Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi

Songül Demir

doi:10.14782/marusbd.412643

Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi

Öz

Günümüz Türkiye’sinde akademik hayat, cinsiyet farkı gözetmeksizin tüm öğretim üyelerini etkileyen
birçok sorunu beraberinde getirmektedir. Ancak, kişiye özel, cinsiyete ve toplumsal cinsiyete ait kimi
sorunlar doğrudan kadınların çalışmalarını aksatmakta ve onların daha yetkin birer akademisyen
olmalarına ve profesyonel kariyerlerinde yükselmelerine engel teşkil edebilmektedir. Kadınların
akademik hayatta daha verimli çalışabilmeleri ve bahsi geçen sorunlarla karşılaşmadan yükselebilmeleri
için bu engellerin ortadan kaldırılmaları gerekmektedir. Bu nedenle çözüm önerileri bulabilmek için bir
örneklendirme olarak Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Elektrik Elektronik Fakültesi
ve Makine Fakültesi’ndeki akademisyen kadınlarla elimizdeki bu çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada
farklı fakültelerden, sınırlı sayıda akademisyen kadınla yüz-yüze görüşülerek örnekleme metoduna
dayalı veri analizi esas alınmıştır. Yapılan yüz-yüze görüşmelerde akademisyenlere sorulan sorular
üç ana başlık altında toplanmıştır. Buna göre birinci bölümde; akademisyen kadınların iş hayatına
yönelik sorular, ikinci bölümde aile hayatına ilişkin sorular bulunurken; üçüncü bölümde daha
çok akademisyen kadınların ilgi ve alakaları, hobileri, kısaca boş vakitlerini nasıl değerlendirdikleri
sorulmuştur. Bu soruların hazırlanmasındaki amaç; farklı disiplinlerde görev yapan akademisyen
kadınların iş ve aile yaşamlarına ilişkin sorunlarını tespit ederek, bu sorunların giderilmesine yönelik
önerileri sistematik bir şekilde dile getirmektir. Elde edilen bulgular, toplumsal cinsiyet rollere dayalı
etkiler barındırmakta ve eğitim düzeyinden bağımsız cinsiyete dayalı ön kabullerin varlığına işaret
etmektedir. Bu doğrultuda hem söz konusu etkilerin hem de cinsiyete dayalı ön kabullerin göz önünde
bulundurulmasıyla kalıcı çözümler üretmek mümkün olacaktır.

Bu makale için 29-03-2022 tarihinde bir düzeltme yayınlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/marmarasbd/issue/69177/1095661

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akşit, E. (2012) Kızların sessizliği: Kız enstitülerinin uzun tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
Anon, (2017) Türkiye’de Kadın 2017. T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü, Ankara
Benhabib S., J. Butler, D. Cornell, N. Fraser (2008) Çatışan Feminizmler, çev. F.E. Sezer, İstanbul: Metis.
Belkıs, Ö. (2016) Anneliğin Akademik Kariyer Gelişimine Etkileri Üzerine Nitel Bir Araştırma, Eğitim ve Ögretim Arastırmaları Dergisi, C:5, S:4, 2016, S. 250-263.
Brezinka, W. (1971) Von der Pâdagogik zur Erziehungswissenschaft, Weinheim, Basel: Beltz Verlag.
Butler, J. (2008) Cinsiyet Belası, İstanbul: Metis.
Connel, R. W. (1998) Toplumsal Cinsiyet ve İktidar, çev. C. Soydemir, İstanbul: Ayrıntı.
Dalkılıç. O. S. (2015) Çalış Anne, Nobel Yayınları.

