EN
TR
Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi
Öz
Çelikler demir karbon alaşımı olarak ifade edilebilir. Çeliğin dayanımını etkileyen faktörler olarak karbon miktarı, alaşım elementi, ısıl işlem ve haddeleme gibi deformasyon işlemleri şeklinde sıralanabilir. Karbon miktarı çelikte belli orana kadar dayanımı arttırır. Alaşım elemetleri ise çeliğin dayanımını genellikle çökelti oluşturarak veya mikroyapıdaki oluşan fazları değiştirerek etkiler. Mikroalaşımlı çelikler ise % 0.05 ve % 0.20 aralığında alüminyum, niyobyum, vanadyum ve titanyum gibi mikroalaşım elementileri ilave edilerek çökelti sertleşmesi, tane boyutu küçültme gibi dayanımı arttıran mekanizmalar ile düşük alaşımlı yüksek dayanımlı çelikler olarak tanımlanabilir.
Bu çalışmada Fe matris içerisine niyobyum ve vanadyum elementlerinin ilavesiyle istenilen bileşimde farklı sürelerde mekanik alaşımlama yöntemi uygulanarak toz metalürjisi yöntemiyle mikroalaşımlı çelikler üretilmiştir. Mikroyapı analizinden sonra çekme numunesi boyutlarında hazırlanan farklı kimyasal bileşimdeki mikroalaşımlı çelik numunelere çekme testi uygulanmıştır. Numunelerin % uzama, akma-çekme dayanımları, mikroyapısal değişimlere bağlı olarak açıklanmıştır. Akma ve çekme dayanımları artan alaşım miktarına bağlı olarak artış sergilerken % uzama değerleri düşüş gözlenmiştir. Maximum akma ve çekme dayanımı 15 dakika yapılan mekanik alaşımlama ile sağlanmıştır.
Bu çalışmada Fe matris içerisine niyobyum ve vanadyum elementlerinin ilavesiyle istenilen bileşimde farklı sürelerde mekanik alaşımlama yöntemi uygulanarak toz metalürjisi yöntemiyle mikroalaşımlı çelikler üretilmiştir. Mikroyapı analizinden sonra çekme numunesi boyutlarında hazırlanan farklı kimyasal bileşimdeki mikroalaşımlı çelik numunelere çekme testi uygulanmıştır. Numunelerin % uzama, akma-çekme dayanımları, mikroyapısal değişimlere bağlı olarak açıklanmıştır. Akma ve çekme dayanımları artan alaşım miktarına bağlı olarak artış sergilerken % uzama değerleri düşüş gözlenmiştir. Maximum akma ve çekme dayanımı 15 dakika yapılan mekanik alaşımlama ile sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Z. Çolak, Y. Ayan, N. Kahraman, Gerçek deniz ortamında su altı kaynağı ile birleştirilen Grade AH36 gemi sacının kaynak bölgesinin karakterizasyonu, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 35(2): 786-775, 2019.
- 2. M. Günay, İ. Korkut, E. Aslan, U. Şeker, Experimental investigation of the effect of cutting tool rake angle on main cutting force, Journal of Materials Processing Technology, 166(1): 44-49, 2005.
- 3. M. A. Erden, S. Gündüz, U. Çalıgülü, M. Boz, Tozaltı kaynak yöntemi ile birleştirilen alaşımsız ve hardoks çeliklerin mikroyapı ve sertlik özelliklerinin araştırılması, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 33(1): 221-226, 2018.
- 4. B. Özlü, M. Akgün, H. Demir, AA 6061 Alaşımının tornalanmasında kesme parametrelerinin yüzey pürüzlülüğü üzerine etkisinin analizi ve optimizasyonu, Gazi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 5(2): 151-158, 2019.
- 5. T. Topateş, Mikroalaşımlı çeliklerin termomekanik işlemi sırasında değişen proses parametrelerinin mikroyapı ve mekanik özellikler üzerine etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye, 1995.
- 6. M. Türkmen, N. Katı, H. Kejanlı, and U. Çalıgülü (2020). Properties of P460-S355 submerged arc welds. Materials Testing: Vol. 62(1): 104-108, 2020.
- 7. H. Demir, S. Gündüz, M. A. Erden, Influence of the heat treatment on the microstructure and machinability of AISI H13 hot work tool steel, The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 95 (5-8) : 2951-2958, 2018.
- 8. Y. Kaya, S235JR ile S355JR Yapı Çeliklerinin Özlü Tel Elektrotla MAG Kaynak Yöntemiyle Birleştirilebilirliğinin Araştırılması, Politeknik Dergisi, 21(3): 602-597,2018. 9. A. Alzahougi M. Elitaş B. DEMİR, RSW Junctions of Advanced Automotive Sheet Steel by Using Different Electrode Pressures, Engineering, Engineering, Technology & Applied Science Research, 8 (5): 3492-3495, 2018.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Malzeme Mühendisliği (Diğer), Üretim ve Endüstri Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
21 Nisan 2020
Kabul Tarihi
30 Nisan 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 1 Sayı: 1
APA
Erden, M. A., Yılmaz, A., & Şen, N. (2020). Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi. Manufacturing Technologies and Applications, 1(1), 42-54. https://izlik.org/JA97TC82XD
AMA
1.Erden MA, Yılmaz A, Şen N. Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi. MATECA. 2020;1(1):42-54. https://izlik.org/JA97TC82XD
Chicago
Erden, Mehmet Akif, Alperen Yılmaz, ve Nuri Şen. 2020. “Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi”. Manufacturing Technologies and Applications 1 (1): 42-54. https://izlik.org/JA97TC82XD.
EndNote
Erden MA, Yılmaz A, Şen N (01 Nisan 2020) Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi. Manufacturing Technologies and Applications 1 1 42–54.
IEEE
[1]M. A. Erden, A. Yılmaz, ve N. Şen, “Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi”, MATECA, c. 1, sy 1, ss. 42–54, Nis. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97TC82XD
ISNAD
Erden, Mehmet Akif - Yılmaz, Alperen - Şen, Nuri. “Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi”. Manufacturing Technologies and Applications 1/1 (01 Nisan 2020): 42-54. https://izlik.org/JA97TC82XD.
JAMA
1.Erden MA, Yılmaz A, Şen N. Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi. MATECA. 2020;1:42–54.
MLA
Erden, Mehmet Akif, vd. “Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi”. Manufacturing Technologies and Applications, c. 1, sy 1, Nisan 2020, ss. 42-54, https://izlik.org/JA97TC82XD.
Vancouver
1.Mehmet Akif Erden, Alperen Yılmaz, Nuri Şen. Nb-V Mikroalaşım Çeliğinde Mekanik Alaşımlama Süresinin Mikroyapı ve Mekanik Özelliklere Etkisi. MATECA [Internet]. 01 Nisan 2020;1(1):42-54. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97TC82XD