Research Article

Özel tip mısır genotiplerinin farklı gelişme dönemlerinde fizyolojik özellikler ile kalite özellikleri için heterosis, kalıtım derecesi ve gen etkilerinin incelenmesi

Volume: 30 Number: 3 December 1, 2017
EN TR

Özel tip mısır genotiplerinin farklı gelişme dönemlerinde fizyolojik özellikler ile kalite özellikleri için heterosis, kalıtım derecesi ve gen etkilerinin incelenmesi

Abstract

Mısır bitkisi genetik araştırmalarda kullanılan en önemli model bitkilerden birisidir. Normal tane yapısına sahip mısır genotiplerinde çeşitli özelliklerin kalıtımını konu edinen çok sayıda araştırma bulunmasına karşın, özel tip mısır genotiplerinde bu araştırmalar sınırlı düzeyde kalmıştır. Bu çalışma özel tip (yüksek yağlı, yüksek proteinli) mısır genotiplerinde bazı agronomik, fizyolojik ve kalite özelliklerinin kalıtımını konu edinmektedir. İki yıllık (2011 ve 2012) olarak yürütülen araştırmada ekimden itibaren 40., 60., 82., 100 ve 122. günlerde 13 agronomik, 9 fizyolojik ve 7 kalite özelliği olmak üzere toplam 29 özellik incelenmiştir. Elde edilen veriler Düzeltilmiş Sapmasız Hesaplama (Adjusted Unbiased Prediction) yöntemiyle eklemeli ve dominans model (Additive + Dominance) kullanılarak analiz edilmiştir. Her bir özellik için vejetasyon evrelerine göre heterosis, kalıtım dereceleri hesaplanarak bu hesaplamalardaki değişim incelenmiştir. Ayrıca heterosise neden olan gen etkileri polar grafik yöntemi ile gösterilmiştir. Araştırma bulguları heterosis ve kalıtım derecesinin vejetasyon süresinde özellik gruplarına göre değişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Bitkisel özellikler ve fizyolojik özelliklerin büyük kısmında pozitif yönde ve yüksek derecede heterosis (>%50) olduğu saptanmıştır. Tane protein, karbonhidrat ve yağ içeriğinde de bazı örnekleme tarihlerinde pozitif yönde heterosis olduğu belirlenmiştir. İncelenen özelliklerden 18’inde kalıtım derecesi yüksek bulunmuştur. Heterosise neden olan gen etkilerine ilişkin analizler, bitkisel özellikler ile fizyolojik özelliklerin çoğunda üstün dominans gen etkilerinin rol oynadığını, kalite özelliklerinde ise heterosisin dominant ve eklemeli gen etkileriyle ortaya çıktığını göstermiştir. Yüksek yağlı ve yüksek proteinli mısır genotipleri arasında bazı özellikler için heterosis ve kalıtım derecesi ile gen etki hesaplamalarında farklılıklar olduğu saptanmıştır. Ayrıca incelenen bazı özelliklerle ilgili heterosisin farklı gelişim evrelerinde değişim gösterdiği anlaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Bakr EM (2005) A new software for measuring leaf area, and area damaged by Tetranychus urticae Koch. Journal of Applied Entomology 129(3): 173-175.
  2. Bekele A, Rao TN (2013) Heterosis study for grain yield, protein and oil improvement in selected genotypes of maize (Zea mays L). Journal of Plant Sciences 1(4): 57-63.
  3. Chen G, Zhu Z, Zhang F, Zhu J (2012) Quantitative genetic analysis station for the genetic analysis of complex traits. Chinese Science Bulletin 57(21): 2721-2726.
  4. Gardner CO (1963) Estimation of genetic parameters in cross-pollinated plants and their implications in plant breeding. Statistical Genetics and Plant Breeding, NASNRS Washington D. C. Publication, 982: 228-234.
  5. Hallauer AR, Miranda JB (1981) Quantitative genetics in maize breeding. Iowa St. Univ. Press, Ames, IA.
  6. Hiscox JD, Israelstam GF (1979) A method for the extraction of chlorophyll from leaf tissue without maceration. Canadian Journal of Botany 57: 1332–1334.
  7. Lisec J, Römisch-Margl L, Nikoloski Z, Piepho H-P, Giavalisco P, Selbig J, Gierl A, Willmitzer L (2011) Corn hybrids display lower metabolite variability and complex metabolite inheritance patterns. The Plant Journal 68: 326–336.
  8. Mahmood S, Malik SI, Hussain M (2016) Heterosis and combining ability estimates for ear traits and grain yield in maize hybrids. Asian J Agri Biol. 4(4): 91-98.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural Engineering

