AVRUPA YEŞİL MUTABAKATI VE 2023–2027 ORTAK TARIM POLİTİKASI REFORMU ÇERÇEVESİNDE GIDA GÜVENLİĞİ VE HIZLI UYARI SİSTEMİ (RASFF): TÜRKİYE’YE YÖNELİK RASFF BİLDİRİMLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Bu çalışmada, Avrupa Birliği (AB) düzeyinde gıda güvenliğinin önemi, Gıda ve Yem Hızlı Uyarı Sistemi (RASFF) mekanizması ve Türkiye’ye yönelik RASFF bildirimleri ele alınmaktadır. Gıda güvenliği hedefi doğrultusunda AB Ortak Tarım Politikası’nın dönüşümü, güncel Ortak Tarım Politikası reformu ve Avrupa Yeşil Mutabakatı çerçevesinde değerlendirilen çalışmada, RASFF raporlarında yer alan istatistikler ve veriler incelenmiştir. Bulgulara göre Türkiye, bildirim alan ülkeler arasında ilk sıralarda yer almakta; özellikle meyve ve sebze grubundaki bildirim artışları dikkat çekmektedir. Artan pestisit kullanımı, Türkiye menşeli tarım ürünlerinin AB pazarına girişinde önemli bir sorun oluşturmakta ve iade süreçlerini artırmaktadır. Çalışma, AB ülkeleri tarafından iade edilen Türkiye menşeli tarım ürünlerini nedenleriyle birlikte analiz ederek gıda güvenliği sorununa ilişkin değerlendirme sunmaktadır. Ayrıca, pestisit kullanımı nedeniyle AB pazarına giremeyen ürünlerin iade sonrasındaki süreçlerine değinmektedir. Bulgular, tarımsal üretimin topraktan sofraya tüm aşamalarında gıda güvenliği ilkeleri doğrultusunda denetlenmesi gerektiğini göstermektedir. Bu kapsamda, bakanlık desteklerinden yararlanılarak tarımsal üretimin ve ihracatın iyileştirilmesi teşvik edilmelidir. Hem yurt içi sağlıklı tüketim hem de ihracatta iade sorunlarının azaltılması için pestisit kullanımının düşürülmesi önem taşımaktadır. Kontrollü ilaç kullanımına imkân veren iyi tarım uygulamaları ile organik tarım yöntemleri, geleneksel üretime kıyasla çevreye ve insan sağlığına daha duyarlı alternatiflerdir. Kamu destekli biyoteknik mücadele, iyi tarım ve organik tarım uygulamalarından üreticilerin daha etkin yararlanması, güvenilir gıda üretiminin teşvik edilmesi açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Gıda ve Yem Hızlı Uyarı Sistemi
• Ortak Tarım Politikası
• Gıda Güvenliği
• Pestisit Kullanımı
• Avrupa Yeşil Mutabakatı

Etik Beyan

Bu çalışma etik kurul izni gerektiren insan katılımcı, kişisel veri, anket, görüşme veya deneysel uygulama içermemekte olup, çalışma kapsamında herhangi bir kurum, kuruluş veya kişiden maddi destek alınmamıştır. Yazar, veri analizi, kodlama, yorumlama veya araştırma bulgularının oluşturulmasında hiçbir üretken yapay zeka aracı kullanmamıştır. Yazar, tüm düzeltmeleri gözden geçirmiş ve onaylamıştır; makalenin nihai içeriği konusunda tüm sorumluluğu üstlenmektedir.

