ÇOKKÜLTÜRLÜ EĞiTiM PERSPEKTiFiNDEN KOSOVA'DA SOSYAL BiLGiLERiN YAPILANDIRILMASI

Çağımız dünyasında meydana gelen değişme ve gelişmeler insanların birbirini daha yakından tanıması ve iletişim kurmasını sağlamıştır. Aynı sınırlar içerisinde yaşayan kültürler ve farklı coğrafyalarda yaşayan kültürler birbirlerinin kültürlerini tanıma fırsatı bulmuşlardır. Tüm bunlar çokkültürlülük kavramının ortaya çıkmasına veya günümüzde giderek ivme kazanmasına neden olmuştur. Tekkültürlülüğün aksine çokkültürlülüğün daha büyük öneme sahip olması demek, farklı kültürlere saygı duymak, onlara karşı hoşgörülü olmak, aynı sınırlar içerisinde barışçıl koşullar içinde yaşamayı daha iyi bilmek demektir. Çokkültürlü toplumlarda yaşayan bireylerin günümüz dünyasına uyum sağlayabilmek  veya aktif rol alabilmek için tekkültürlü toplumda yaşayan bireylerden daha avantajlı olduğunu söylemek mümkündür. Günümüzde aranılan “etkin veya etkili vatandaş” modelini yetiştirmek için en önemli veya ilk adımın eğitimden geçtiği açıktır. Toplumda aktif rol üstlenen veya etkin bir vatandaş yetiştirmeye en uygun ders konuları da muhakkak ki sosyal bilgiler ders konuları içerisinde yer almaktadır. Sosyal bilgiler ders konularıyla yakın ve uzak çevrenin sorunları ders ortamına getirilerek işlenir. Bireylere, daha çocukluk çağından sosyal sorunlara karşı duyarlı olma, sorunlara çözüm üretebilme, karar verebilme ve en uygun çözümü uygulamaya koyabilme öğretilir. Böylece bireyler, farklı düşünme biçimleri ve becerilerini kullanarak ulusal, yerel ve dünya sorunlarına karşı duyarlı olabilme yeteneği kazanmış olurlar. Çokkültürlü bir toplum olma özelliğine sahip olan Kosovada da “etkin veya aktif vatandaş” olabilme özelliği günümüzde aranılan bir vasıf olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu vasıfın sağlanmasında en önemli ve birincil rolü çokkültürlü eğitim üstlenmiştir. Çokkültürlü eğitimle bütün topluluklar kendi dillerinde eğitim görme, kendi kültürlerini ve değerlerini tanıma fırsatı bulmuşlardır. Fakat dünya sahnesinde aktif rol alabilmek için bir adım daha öteye gitmek gerektiği açıktır. Bunun için Kosova’daki çokkültürlü eğitim sistemine sosyal bilgiler programının getirilmesi gerekliliğini vurgulamak yerinde olacaktır. Sosyal bilgiler eğitimiyle Kosova toplumunu oluşturan bütün topluluklar öncelikle kendi toplumlarındaki dil, din, değer ve inançlar hakkında bilgi sahibi olacak ve onlara karşı olumlu tutum sağlayabilecek; sonra da dünyadaki evrensel değerleri öğrenmeye ve onlara karşı tutum geliştirmeye açık olacaklardır. Farklı kültürler ve değerler hakkında eğitim almış olan ve bu konularla donatılmış olan bireyler küresel toplumda etkin veya aktif vatandaşlar olarak kendilerine yer edinebileceklerdir. Kendi toplumundaki toplulukları kabul etmemek veya toplumu oluşturan kültürleri bastırmaya çalışmak, dışardaki yani kendi toplumunun dışındaki kültürleri de öğrenmeye açık olmamayı beraberinde getirecektir. Bu durumda evrensel değerler esasına dayanan küreselleşmeye uyum sağlamak daha zor hale gelecektir.