
18. Corner, E. J. H. (1952). Addenda Clavariaceae: II. Pterula and Pterulicium. Annals of Botany 16 531-569.
19. Corner, E. J. H. (1970). Supplement to ‘A monograph of Clavaria and allied genera’. Nova Hedwigia Beihefte 33: 299.
20. Danıëls, P. P. ve B. Moreno-Arroyo (2007). Contribution to the study of the Andalusian fungal diversity II. Bol. Soc. Micol. Madrid, 31 257-268.
21. Dizkirici, A. ve Acar, İ. (2022). Hymenoscyphus conscriptus & H. fucatus, newly recorded from Turkey. Mycotaxon, 137 (3) 555-567.
22. Harsh, N. S. K., Singh, Y. P., Gupta, H. K., Mushra, B. M., McLaughlin, D. J. ve Dentinger, B. (2005). A new culm rot disease of bamboo in India and its management. Journal of Bamboo and Rattan 4 387-398.
23. Indexfungorum. (2026). https://www.indexfungorum.org/names/names.asp, Erişim Tarihi: 24.08.2026
24. Jülich, W. (1980). On Mucronella rickii and Pterula gracilis. Persoonia, 10 (4) 535–539.
25. Kaya, A. ve Kaygusuz, O. (2026). Volvariella pilosipilea (Volvariellaceae, Agaricales): A new record for Türkiye mycobiota. Biological Diversity and Conservation, 19 (1) 18–24. DOI: 10.46309/biodicon.2026.1780102
26. Kaygusuz, O. ve Şengül Demirak, M. Ş. (2025). Agaricus parvitigrinus (Agaricaceae): A new record for the Agaricus section Xanthodermatei from Türkiye. Anatolian Journal of Botany, 9 (1) 77–82. DOI: 10.30616/ajb.1649711
27. Keleş, A., Akçay, M. E., Uzun, Y., Sadullahoğlu, C. ve Kesici, S. (2024). Macromycetes determined in Baykan (Siirt) district. Anatolian Journal of Botany, 8 (1) 77-83.
28. Kesici, S., Sadullahoğlu, C., Uzun, Y., Akçay, M. E., ve Kaya, S. (2023). Türkiye Kortikoid Mantarlarına Hakkâri’den Yeni Bir Kayıt. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, 6 (1) 10-14.
29. Krishnapriya, K. (2023). Systematic studies on the clavarioid fungi (Agaricomycetes, Basidiomycota) of Kerala, Post Graduate & Research Department of Botany The Zamorin’s Guruvayurappan College Kozhikode-673 014, Kerala.
30. Leal-Dutra, C. A., Griffith, G. W., Neves, M. A., McLaughlin, D. J., McLaughlin, E. G., Clasen, L. A. ve Dentinger, B. T. M. (2020) Pterulaceae Corner (Basidiomycota: Agaricales) introducing the ant-associated genus Myrmecopterula gen. nov., Phaeopterula Henn. and the corticioid Radulomycetaceae fam. nov. IMA Fungus 11: e2. https://doi.org/10.1186/s43008-019-0022-6
31. Munkacsi, A. B., Pan, J. J., Villesen, P., Mueller, U. G., Blackwell, M. ve McLaughlin, D. J. (2004). Convergent coevolution in the domestication of coral mushrooms by fungus–growing ants. Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, 271: 1777-1782.
32. Olariaga, I., Huhtinen, S., Læssøe, T., Petersen, J. H. ve Hansen, K. (2020). Phylogenetic origins and family classification of typhuloid fungi, with emphasis on Ceratellopsis, Macrotyphula and Typhula (Basidiomycota). Studies in mycology, 96: 155-184.
33. Örenç, F. Z., Uzun, Y. ve Kaya, A. (2026). Marasmius epiphylloides, A New Record for Türkiye. Mantar Dergisi, 17 (1) 62–66. DOI: 10.30708/mantar.1911550
34. Sadullahoğlu, C., Kesici, S., Uzun, Y. ve Akçay, M. E. (2025). Two New Galerina Records for Türkiye Mycobiota from Hakkâri Region. Mantar Dergisi, 16 (1) 42–48.
