Hartshorne Modeli Çerçevesinde İskandinavya ve Eski Yugoslavya Coğrafyaları: Karşılaştırmalı Bir Analiz
Öz
Günümüzde siyasi coğrafya ve uluslararası ilişkiler disiplinlerini bir araya getiren daha fazla çalışma yer almaktadır. Bu çalışma, siyasi coğrafyanın öncülerinden Richard Hartshorne’un devletleri bir arada tutan ya da ayrıştıran faktörleri ele aldığı modeline dayanmaktadır. Hartshorne’un fizik terimlerinden esinlenerek yarattığı centripetal forces – merkeze yakınlaştıran ve centrifugal forces – merkezden uzaklaştıran faktörler, İskandinavya ve Eski Yugoslavya bölgelerine uyarlanarak incelenmiştir. Bu çerçevede din, dil, etnisite, ekonomik yapı, coğrafi konum ve tarihin bir bölgede nasıl birleştirici ancak diğer bölgede ne kadar ayrıştırıcı olduğu ortaya konmuştur. Son olarak Hartshorne’un modelinde yer alan raison d’être unsurunun ne kadar önemli olduğu, başlangıçtan günümüze İskandinavya’da var olmakla beraber, Eski Yugoslavya ülkelerinde zamanla kaybedildiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
siyasi coğrafya Hartshorne modeli İskandinavya Eski Yugoslavya Avrupa çalışmaları
Kaynakça
- Amiri, A. (2021) “Analysis of distribution of centrifugal and centripetal forces in Kermanshah province”, Geography and Development, 19(64): 237–264.
- Aurell, B. (2021) North, (Quarto Publishing).
- Bertsch, G. K. (1977) “Ethnicity and politics in socialist Yugoslavia”, The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 433: 88–99.
-
Britannica (2025) “Nordic Countries”,
- Cirkovic, S. M. (2004) The Serbs, (Blackwell Publishing).
SCANDINAVIA AND FORMER YUGOSLAVIA TERRITORIES ACCORDING TO THE HARTSHORNE MODEL: A COMPARATIVE ANALYSIS
Öz
Today, there are more and more studies combining the disciplines of political geography and International Relations. This study is based on the model of Richard Hartshorne, one of the pioneers of political geography, which deals with the factors that hold states together or pull them apart. Hartshorne's physics-inspired model of centripetal forces - those pulling states closer to the centre and centrifugal forces - those pulling states away from the centre, is adapted to the regions of Scandinavia and the former Yugoslavia. In this framework, religion, language, ethnicity, economic structure, geographical location and history have been analysed as unifying factors in one region and divisive factors in another. In the end, it is concluded that the importance of the raison d'être element in Hartshorne's model, which has been present in Scandinavia since the beginning, has been lost over time in the countries of the former Yugoslavia.
Anahtar Kelimeler
political geography Hartshorne model Scandinavia Former Yugoslavia European studies
Kaynakça
- Amiri, A. (2021) “Analysis of distribution of centrifugal and centripetal forces in Kermanshah province”, Geography and Development, 19(64): 237–264.
- Aurell, B. (2021) North, (Quarto Publishing).
- Bertsch, G. K. (1977) “Ethnicity and politics in socialist Yugoslavia”, The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 433: 88–99.
-
Britannica (2025) “Nordic Countries”,
- Cirkovic, S. M. (2004) The Serbs, (Blackwell Publishing).
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Avrupa Çalışmaları |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 29 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 7 Aralık 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 17 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 17 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.29228/mjes.472 |
| IZ | https://izlik.org/JA44LH35FK |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 33 Sayı: 2 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Türkiye'de "Avrupa Bütünleşme Süreci" ne yönelik çıkarılmış ilk süreli dergi olan Marmara Avrupa Araştırmaları Dergisi’nin amacı, konusunda uzman yerli ve yabancı araştırmacıların hukuk, iktisat, uluslararası ilişkiler ve siyaset bilimi çalışmalarını Avrupa Birliği perspektifinde sunmaktır.