Journal Section

Research Article

Authors

Fatih Kahrıman *
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ
Türkiye

Cem Ömer Egesel This is me
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ
Türkiye

Publication Date

December 1, 2017

Submission Date

April 6, 2017

Acceptance Date

September 5, 2017

Published in Issue

Year 2017 Volume: 30 Number: 3

APA
Kahrıman, F., & Egesel, C. Ö. (2017). Özel tip mısır genotiplerinin farklı gelişme dönemlerinde fizyolojik özellikler ile kalite özellikleri için heterosis, kalıtım derecesi ve gen etkilerinin incelenmesi. Mediterranean Agricultural Sciences, 30(3), 253-260. https://doi.org/10.29136/mediterranean.360000
AMA
1.Kahrıman F, Egesel CÖ. Özel tip mısır genotiplerinin farklı gelişme dönemlerinde fizyolojik özellikler ile kalite özellikleri için heterosis, kalıtım derecesi ve gen etkilerinin incelenmesi. Mediterranean Agricultural Sciences. 2017;30(3):253-260. doi:10.29136/mediterranean.360000
Chicago
Kahrıman, Fatih, and Cem Ömer Egesel. 2017. “Özel Tip Mısır Genotiplerinin Farklı Gelişme Dönemlerinde Fizyolojik özellikler Ile Kalite özellikleri Için Heterosis, Kalıtım Derecesi Ve Gen Etkilerinin Incelenmesi”. Mediterranean Agricultural Sciences 30 (3): 253-60. https://doi.org/10.29136/mediterranean.360000.
EndNote
Kahrıman F, Egesel CÖ (December 1, 2017) Özel tip mısır genotiplerinin farklı gelişme dönemlerinde fizyolojik özellikler ile kalite özellikleri için heterosis, kalıtım derecesi ve gen etkilerinin incelenmesi. Mediterranean Agricultural Sciences 30 3 253–260.
IEEE
[1]F. Kahrıman and C. Ö. Egesel, “Özel tip mısır genotiplerinin farklı gelişme dönemlerinde fizyolojik özellikler ile kalite özellikleri için heterosis, kalıtım derecesi ve gen etkilerinin incelenmesi”, Mediterranean Agricultural Sciences, vol. 30, no. 3, pp. 253–260, Dec. 2017, doi: 10.29136/mediterranean.360000.
ISNAD
Kahrıman, Fatih - Egesel, Cem Ömer. “Özel Tip Mısır Genotiplerinin Farklı Gelişme Dönemlerinde Fizyolojik özellikler Ile Kalite özellikleri Için Heterosis, Kalıtım Derecesi Ve Gen Etkilerinin Incelenmesi”. Mediterranean Agricultural Sciences 30/3 (December 1, 2017): 253-260. https://doi.org/10.29136/mediterranean.360000.
JAMA
1.Kahrıman F, Egesel CÖ. Özel tip mısır genotiplerinin farklı gelişme dönemlerinde fizyolojik özellikler ile kalite özellikleri için heterosis, kalıtım derecesi ve gen etkilerinin incelenmesi. Mediterranean Agricultural Sciences. 2017;30:253–260.
MLA
Kahrıman, Fatih, and Cem Ömer Egesel. “Özel Tip Mısır Genotiplerinin Farklı Gelişme Dönemlerinde Fizyolojik özellikler Ile Kalite özellikleri Için Heterosis, Kalıtım Derecesi Ve Gen Etkilerinin Incelenmesi”. Mediterranean Agricultural Sciences, vol. 30, no. 3, Dec. 2017, pp. 253-60, doi:10.29136/mediterranean.360000.
Vancouver
1.Fatih Kahrıman, Cem Ömer Egesel. Özel tip mısır genotiplerinin farklı gelişme dönemlerinde fizyolojik özellikler ile kalite özellikleri için heterosis, kalıtım derecesi ve gen etkilerinin incelenmesi. Mediterranean Agricultural Sciences. 2017 Dec. 1;30(3):253-60. doi:10.29136/mediterranean.360000

Creative Commons License

Mediterranean Agricultural Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.