CAMELS ANALİZİ VE İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER KULLANILARAK MEVDUAT VE KATILIM BANKACILIĞI SEKTÖRLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI PERFORMANS ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmada CAMELS analizinde kullanılan rasyolara ilaveten hem mevduat bankacılığı sistemi hem de katılım bankacılığı sistemi için ayrı ayrı En Küçük Kareler yöntemi ile regresyon modeli kurulmuştur. Aktif büyüklüğü açısından mevduat bankalarının ve katılım bankalarının 2022 yılsonu verileri analiz edilmiştir. İstatiksel analizlerin açıklanabilir ve daha güvenilir olması sebebiyle, bankaların finansal performanslarını ölçmek için CAMELS analizi gibi sübjektif değerlendirmelere dayanan değerlendirme yöntemlerinin yanı sıra istatistiksel yöntemlerin de kullanılmasının daha doğru ve anlamlı sonuçlar verebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Banka Performansı
• CAMELS Analizi
• EKK Yöntemi

COMPARATIVE PERFORMANCE ANALYSIS OF DEPOSIT AND PARTICIPATION BANKING SECTORS USING CAMELS ANALYSIS AND STATISTICAL METHODS: TURKEY EXAMPLE

Öz

In this study, in addition to the ratios used in the CAMELS analysis, a regression model was established separately for both the deposit banking system and the participation banking system with the Least Squares method. The 2022 year-end data of deposit banks and participation banks were analyzed in terms of asset size. Since statistical analyzes are explainable and more reliable, it has been concluded that using statistical methods as well as evaluation methods based on subjective evaluations such as CAMELS analysis to measure the financial performance of banks can provide more accurate and meaningful results.

Anahtar Kelimeler

• : Bank Performance
• CAMELS Analysis
• LSM Method

Kaynakça

1. Abdullayev, M. (2013). “Türk Bankacılık Sektöründe Dezenflasyon Sürecinde CAMELS Analizi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 0(37), 97 - 112.
2. Akbank. (2023). “Finansal raporlar”. https://www.akbankinvestorrelations.com/tr/finansal-raporlar/yil-liste/PDF/355/0/0#Menu_2021, Son erişim tarihi: 31Aralık 2023.
3. Albaraka Katılım Bankası. (2023). “Bağımsız denetim raporları”. https://www.albaraka.com.tr/tr/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgiler/bagimsiz-denetim-raporlari, Son erişim tarihi: 31 Aralık 2023.
4. Arıçelik, G. (2010). Ticari Bankalarda Performans Ölçümü: CAMELS Analizine Dayalı Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
5. Ateşoğlu Coşkun, S., Karğın, S. (2016). “Sınır Ötesi Birleşme Ve Satın Almaların Bankaların Finansal Performansına Etkileri: Üç Banka Üzerinde CAMELS Analizi”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 41-59.
6. Aydın, Ş. (2019). Bireysel Bankacılık Hizmetlerinin BİST Banka Endeksindeki Bankaların Karlılıklarına Etkisi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
7. Aytekin, S., Sakarya, Ş. (2013). “BIST’deki Mevduat Bankalarının Finansal Performanslarının 2001 Ve 2008 Finansal Krizleri Çerçevesinde CAMELS Derecelendirme Sistemi İle Değerlendirilmesi”. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(2), 25-58.
8. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu. (2023). “Aylık bülten”. https://www.bddk.org.tr/BultenAylik, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.