Demir, Z. (1997) Modern ve Postmodern Feminizm, İstanbul: İz.
Dökmen, Z. Y. (2016) Toplumsal Cinsiyet – Sosyal Psikolojik Açıklamalar, Remzi Kitabevi,Istanbul.
Dayıoğlu, Meltem – Kasnakoğlu, Zehra (1997) “Kentsel Kesimde Kadın ve Erkeklerin İş gücüne Katılımları ve Kazanç Farklılıkları” METU Studies in Development, Vol. 24, No: 3, s. 329-361.
Ersöz, A. G. (1999) Cinsiyet Rollerine İlişkin Beklenti Tutum Davranışlar ve Eşler Arası Sorumluluk Paylaşımı, Kültür Bakanlığı Yay.
Frone, M.R., M. Russell, M.L. Cooper, Antecedents and Outcomes of Work-Family Conflict: Testing a Model of the Work-Family Interface, Journal of Applied Psychology, 1992, Vol. 77, No. 1, 65-78.
Gönen, E., Ş. Hablemitoğlu, E. Özmete (2004) Akademisyen Kadınlar, İstanbul: Toplumsal Dönüşüm.
Hacımirzaoğlu, A., Berktay (der.) (1999) 75 Yılda Kadınlar ve Erkekler, İstanbul: Tarih Vakfı, İş Bankası, İMKB.
Kandiyoti, D. (1997) Cariyeler, Bacılar, Yurttaşlar, İstanbul: Metis. Kantor, P., H. Jarvis, J. Clocke, (2015)
Kent ve Toplumsal Cinsiyet, Dipnot Yayınları. Madeline E. Heilman, Sex Discrimination and the Affirmative Action Remedy: The Role of Sex Stereotypes, Journal of Business Ethics, June 1997, Volume 16, Issue 9, pp. 877-889. Ngo, H.Y. (1992) “Employment status of married women in Hong Kong”, Sociological Perspectives, 35, 475-488.
PetraHofman: “WeiblicheArbeitswelten in der Wissenschaft, Frauen an der PreußischenAkademie der wissenschaftenzuberlin 1890-1945, transcriptVerlag, Bielefeld, 2011. Özdemir, D. ve Tanyıldız, Z. E. (2011) Bilim Kadını Olmak: Bilimsel İş gücünde Kadın ve Cam Tavan. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı.
Peggy A. P. (2006) Success Strategies for Women in Science: A Portable Mentor, London: Elsevier.
Schein, V. E. (1975) Relationships Between Sex Role Stereotypes and Requisite Management Characteristics Among Female Managers, Journal of Applied Psychology, 60(3), 340-344.
Sağlamer, G., Tan, M. ve Çağlayan, H. (2013) Türk Yükseköğretiminde Kadın Katılımı Üzerine Bir Araştırma, Türkiye’de Bilim, Mühendislik ve Teknolojide Kadın Akademisyenler Ağı, İstanbul.
Spence, J.T., R. Helmreich (1972) The attitudes toward women scale: An objective instrument to measure attitudes toward the rights and roles of women in contemporary society, Catalog of Selected Documents in Psychology, 2(66).
StatistischesBundesamt (İstatistik Kurumu): “Auf dem wegzuGleichstellung? Bildung, arbeitundSoziales – UnterschiedezwischenfrauenundMånnern”, StatistischesBundesamt, Wiesbaden, 2014.
Ulrich H. (1982) AnwendungsorientierteWissenschaft, Swiss Journal of Business Research and Practice, VOL.36, No.Ipp. 1-10, Nomos Verlagsgesellschaft.
Voydanoff, P. (1988) Work role characteristics, family structure demands, andwork/family conflict, Journal of Marriage and the Family, 50, 749-761. YKLÇ (Yükseköğretimde Kadın Liderliği Çalıştayı), (2012).
Yükseköğretimde kadın liderliğini geliştirme ve güçlendirme çalıştayı raporu. Düzce Üniversitesi, Düzce. YÖK (Yüksek Öğretim Kurumu), (2015) Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Duyarlı Üniversite Çalıştayı.
YÖK-Yüksek Öğretim Bilgi Yönetim Sistemi. https://istatistik.yok.gov.tr .
Weber M. (1995) Wissenschaft als Beruf, Stuttgart: Reclam. Wendy, Mc.E., (1996) Sexual Correctness: The Gender-Feminist Attack on Women, McFarland & Company Inc. Publishers, Jefferson, North Carolina.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Songül Demir