35. Sandeep, A. (2010). New report of death terror Pterulicium xylogenum in edible bamboo of Tripura. Journal of Pure and Applied Microbiology, 4 891-893
36. Sesli, E., Asan A., Selçuk, F. (eds.) Abacı Günyar, Ö., Akata, I., Akgül, H., Aktaş, S., Alkan, S., Allı, H., Aydoğdu, H., Berikten, D., Demirel, K., Demirel, R., Doğan, H.H., Erdoğdu, M., Ergül, C., Eroğlu, G., Giray, G., Halikî Uztan, A., Kabaktepe, Ş., Kadaifçiler, D., Kalyoncu, F., Karaltı, İ., Kaşık, G., Kaya, A., Keleş, A., Kırbağ, S., Kıvanç, M., Ocak, İ., Ökten, S., Özkale, E., Öztürk, C., Sevindik, M., Şen, B., Şen, İ., Türkekul, İ., Ulukapı, M., Uzun, Ya., Uzun, Yu. and Yoltaş, A., The Checklist of Fungi of Turkey, (2020). Ali Nihat Gökyiğit Vakfı Yayını, İstanbul.
37. Sesli, T. ve Sezgin, B. (2025). Three new records for the Mycota of Türkiye: Deconica micropora, Hebeloma incarnatulum, and Tephrocybe platypus. Anatolian Journal of Botany, 9 (2) 87–94. DOI: 10.30616/ajb.1624693
38. Solak, M. H. ve Türkoğlu, A. (2022). Macrofungi of Turkey (Checklist Volume III), Kanyılmaz Matbaacılık Kâğıt ve Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. Bornova/İzmir
39. Şahin A, Uzun, Y. ve Kaya A (2023). Contribution to the Macrofungal Biodiversity of Yahyalı District. Mantar Dergisi, 14 (2) 60-68.
40. Şengül, M. Ş., Türkekul, İ., ve Işık, H. (2024). Morphology and phylogeny of Cortinarius strenuipes (Basidiomycota, Agaricales) reported for the first time from Türkiye. Anatolian Journal of Botany, 8 (1) 72-76.
41. Terman, Ş. S., Dizkırıcı, A., Akçay, M. E. ve Sadullahoğlu, C. (2024). Morphological and molecular identification of Dissingia confusa based on the first record of the species in Türkiye. Trakya University Journal of Natural Sciences, 25 (1) 65-72.
42. Thind, K. S. ve Rattan, S. S. (1967). The Clavariaceae of India-XI. Proceedings of the Indian Academy of Science, 66 143-156.
43. Türkekul, İ. ve Kaygusuz, O. (2026). First record of Pluteus tenebromarginatus (Pluteaceae, Agaricomycetes) from Türkiye, outside its type locality. Anatolian Journal of Botany, 10 1–7. DOI: 10.30616/ajb.1782592
44. Uzun, Y. ve Kaya, A. (2023). Leucoglossum leucosporum, A New Record for Turkish Mycobiota. Mantar Dergisi, 14 (2) 92-95.
45. Uzun, Y., Yeşilyurt, F. ve Kaya, A. (2025a). Entoloma bloxamii, a New Record for the Mycobiota of Türkiye. Türler ve Habitatlar, 6 (1) 41–45. DOI: 10.53803/turvehab.1694684
46. Uzun, Y., Karaduman, Y., Yeşilyurt, F. ve Kaya, A. (2025b). Pseudoboubovia benkertii, A New Ascomycete Record for the Mycobiota of Türkiye. Türler ve Habitatlar, 6 (2) 46–51. DOI: 10.53803/turvehab.1754898
47. Uzun, Y., Karaduman, Y., Yeşilyurt, F. ve Kaya, A. (2026). Two new records for Turkish Boletaceae. Anatolian Journal of Botany, 10 8–14. DOI: 10.30616/ajb.1800706
48. Uzun, Y. ve Kaya, A. (2026). Marasmiellomycena, A New Genus Record for Turkish Mycobiota. Mantar Dergisi, 17 (1) 38–41. DOI: 10.30708/mantar.1817239
49. Yeşilyurt, F., Karaduman, Y., Uzun, Y. ve Kaya, A. (2024). Simocybe centunculus, a new record for the mycobiota of Türkiye. Anatolian Journal of Botany, 8 (1) 46-49.
50. Yeşilyurt, F., Uzun, Y., Karaduman, Y. ve Kaya, A. (2025). Two new Helotiales records for the mycobiota of Türkiye. Anatolian Journal of Botany, 9 (2) 157–162. DOI: 10.30616/ajb.1740561
51. Yorulmazlar, İ., Uzun, Y. ve Kaya, A. (2025a). Hohenbuehelia mastrucata, a new basidiomycete record for Türkiye. Biological Diversity and Conservation, 18 (2) 152–156. DOI: 10.46309/biodicon.2025.1563307
52. Yorulmazlar, İ., Uzun, Y. ve Kaya, A. (2025b). Two New Mycena Records for Türkiye. Mantar Dergisi, 16 (2) 100–104. DOI: 10.30708/mantar.1697694