FOOD SAFETY AND RAPID ALERT SYSTEM (RASFF) WITHIN THE FRAMEWORK OF THE EUROPEAN GREEN DEAL AND THE 2023–2027 COMMON AGRICULTURAL POLICY REFORM: AN EVALUATION OF RASFF NOTIFICATIONS TO TÜRKİYE

Öz

This study outlines the evolution and objectives of the European Union's agricultural policy from the past to the present as it moves towards the goal of food security. The objective of this study is to emphasize the significance of food safety in the European Union, to provide information regarding the Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF), and to evaluate RASFF notifications made to Türkiye. It examines the issue of food security within the framework of the latest Common Agricultural Policy (CAP) reform and the European Green Deal. Following a thorough review of the relevant statistics and notifications in the RASFF reports, a decision has been made. According to the reports, Türkiye ranks among the top countries receiving notifications and there has been a significant increase in the notifications, particularly in the fruit and vegetable group. The increase in pesticide use has led to a rise in border rejections from the European Union. This study analyzes Turkish agricultural products rejected by European Union countries and presents an assessment regarding food safety issues. It specifically provides information about the consequences faced by Turkish products that could not enter the EU market due to the pesticide usage. According to the findings, it is recommended that every stage of agricultural production—from farm to fork—should be monitored within the framework of food safety, and that the improvement of agricultural production (and consequently agricultural exports) be promoted through the support measures implemented by the Ministry. It is imperative that pesticide use is reduced, both for the purpose of ensuring the safety of domestic consumption and to prevent border rejections in the context of exports. Furthermore, good agricultural practices, where controlled pesticide use is possible, and organic farming methods, which do not involve pesticide use, stand out as more environmentally friendly and health-conscious methods compared to traditional production methods in terms of food safety. The Republic of Türkiye Ministry of Agriculture and Forestry is committed to promoting biotechnological pest control, good agricultural practices, and organic farming. By offering these support measures, the Ministry aims to encourage producers to adopt these practices, thereby ensuring the production of healthy, high-quality food.

Anahtar Kelimeler

• Rapid Alert System for Food and Feed
• Common Agricultural Policy
• Food Safety
• Pesticide Use
• European Green Deal

Kaynakça

1. Arıcıoğlu, E. (2026) “The Effect of the EU’S RASFF Notifications on Türkiye’s Exports: The Case of Dried and Fresh Figs”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(31), 186-200. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1833985.
2. Aydoğdu, R., Turan, M., Deniz Şirinyıldız, D. ve Yorulmaz, A. (2024) “Gıda ve Yem İçin Hızlı Alarm Sistemi (RASFF)’nde Bulunan 2022 Yılı Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde Bildirimleri” ALKÜ Fen Bilimleri Dergisi, 6(2), 155-164. https://doi.org/10.46740/alku.1390275.
3. Council of the European Union, Agriculture and Fisheries Council (2025) “Timeline - History of the CAP”, January 29, (12.01.2025)
4. Çınar, S., Yılmaz, S. N., Aydın, E. ve Yorulmaz, A. (2017) “Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) 2009-2016 Turkey Report”, Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 5(8), 873–882. https://doi.org/10.24925/turjaf.v5i8.873-882.1155.
5. Çobanoğlu, F. (2013) “RASFF Bildirimleri Türkiye ve Avrupa Birliği Arasındaki Ticarete Bir Engel Mi Yoksa Bir Teşvik Edici Olarak Mı Hizmet Etmektedir?” Tarım Ekonomisi Dergisi, 19(1 - 2): 13-25. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tarekoder/article/272453
6. Daugbjerg, C. ve Swinbank, A. (2007) “The Politics of CAP Reform: Trade Negotiations, Institutional Settings and Blame Avoidance”, Journal of Common Market Studies, 45(1): 1-22. (25.01.2026)
7. Demiray, G., Çağlayan, M. ve Ekuklu, G. (2025) “Analysis of RASFF Notifications for Food Products in the Period 2020–2024: General Trends and the Case of Türkiye”, Food Additives & Contaminants: Part A, 42(11), 1465-1478. https://doi.org/10.1080/19440049.2025.2569063.
8. Deutsche Welle (2026) “Avrupa en çok Türk biberi ve domatesini geri çevirdi”, 10 Ocak, (15.02.2025)

