Depremlerde Ortaya Çıkan Beslenme Sorunları ve Müdahaleleri

Öz

Deprem, Dünya’nın birçok ülkesinde sıklıkla karşılaşılan doğal afetlerden biridir. Doğal afetler insanların fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Yaşanan diğer afetlerde olduğu gibi depremde de beslenme ihtiyacı ilk sırada yer almaktadır. Depremin ardından depremzedelere kısa bir süre içerisinde temiz su ve güvenli gıdanın ulaşması hayati önem taşımaktadır. Aynı zamanda ulaştırılan gıda ile bireylerin enerji, protein ve vitamin ihtiyacı da karşılanıyor olmalıdır. Bebekler, hamileler ve yaşlılar deprem sonrasında gıda desteğinin sağlanmasında öncelikli grupta yer almaktadırlar. Ayrıca depremzedeler arasında özel beslenme gruplarında bulunan bireylerin olması da büyük bir önem arz etmektedir. Su ve gıda ihtiyacının giderilmesinde konunun uzmanlarının görev alması yaşanacak çeşitli problemlerin önlenmesi açısından oldukça önemlidir. Hazırlanan acil durum eylem planlarında beslenme ihtiyacının öncelikli ve özel gruplar düşünülerek daha kapsamlı bir şekilde ele alınması ve beslenme müdahalelerinin önceden belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada dünyada ve ülkemizde yaşanan depremler sonrasında ortaya çıkan beslenme sorunları ortaya konulmuş ve beslenme müdahalesi konusunda yapılan çalışmalar incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Beslenme İhtiyacı
• Sağlık
• Güvenli Gıda

Nutritional Problems and Interventions Occurring in Earthquake

Öz

Earthquakes are among the natural disasters that occur frequently in many countries. Natural disasters have a negative impact on people's physical and mental health. As with other disasters, the first priority for earthquakes is nutrition. It is critical that clean water and safe food are delivered to earthquake victims as soon as possible after the earthquake. At the same time, people's energy, protein, and vitamin needs should be met with the food that is delivered. Infants, pregnant women, and the elderly are among the priority groups for post-earthquake food supply. It is also of great importance that there are people belonging to special nutrition groups among the earthquake victims. Experts must participate in meeting water and food needs to avoid various problems. Prepared contingency plans should address nutritional needs more comprehensively by considering priority and special groups, and nutritional interventions should be identified in advance. In this study, the nutritional problems that occurred after the earthquakes in the world and in our country were identified and nutritional intervention studies were examined.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake
• Nutritional Needs
• Health
• Safe Food

Kaynakça

1. Khosravi B., XosravinT., Ziapour A., Fattahi E., Chaboksavar F., Yoosefi Lebni J. Challenges and problems facing 2017 kermanshah earthquake survivors: a qualitative study, Community Mental Health Journal, 57 340-348, 2021.
2. Ainehvand S., Raeissi P., Ravaghi H., Maleki M. Natural disasters and challenges toward achieving food security response in Iran, Journal of education and health promotion, 8, 2019.
3. Ohira T., Nakano H., Nagai M., Yumiya Y., Zhang W., Uemura M., Sakai A., Hashimoto S. Changes in cardiovascular risk factors after the Great East Japan Earthquake, Asia Pacific Journal of Public Health, 29 47s-55s, 2017.
4. Etiler N. Afetlerde Sık Karşılaşılan Sorunlar, İstanbul Tıp Kitabevi, 1-15, 2012.
5. Tsuboyama-Kasaoka N., Purba M. B. Nutrition and earthquakes: experience and recommendations. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 23 505-513, 2014.
6. Miyagawa N., Tsuboyama-Kasaoka N., Harada M., Nishi N. A review of factors associated with nutritional problems and improvement initiatives after natural disasters, The Japanese Journal of Nutrition and Dietetics, 78 S111-S120, 2020.
7. He F. J., Nowson C. A., Lucas M., MacGregor G. A. Increased consumption of fruit and vegetables is related to a reduced risk of coronary heart disease: meta-analysis of cohort studies, Journal of Human Hypertension, 21 717-728, 2007.
8. Hooper L., Martin N., Jimoh O. F., Kirk C., Foster E., Abdelhamid A. S. Reduction in saturated fat intake for cardiovascular disease, Cochrane Database of Systematic Reviews, 8 CD011737, 2020.

