Makarnalık buğday (Triticum durum Desf.) çeşitlerinin doku kültürü parametrelerine tepkisi
Abstract
Bu araştırmada Türkiye makarnalık buğday tarımında öneme sahip ve biyotik-abiyotik stres faktörlerine yüksek adaptasyon özelliklerinden dolayı ıslah programlarında ebeveyn olarak yararlanılan 13 makarnalık buğday genotipi (Altın 40/98, Ankara 98, Berkmen-469, Çeşit 1252, Eminbey, İmren, Kızıltan-91, Kunduru 414/44, Kunduru 1149, Meram 2002, Mirzabey 2000, Selçuklu 97, Yelken 2000) kullanılmıştır. Bu genotiplerin, kallus kültürü parametrelerine olan tepkileri belirlenerek biyoteknolojik karakterizasyonları yapılmıştır. Olgun embriyoların kullanıldığı araştırmada, steril koşullarda tohumlardan çıkartılan embriyolar 2 mg l-1 2,4-D ve MS mineral maddelerini içeren katı besin ortamında kültüre alınmıştır. Gelişen kalluslar, sürgün ve kök oluşturabilmeleri için hormon içermeyen MS ortamına transfer edilmiştir. 13 makarnalık buğday genotipinin olgun embriyoları karşılaştırıldığında; kallus ağırlığı, rejenerasyon kapasitesi ve kültür etkisi parametrelerinde genotipler arasındaki farkın P<0.01 düzeyinde önemli olduğu belirlenmiştir. Test edilen 13 makarnalık buğday genotipinden Berkmen-469, Kızıltan-91 ve Eminbey en yüksek rejenerasyon kapasitesi ve kültür etkisi değerlerinin oluşturarak, rejenerasyon yeteneği en yüksek kallusları meydana getirmişlerdir. Bu genotiplerin doğrudan gen aktarılabilme potansiyellerinin diğer genotiplere göre daha yüksek olduğu ve önümüzdeki dönemlerde biyoteknolojik yöntemlerle dayanıklı çeşit geliştirilmesine taban oluşturabilecek genotipler olduğu belirlenmiştir.
Keywords
References
- Aadel H, Ahansal K, Udupa SM, Gaboun F, Abdelwahd R, Douira A, Iraqi D (2016) Effect of genotypes and culture media on embryogenic callus induction and plantlet regeneration from mature and immature bread wheat embryos. Agricultural Research 33: 61-69.
- Acar H (2006) Kışlık buğdayın (Triticum sp.) in vitro koşullarda vernalizasyonu. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Ahmet H, Adak MS (2007) Irak’ta yetiştirilen bazı ekmeklik buğday çeşitlerinde kallus oluşumu ve bitki rejenerasyonu. Tarım Bilimleri Dergisi 13: 285-292.
- Akinyosoye ST, Adetumbi JA, Amusa OD, Olowolafe MO, Olasoji JO (2014) Effect of seed size on in vitro seed germination, seedling growth, embryogenic callus induction and plantlet regeneration from embryo of maize (Zea mays L.) seed. Nigerian Journal of Genetics 28(2): 1-7.
- Bajji M, Lutts S, Kinet JM (2000) Physiological changes after exposure to and recovery from polyethylene glycol-induced water deficit in callus cultures issued from durum wheat (Triticum durum Desf.) cultivars differing in drought resistance. Journal of Plant Physiology 156(1): 75-83.
- Birsin MA, Önde S, Özgen M (2001) Callus induction and plant regeneration from mature embryos of oat (Avena sativa L.). Turkish Journal of Biology 25: 427-434.
- Birsin M, Özgen M (2004) A comparison of callus induction and plant regeneration from different embryo explant of Triticale. Cellular & Molecular Biology Letters 9: 353-361.
- Bozkurt M (2012) Türkiye dünya durum buğdayı üretiminde üçüncü. Ekmek, Bisküvi ve Makarna Sektörü İhtisas Dergisi 1: 74-75.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Agricultural Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Berk Benlioğlu
*
0000-0002-2400-057X
Türkiye
Publication Date
April 1, 2020
Submission Date
July 10, 2019
Acceptance Date
February 28, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 33 Number: 1