9. Doder, D. (1978) “Terrorists Poison Israeli Oranges”, Washington Post, (15.02.2025)
10. European Commission a, “Food Safety: The History of RASFF”, (20.01.2025)
11. European Commission b, “Food Safety: The Alert and Cooperation Network”, (20.01.2025) European Commission c. “ACN notifications”, (20.01.2025)
12. European Commission (2012) “The Rapid Alert System for Food and Feed 2012, Annual Report”. (18.01.2025)
13. European Commission (2019) “An environmentally sustainable CAP”, (14.01.2025)
14. European Union: Eur-Lex, (14.9.2020) “EU biodiversity strategy for 2030”, september, 14, (12.03.2025)
15. Europan Commission (2020) “From Farm to Fork: Our food, Our Health, Our Planet, Our Future, The European Green Deal”, May 2020, (12.03.2025)
16. European Commission, (2024a) “Achievements of the von der Leyen Commission: The European Green Deal”, (08.03.2025)
17. European Commission (2024b) “Farm to Fork targets – Progress”, (12.03.2025)
18. European Commission, (2025a) “2024 Annual Report Alert and Cooperation Network”. (18.01.2025)
19. European Union (2025b) “The European Green Deal: Farm to Fork and Biodiversity Strategies”, May 14, (12.03.2025)
20. European Commission (2026a) “Key policy objectives of the CAP 2023-27”, (12.01.2025)
21. European Commission (2026b) “RASFF Window – Search”, (25.03.2026)
22. European Commission “Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) Reports (2002-2024)”. (12.03.2025)
23. Eurostat (2025) “Greenhouse gas emissions from agriculture”, (25.03.2026)
24. European Parliament “Treaty of Rome, 25 March 1957.” (12.01.2025)
25. FAO (1996) “13-17 November 1996 World Food Summit Food for All”, Rome. (08.03.2025)
26. FAO (2006) “Policy Brief: Food Security”, Issue 2, (08.03.2025)
27. FAO (2025) “Pesticides Use (Agricultural use)”, (30.03.2025).
28. FAO (2026) “Food Safety and Quality”, (08.03.2025)
29. Gıda Güvenliği Derneği (2026) “Gıda Güvenliği Bilgilendirme”, (16.04.2026)
30. Gür, E., Demir, S., Şahin, E., Kiraz, M. ve Polat, B. (2025) “Türkiye Orjinli Turunçgil İhracatında RASFF Bildirimlerinin Değerlendirilmesi”, Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi, 6(11), 85-94. https://izlik.org/JA94RP95RE
31. Official Journal of the European Union (2002) “Regulation (EC) No 178/2002 of the European Parliament and of the Council of 28 January 2002” (10.03.2025)
32. Sağlam, A. ve Masatcıoğlu, M.T. (2020) “Avrupa Birliği ve Türkiye kaynaklı gıdalarda 2009–2018 yılları arasında RASFF bildirimleri”, Gıda, 45(4), 623-634. https://doi.org/10.15237/gida.GD20051
33. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2014) “Entegre Mücadele”, (26.03.2026)
34. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2019) “Tarımsal Destekler: Biyolojik ve Biyoteknik Mücadele Desteği”. (26.03.2026)
35. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2025a) “Alan Bazlı Destekler: İyi Tarım Uygulamaları Desteği”, (26.03.2026)
36. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2025b) “Organik tarım, Organik Bitkisel Ürünlerin Analiz Sonuçlarının Değerlendirilme Kriterleri”, (26.03.2026)
37. TIME (1978) “Sabotage: Strange Fruits”, February 13, (10.01.2025)
38. Uğurlu Akkaş, C. ve Güçlü Üstündağ, Ö. (2024) “Evaluation of rapid alert system for food and feed (RASFF) data for mycotoxin contaminated dried figs originating from Türkiye”, Food Control, 162(1), 1-8. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2024.110442
39. Yıldırım, A.E. (2024) “İhracattan dönen gıdaları bize mi yediriyorlar?” (10.01.2025)
40. WHO (2002) “Terrorist Threats to Food: Guidance for Establishing and Strengthening Prevention and Response Systems”, Switzerland. < https://www.who.int/publications/i/item/terrorist-threats-to-food-guidance-for-establishing-and-strengthening-prevention-and-response-systems> (10.01.2025)