Marmara Avrupa Araştırmaları Dergisi yılda iki kez, Haziran ve Aralık aylarında Türkçe ve İngilizce yayın yapan kapalı çift hakem sürecine tabi uluslararası bir dergidir.
Dergide yayınlanan makalelerdeki görüşler yazarına aittir. Dergide yayınlanan akademik makaleler sadece eğitim amaçlı olarak çoğaltılabilir. Yayımlanan yazılar, grafik ve tablolar izin olmadan kısmen veya tamamen çoğaltılamaz ve belli bir sistemde arşivlenemez. Akademik yayınlarda kaynak gösterilmek şartı ile alıntı yapılabilir. Gelir elde etmek amacı ile yapılan basım, çoğaltma ve/veya satışlar 5846 sayılı FİSEK hükümleri uyarınca hukuki yaptırıma tabi tutulacaktır. Daha önce başka bir dergide, kitapta vb. bir kaynakta yayınlanan makaleler kabul edilmemektedir. Ulusal veya uluslararası konferans, seminer ve panellerde sunulan bildiriler makale formatına dönüştürüldükten sonra yayın sürecine alınabilir.
Yazım Kuralları
Sayfa Düzeni: A4
Kelime Sayısı:
-Dipnotlar ve referanslar dâhil, özet hariç en az 6500, en fazla 9000. Yayın kurulu, uygun gördüğü durumlarda kelime sayısı bu sınırın üzerinde olan metinleri kabul etme hakkını saklı tutar.
-Özet en fazla 250 kelime olmalıdır.
-Tablo ve şekiller için sözcük sayımı kapladıkları yere göre belirlenecektir; tablo kaldırıldığındaki sözcük sayımı göz önünde bulundurulmaksızın yarım sayfalık tablo 250 kelime olarak sayılacaktır.-3000 kelimeden az metinler yayın kurulu tarafından uygun görülürse Yorum olarak basılmak için değerlendirilir.
-Dava incelemeleri 3000 kelimeden fazla olmamalıdır. Dava incelemeleri hakem sürecine tabidir. -Kitap incelemeleri 2000 kelimeyi aşmamalıdır. Kitap incelemeleri yayın kurulunun kararıyla basılır.
Tablo/Grafik/Resim Genişliği: 12 cm.
Paragraf Düzeni
- Satır aralığı: 1
- Alıntı Paragraflar: Sağ ve soldan 1 cm. içeride
Yazı Şekli
- Font: Times New Roman (12)
- Alıntı paragraf: Times New Roman (10)
- Başlıklar dışında kalın (bold) karakter kullanılmamalıdır.
- Sadece makalenin adında bütün karakterler büyük kullanılmalıdır.
- Bölümlerde numaralandırma yapılmamalıdır.
- Bölümlerde takip edilecek sıralama aşağıdaki gibidir (tüm başlıklarda kelimelerin ilk harfleri büyük yazılmalıdır):
Ana bölüm (kalın)
Alt Bölüm (italik)
Alt bölümün altında bölüm (kalın+italik)
Alıntılar
-Bibliyografik referanslar yazar-tarih sistemine göre –gerekli olduğu yerde sayfa numaralarıyla birlikte – verilmelidir. Örneğin: (Cini, 2000) ve (Cini, 2000: 21).
-Referanslar makalenin sonunda alfabetik olarak sıralanmalıdır (Röportajlar aşağıda gösterildiği gibi referansların sonunda ayrı bir şekilde verilmelidir).
-Yazarlar bütün referansların tam olduğundan (tekrar eden yazar isimleri de dâhil) ve metin içinde var olduğundan emin olmalıdır. Bibliyografik referanslar için aşağıdaki örneklere bakınız.
-Yazar ismi mevcut değilse: (Makale başlığı; yıl: sayfa)
Dipnotlar
-Satır aralığı tek olmalı (10pt), ardıl olarak numaralandırılmalı ve referans yerine kullanılmamalıdır.-Dipnotlar çok uzun olmamalı ve sayıları minimumda tutulmalıdır.
