YAŞAR KEMAL’İN İNCE MEMED-I ROMANININ MEKÂN-İNSAN İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Toplumcu gerçekçi yazar olarak Türk edebiyatında önemli bir yeri olan Yaşar Kemal ötelenmiş, bastırılmış toplulukların sözcüsü, onların çığlıklarını duyuran sesidir. Yaşar Kemal bu sesin metne dökülmüş hali ‘İnce Memed’ ile ağa-bey; düzen-halk ilişkisini anlatırken dönemin sosyal yaşamını resmetmek ve bir düşü gerçekleştirmek gayesindedir. Yazar, bu düşü gerçekleştirirken anlatıya yön veren, vakanın ilerleyişine katkıda bulunan, edebi eserlerin temel noktasını temsil eden mekânı kullanır. Çünkü mekân, anlatı karakterlerinin hayata karşı duruşlarına göre seçilir. Mekân, edebi eserlerde sanatçıların ona yükledikleri anlama göre bir yer işgal eder. Eserlerin kahramanları arasındaki bir çatışmanın parçası olarak veya kişilerin dünyayı anlamlandırma biçimlerinin yansıması olarak değer kazanır. Bu nedenle mekân, insan hayatının önemli bir tarafını kurar. İnsanın varoluşunu gerçekleştirdiği, kendisini konumlandırdığı, ruhunun oturma alanı kıldığı, bedeniyle bütünleştirdiği dış dünya ve nesnelerden oluşur. Bu sayede metnin mekân-insan açısından incelenmesi okura yeni bakış açıları kazandırır. Bütün bunlar ışığında çalışmamızın temel gayesi ‘İnce Memed-I’ romanını insan ve mekân açısından inceleyerek mekânın insan psikolojisi üzerindeki tesirini ve bireyin var oluş macerasına katkısını ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

• Mekân-insan ilişkisi,Ev-Ocak Kültü,Umu,Aidiyet,Sevi

THE STUDY ON “INCE MEMED-I” OF YAŞAR KEMAL IN THE ASPECT OF PLACE-PERSON CORRELATION

Öz

As a social realist standing as the cornerstone of Turkish literature Yaşar Kemal is the spokesman of the separated crowds and the voice pleading their cries.  With the typed form of this voice, “İnce Memed”, Yaşar Kemal aims to realize a dream and depict the social life of the period by telling the landowner-lord; system-society correlation. While realizing this dream the author uses the place, which gives direction to the narration, contributes to the progress of the case and refers to the triangulation of the literary works. Since, the place is determined according to attitudes of characters against life. In this way, studying the text in the aspect of place-person brings new points of view to the reader. In the light of the foregoing, the main ideal of our study is to expose the effect of the place on human psychology and the contribution to the existential adventure of the individual analyzing the novel  “İnce Memed-I” in the aspect of place-person.

Anahtar Kelimeler

• Place-person Correlation,The Home-Family Cult,Hope,Concern,Love

Kaynakça

1. Aktaş, Şerif (2000). Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş, Akçağ Yayınları, Ankara.
2. Bachelard, Gasthon (1996). Mekânın Poetikası, (Çev. Aykut Derman), Kesit Yayınları, İstanbul.
3. Coelho, Paulo (2012). Simyacı, Can Sanat Yayınları, İstanbul.
4. Demir, Ayşe (2011). Mekânın Hikâyesi Hikâyenin Mekânı, Kesit Yayınları, İstanbul.
5. Eliuz, Ülkü (2008). “Orhan Kemal’in Murtaza Romanında Yapı”, Turkish Studies, Volume 3/4, Summer, s. 912-915
6. Eröz, Mehmet (1977). Türkiye’de Alevîlik – Bektaşîlik, Otağ Matbaacılık, İstanbul.
7. Ergiydiren, Sevinç (2001). Edebiyat Araştırmaları, Boğaziçi Üniversitesi Matbaası, İstanbul.
8. Fromm, Erich (2012). Sevme Sanatı, (Çev. Ayşen Türkmen), Altınpost Yayınları, Balıkesir.

9. Hobsbawn, Erıc J, (1997). Eşkıyalar, (Çev. Orhan Akalın, Necdet Hasgül), Avesta Yayınları, İstanbul.
10. http://www.yasarkemal.net/soylesi/docs/tekinsonmez.html 27.10.2016.