9. Dube A., Moffatt M., Davison C., Bartels S. Health outcomes for children in Haiti since the 2010 earthquake: a systematic review. Prehospital and Disaster Medicine, 33 77-88, 2018.
10. Özcan F. Ö., Duru, Ö. A. Doğal afetlerde gıda ihtiyaç durumunun değerlendirilmesi ve beslenme müdahaleleri: deprem örnekleri açısından incelenmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8 337-341, 2021.
11. Kirk M. D., Pires S. M., Black R. E., Caipo M., Crump J. A., Devleesschauwer B., Döpfer D., Fazil A., Fischer-Walker C. L., Hald T., Hall A. J., Keddy K. H., Lake R. J., Lanata C. F., Torgerson P. R., Havelaar A. H., Angulo F. J. World Health Organization estimates of the global and regional disease burden of 22 foodborne bacterial, protozoal, and viral diseases, 2010: a data synthesis. Plos Medicine, 12 e1001921, 2015.
12. Aldemir T. Doğal afetler sonrası afetzedelerin beslenmesi: 2023 Kahramanmaraş depremi örneği, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10 686-701, 2023.
13. Guha-Sapir D., Hoyois P., Wallemacq P., Below R. Annual disaster statistical review 2016. The Numbers and Trends, 1-91, 2017.
14. Shrestha S., Thorne-Lyman A. L., Manohar S., Shrestha B., Neupane S., Rajbhandary R., Shrestha R., Klemm R. D. W., Nonyane B. A. S., Adhikari R. K., Webb P., West K. P. Pre-earthquake national patterns of preschool child undernutrition and household food insecurity in Nepal in 2013 and 2014. Asia Pacific journal of Clinical Nutrition, 27 2018.
15. Karabulut D., Bekler T. Doğal afetlerin çocuklar ve ergenler üzerindeki etkileri, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5 368-376, 2019.
16. Dhoubhadel B. G., Raya G. B., Shrestha D., Shrestha R. K., Dhungel Y., Suzuki M., Yasunami M., Smith C., Ariyoshi K., Parry C. M. Changes in nutritional status of children who lived in temporary shelters in Bhaktapur municipality after the 2015 Nepal earthquake. Tropical Medicine and Health, 48 2020.
17. Bhadra S. Psychosocial support for protection of children in disasters, In: Deb S. (eds), Child Safety, Welfare and Well-being, Springer, 453-482, 2022.
18. Hu P., Han L. L., Hou F. G., Xu X. L., Sharma M., Zhao Y. Dietary attitudes and behaviours of women in China after the 2008 Wenchuan earthquake in three seismically different zones. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 25 849-857, 2016.
19. Güden R. A., Borlu A. Afetlerde toplum beslenmesi ve hassas gruplara yönelik beslenme planı. Food and Health, 9 61-68, 2023.
20. Aoki T., Fukumoto Y., Yasuda S., Sakata Y., Ito K., Takahashi S. M., Tsuji I., Shimokawa H. The great east japan earthquake disaster and cardiovascular diseases, European Heart Journal, 33 2796-2803, 2012.
21. Omama S., Yoshida Y., Ogasawara K., Ogawa A., Ishibashi Y., Nakamura M., Tanno K., Ohsawa M., Onoda T., Itai K., Sakata K. Influence of the great East Japan earthquake and tsunami 2011 on occurrence of cerebrovascular diseases in Iwate, Japan, Stroke, 44 1518-1524, 2013.
22. AFAD. TAMP Türkiye Afet Müdahale Planı.
23. Türk Kızılayı. Afetlerde Beslenme Akreditasyonu, 2021.
24. Oral İ., Bozbey M. M., Özcan G. G., Özdemir A., Güler A., Coşar A. E., Aslan S., Soylu F., Hatipoğlu Ç. Türk Kızılayı Beslenme Hizmet Modeli. Öztürk İ., Koçak Ç. (Eds.), Türk Kızılayı Beslenme Hizmetleri Klavuzu, Ankara, 29-54, 2017.
25. Doğru S., Ede G. Afet durumlarında besin ve beslenme desteğinin planlaması. Sağlık Bilimlerinde Güncel Yaklaşımlar, 1 25-34, 2020.
26. Aydın M. Deprem özelinde afetleri ve kitlesel travmayı anlamak. Türk Nöroşirürji Dergisi 33 165-169, 2023.
27. Tashiro A., Sakisaka K., Kinoshita Y., Sato K., Hamanaka S., Fukuda Y. Motivation for and effect of cooking class participation: a cross-sectional study following the 2011 Great East Japan Earthquake and Tsunami, International Journal of Environmental Research and Public Health, 17 7869, 2020.
28. Peyravi M., Ahmadi Marzaleh M., Khorram-Manesh A. An overview of the strengths and challenges related to health on the first 10 days after the large earthquake in the west of Iran, 2017. Iranian Journal of Public Health, 48 963-970, 2019.
29. Hossain S. M. M., Maggio D. M., Sullivan K. M. Relationship between food aid and acute malnutrition following an earthquake, Food and Nutrition Bulletin, 30 336-339, 2009.
30. Yolcu M., Bekler T. Deprem kültürü ve farkındalık çalışmaları: Şili ve Elazığ depremlerinin karşılaştırılması, Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi, 1 71-82, 2020.
31. Turgut R., Yenigün A., Mutlu H., Günalan E. Depremzedelerin optimal sağlığı için besinsel takviyelerin önemi. Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası için akademik öneriler, 617-624, 2023.