Yayımlanma Tarihi

4 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

2 Ekim 2017

Kabul Tarihi

12 Şubat 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 6 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.14782/marusbd.412643

IZ

https://izlik.org/JA32JW56HN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demir, S. (2018). Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 6(1), 187-210. https://doi.org/10.14782/marusbd.412643

AMA

1.Demir S. Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2018;6(1):187-210. doi:10.14782/marusbd.412643

Chicago

Demir, Songül. 2018. “Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 6 (1): 187-210. https://doi.org/10.14782/marusbd.412643.

EndNote

Demir S (01 Mart 2018) Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 6 1 187–210.

IEEE

[1]S. Demir, “Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi”, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 6, sy 1, ss. 187–210, Mar. 2018, doi: 10.14782/marusbd.412643.

ISNAD

Demir, Songül. “Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 6/1 (01 Mart 2018): 187-210. https://doi.org/10.14782/marusbd.412643.

JAMA

1.Demir S. Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2018;6:187–210.

MLA

Demir, Songül. “Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 6, sy 1, Mart 2018, ss. 187-10, doi:10.14782/marusbd.412643.

Vancouver

1.Songül Demir. Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 01 Mart 2018;6(1):187-210. doi:10.14782/marusbd.412643

A STUDY OF CAREER BARRIERS AND OCCUPATIONAL BURNOUT LEVELS OF ACADEMICIANS IN EDUCATION FACULTY ACCORDING TO VARIOUS DEMOGRAPHIC VARIABLES

International Journal Of Turkish Literature Culture Education

https://doi.org/10.7884/teke.1408223

Investigation of the Relationship Between the Mental States and Family Functioning of Turkish Female Workers Working in the Industrial Sector

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology

https://doi.org/10.35365/ctjpp.24.1.03

Mekânsal sıkışmanın kadın istihdamı üzerindeki etkisini anlamak: Hanönü (Kastamonu) örneği

Türk Coğrafya Dergisi

https://doi.org/10.17211/tcd.1754136

Cadı Avlarından İktisat Disiplinine: Kadınların Bilgi ve Akademiden Dışlanma Süreçleri

Habitus Toplumbilim Dergisi

https://doi.org/10.62156/habitus.1858452

Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi

Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Türkçe eğitimi alanındaki kadın akademisyenlerin akademik çalışmalarının bibliyometrik analizi

Women's Representation in the Management of Faculties of Education

The Effect of Gender-Based Division of Labor on Women's Lives: Domestic Practices of Female Academics

BEING A WOMAN IN ACADEMIA: RESEARCH IN THE CONTEXT OF CAREER EXPERIENCES

Akademide Cinsiyetlendirilmiş Bakım Emeğinin Etkileri ve İş-Yaşam Dengesi

A STUDY OF CAREER BARRIERS AND OCCUPATIONAL BURNOUT LEVELS OF ACADEMICIANS IN EDUCATION FACULTY ACCORDING TO VARIOUS DEMOGRAPHIC VARIABLES

Yükseköğretimde Kadın Akademisyenlerin Yaşadığı Eşitsizlik Deneyimleri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Akademideki İzdüşümleri: Artvin Örneği

Burnout and related factors in mothers of preschool children

Investigation of the Relationship Between the Mental States and Family Functioning of Turkish Female Workers Working in the Industrial Sector

Mekânsal sıkışmanın kadın istihdamı üzerindeki etkisini anlamak: Hanönü (Kastamonu) örneği

Cadı Avlarından İktisat Disiplinine: Kadınların Bilgi ve Akademiden Dışlanma Süreçleri