-Yazar son not kullanmamalıdır.
Daha detaylı bilgi için: Yazım Klavuzu / Note for Contributors
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Marmara Avrupa Araştırmaları Dergisi yılda iki kez, Haziran ve Aralık aylarında Türkçe ve İngilizce yayın yapan kapalı çift hakem sürecine tabi uluslararası bir dergidir.
Yayın Hedefleri
Türkiye'de "Avrupa Bütünleşme Süreci" ne yönelik çıkarılmış ilk süreli dergi olan Marmara Avrupa Araştırmaları Dergisi’nin amacı, konusunda uzman yerli ve yabancı araştırmacıların hukuk, iktisat, uluslararası ilişkiler ve siyaset bilimi çalışmalarını Avrupa Birliği perspektifinde sunmaktır.
Yayın İlkeleri
Dergide yayınlanan makalelerdeki görüşler yazarına aittir. Dergide yayınlanan akademik makaleler sadece eğitim amaçlı olarak çoğaltılabilir. Yayımlanan yazılar, grafik ve tablolar izin olmadan kısmen veya tamamen çoğaltılamaz ve belli bir sistemde arşivlenemez. Akademik yayınlarda kaynak gösterilmek şartı ile alıntı yapılabilir. Gelir elde etmek amacı ile yapılan basım, çoğaltma ve/veya satışlar 5846 sayılı FİSEK hükümleri uyarınca hukuki yaptırıma tabi tutulacaktır. Daha önce başka bir dergide, kitapta vb. bir kaynakta yayınlanan makaleler kabul edilmemektedir. Ulusal veya uluslararası konferans, seminer ve panellerde sunulan bildiriler makale formatına dönüştürüldükten sonra yayın sürecine alınabilir.
Hakem Sürecinin İşleyişi
1- MJES’e gönderilen makaleler, hakem sürecine girmeden evvel editör kurulumuz tarafından ön incelemeye tabi tutulup ‘hakem sürecine girebilir’ onayı alındıktan sonra, alanında uzman ulusal veya uluslararası iki hakeme gönderilir.
2- İki hakemden de ‘yayınlanabilir raporu’ alan makaleler bir sonraki sayı için ‘yayınlanacaklar listesi’ ne alınır.
3- Hakemlerden bir olumlu bir olumsuz yanıt gelmesi sonucunda, makalenin yayımlanması Editörün yetkisindedir.
4- Hakemlerden iki ret kararı gelmesi durumunda hakem raporları yazara ‘yayımlanamaz kararı’ ile iletilir.
5- Hakemlerden ‘düzeltme kararı’ gelmesi durumunda hakem raporu ile birlikte makaleler yazara iletilir ve gerekli düzeltmelerin yapılması için 2 (iki) aylık süre tanınır. Düzeltmesi yapılan makale tekrardan aynı hakeme gönderilir ve ‘yayınlanabilir raporu’ alan makale bir sonraki sayı için ‘yayınlanacaklar listesi’ ne alınır.
Ücret Politikası
Dergide makale gönderim süreçlerinde ücretlendirme uygulanmamaktadır.
Dergi Kurulları
Baş Editör
Editörler
Dr. Fatmanur Kaçar Aşcı, Lisans (2007), yüksek lisans (2012) ve doktora (2021) derecelerini Marmara Üniversitesi'nden almıştır. Lisansüstü eğitimini Avrupa Çalışmaları Enstitüsü'nde tamamlamış ve 2018 yılında Almanya'da doktora saha çalışması yapmıştır. Araştırmaları, Avrupa siyaseti, sağ popülizm ve siyasi iletişim üzerine odaklanmakta olup, özellikle Avrupa'da popülist tarzların çok modlu ve söylemsel evrimine ve Türkiye-AB ilişkilerinin siyasi boyutlarına ağırlık vermektedir. Eleştirel söylem analizi, çok modlu analiz ve CAQDAS tabanlı metodolojileri entegre eden nitel ve karma yöntemler kullanmaktadır. Çalışmaları Palgrave Macmillan, Lexington Books ve Springer'in yanı sıra hakemli uluslararası dergilerde yayınlanmıştır. İki COST Eylem Çalışma Grubunun aktif bir üyesidir ve Avrupa siyaseti üzerine işbirliğine dayalı ve disiplinler arası araştırmalara katkıda bulunmaktadır.