9. Baykuş, O. (2016). Hisse Senedi Fiyatı Hareketlerinin Tahmin Edilebilmesine Yönelik Ampirik Çalışma. Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
10. Canbaz, M. F. (2013). Katılım Bankacılığının Türk Bankacılık Sistemindeki Yeri, Çalışma Şekli, Enstrümanları ve Performans Analizi. Kırklareli Üniversitesi & Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
11. Çinko, M., Avcı, E. (2008). “CAMELS Dereceleme Sistemi ve Türk Ticari Bankacılık Sektöründe Başarısızlık Tahmini”. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar, 2(2), 25-48.
12. Demiral, A. (2017). İhracatın Finansmanında Bankaların Ve Diğer Finansal Kuruluşların Rolü: Türk Eximbank Kredilerinin İhracat Ve Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi. Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, Doktora Tezi.
13. Denizbank. (2023). “Konsolide olmayan finansal raporlar”. https://www.denizbank.com/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgi/bagimsiz-denetim-raporlari/bddk-konsolide-olmayan-finansal-raporlar, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.
14. Doğan, İ. Ç. (2013). Katılım Bankaları Performans Analizi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
15. Emlak Katılım Bankası. (2023). “Bağımsız denetim raporları”. https://www.emlakkatilim.com.tr/tr/denetim-raporlari, Son erişim tarihi: 31 Aralık 2023.
16. Gümüş, F. B., Nalbantoğlu, Ö. (2015). “Türk Bankacılık Sektörünün CAMELS Analizi Yöntemiyle 2002-2013 Yılları Arasında Performans Analizi”. AKÜ İİBF Dergisi, 8, 83-106, DOI:10.5578/jeas.10837.
17. Gündoğdu, A. (2017). “Türkiye’de Mevduat Bankalarının CAMELS Analizi”. Bankacılık ve Finansal Araştırmalar Dergisi (BAFAD), 4(2), 26-43.
18. Garanti BBVA Bankası. (2023). “Konsolide olmayan finansal raporlar”. https://www.garantibbvainvestorrelations.com/tr/kutuphane/bddk-konsolide-olmayan-finansal-raporlar-pdf/PDF/1391/0/0, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.
19. Halkbank. (2023). “Finansal tablolar ve bağımsız denetim raporları”. https://www.halkbank.com.tr/tr/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgiler/finansal-bilgiler/finansal-tablolar-ve-bagimsiz-denetim-raporlari.html, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.
20. Kandemir, T., Demirel Arıcı, N. (2013). “Mevduat Bankalarında CAMELS Performans Değerleme Modeli Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma (2001-2010)”. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 61-87.
21. Kuveyt Türk Katılım Bankası. (2023). “Denetim raporları”. https://www.kuveytturk.com.tr/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgiler/denetim-raporlari, Son Erişim Tarihi: 31 Aralık 2023.
22. Öztürk, E. E. (2020, 06). “Korelasyon Analizi(r) Nedir?”. https://www.veribilimiokulu.com/korelasyon-analizir-nedir/, Son erişim tarihi: 20 Ekim 2021.
23. Özcan, M. (2021). “Türk Bankacılık Sektörünün Finansal Performans Göstergeleri: BIST Mali Sektörü Üzerine Bir Araştırma”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(2), 389-406, ISSN:1300-4646.
24. Pehlivan, P. (2017, 04). “Türkiye’de Katılım Bankacılığı ve Bankacılık Sektöründeki Önemi”. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 0(31), 296-324, ISSN:2148-3043.
25. QNB Finansbank. (2023). “Finansal Raporlar”. https://www.qnbfinansbank.com/yatirimci-iliskileri/finansal-raporlar, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.
26. Sakarya, Ş. (2010). “CAMELS Derecelendirme Sistemine Göre İMKB‟deki Yerli Ve Yabancı Sermayeli Bankaların Karşılaştırmalı Analizi”. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, Prof. Dr. Alaeddin YAVAŞÇA Özel Sayısı, 7-21.
27. Toplu, H. Y. (2016). CAMELS Yaklaşımıyla Finansal Performansta Etkili Rasyolar: Türki-ye’de Ticari Bankalarda Panel Regresyon Uygulaması. Bülent Ecevit Üniversitesi Sos-yal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi.
28. Türk Ekonomi Bankası (TEB). (2023). “Bağımsız denetim raporları”. https://www.teb.com.tr/teb-hakkinda/bagimsiz-denetim-raporu-ve-finansal-tablolar/, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.
29. Türker Kaya, Y. (2001, 09). “Türk Bankacılık Sektöründe CAMELS Analizi”. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, MSPD Çalışma Raporları, No:2001/6.
30. Türkiye Bankalar Birliği (TBB). (2023). “İstatistiki raporlar”. https://www.tbb.org.tr/tr/bankacilik/banka-ve-sektor-bilgileri/istatistiki-raporlar/59, Son erişim tarihi: 31 Aralık 2023.
31. Uslu, A. (2019). “Türkiye’deki Yabancı Sermayeli Bankaların CAMELS Analizi ile Performanslarının Ölçümü”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 0(82), 199-220, ISSN:2146-3042.
32. Ustaoğlu, D. (2014). Türkiye’de Katılım Bankacılığı Sektördeki Yeri Ve Önemi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
33. Türkiye Finans Katılım Bankası. (2023). “Bağımsız denetim raporları”. https://www.turkiyefinans.com.tr/tr-tr/yatirimci-iliskileri/finansal-raporlar/Sayfalar/bagimsiz-denetim-raporlari.aspx, Son erişim tarihi: 31 Aralık 2023.
34. Türkiye İş Bankası. (2023). “Finansal bilgiler”. https://www.isbank.com.tr/bankamizi-taniyin/finansal-bilgiler, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.
35. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB). (2021). “Veri seti”. http://www.tkbb.org.tr/veri-seti, Son erişim tarihi: 02 Mayıs 2021.
36. Vakıfbank. (2023). “Solo raporlar”. https://www.vakifbank.com.tr/solo-raporlar.aspx?pageID=2534, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.
37. Vakıf Katılım Bankası. (2023). “Bağımsız denetim raporları”. https://www.vakifkatilim.com.tr/tr/yatirimci-iliskileri/bagimsiz-denetim-raporlari, Son erişim tarihi: 31 Aralık 2023.
38. Yapı ve Kredi Bankası. (2023). “Konsolide olmayan finansal raporlar”. https://www.yapikrediinvestorrelations.com/tr/finansal-bilgiler/finansal-bilgiler-yil-dokuman-liste/BDDK-Konsolide-Olmayan-Finansal-Raporlar/356/0/0, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.
39. Yumurtacı, R. (2023). “Türkiye’deki Konvansiyonel Bankalar İle Katılım Bankalarının CAMELS Analizi İle Karşılaştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(39), 1077-1097.
40. Yurttadur, M., Demirbaş, H. (2017). “Türkiye’de Bulunan Katılım Bankaları Ve Özel Sermayeli Mevduat Bankalarının Finansal Performanslarının Karşılaştırılması”. İGÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 89-117.
41. Ziraat Bankası. (2023). “Denetim raporu ve mali tablolar”. https://www.ziraatbank.com.tr/tr/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgiler/denetim-raporu-ve-mali-tablolar, Son erişim tarihi: 17 Temmuz 2023.
42. Ziraat Katılım Bankası. (2023). “Finansal bilgiler”. https://www.ziraatkatilim.com.tr/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgileri, Son erişim tarihi: 31 Aralık 2023.