Yayın Kurulu
Alan Editörleri
Dr. Fatmanur Kaçar Aşcı, Lisans (2007), yüksek lisans (2012) ve doktora (2021) derecelerini Marmara Üniversitesi'nden almıştır. Lisansüstü eğitimini Avrupa Çalışmaları Enstitüsü'nde tamamlamış ve 2018 yılında Almanya'da doktora saha çalışması yapmıştır. Araştırmaları, Avrupa siyaseti, sağ popülizm ve siyasi iletişim üzerine odaklanmakta olup, özellikle Avrupa'da popülist tarzların çok modlu ve söylemsel evrimine ve Türkiye-AB ilişkilerinin siyasi boyutlarına ağırlık vermektedir. Eleştirel söylem analizi, çok modlu analiz ve CAQDAS tabanlı metodolojileri entegre eden nitel ve karma yöntemler kullanmaktadır. Çalışmaları Palgrave Macmillan, Lexington Books ve Springer'in yanı sıra hakemli uluslararası dergilerde yayınlanmıştır. İki COST Eylem Çalışma Grubunun aktif bir üyesidir ve Avrupa siyaseti üzerine işbirliğine dayalı ve disiplinler arası araştırmalara katkıda bulunmaktadır.
Danışma Kurulu
Dr. Zuhal Mert Uzuner, Marmara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, İngilizce Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Marmara Üniversitesi ve Yunanistan Trakya Democritus Üniversitesi’nden dereceleri olan Uzuner, Yunan dış politikası, Türk dış politikası Balkanlar ve Doğu Akdeniz üzerine çalışmalar yapmaktadır. İngilizce ve Yunanca bilen Uzuner, bu dillerde akademik yayınlar yapmıştır. Ellines kai Tourkoi: Avapofeuktoi Syntrofoin (2016-Epikentro) adlı kitabın yazarı, Role of Image in Greek Turkish Relations (2018- Peter Lang) adlı kitabın ise editörüdür. 2023 yılından bu yana MURCIR (Marmara Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Araştırma ve Uygulama Merkezi) Müdürlüğünü yürüten Mert Uzuner, gayriresmi diplomasi çalışmalarına da katılmaktadır ve 2021 yılından bu yana Doğu Akdeniz İnisiyatifi, 2022 yılından bu yana Türk Yunan Forumu üyesidir.
Prof. Dr. İlke Göçmen, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Avrupa Birliği Hukuku Anabilim Dalı Başkanıdır. Daha önce Ankara Üniversitesi Avrupa Toplulukları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü ve Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisinin editörü olarak görev yapmıştır.
Leiden Üniversitesi Europa Enstitüsü'nde misafir doktora sonrası araştırmacı ve Saarland Üniversitesi Europa-Institut'ta misafir profesör olarak bulunmuştur.
Avrupa Birliği hukukunun kurumsal ve maddi yönleri ile Türkiye - Avrupa Birliği ilişkilerinin hukuki boyutunu kapsayan alanlarda geniş bir araştırma ve yayın tecrübesine sahiptir.
Jean Monnet Kürsüsü (2019-2022) sahibi olup, kürsü projesinin başlığı Türkiye–Avrupa Birliği İlişkilerinde Hukuki Meselelerdir.
“Avrupa Birliği Hukukunun Temelleri” adlı kitabı, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından yürütülen TÜBA–TESEP Bilimsel Telif Eser Programı kapsamında 2025 yılı Jüri Özel Ödülüne layık görülmüştür.
