Diş Hekimliği Fakültesinde Mavi Kod Uygulamalarının Değerlendirilmesi

Öz

Özet Amaç: Bu çalışmanın amacı, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde Ocak 2022 – Nisan 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen mavi kod aktivasyonlarını değerlendirerek, acil müdahale gerektiren klinik durumların dağılımını ve sıklığını incelemektir. Yöntem: Retrospektif ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, mavi kod çağrısı yapılan 222 hasta değerlendirilmiştir. Veriler, mavi kod olay formları aracılığıyla toplanmış; hastaların yaşı, cinsiyeti, çağrının yapıldığı klinik birim, mavi kod nedeni, zamanlaması (preoperatif/postoperatif) ve müdahale sonrası sonuçlar açısından analiz edilmiştir. İstatistiksel değerlendirmede tanımlayıcı istatistikler (frekans ve yüzde) kullanılmıştır. Bulgular: Mavi kod vakalarının en sık görüldüğü birim protez kliniği (%25,68) olmuştur. En yaygın mavi kod nedeni senkop (%44,6) olup, vakaların %51,5’i postoperatif dönemde meydana gelmiştir. Olguların %68,5’ini kadın hastalar oluşturmuştur. Senkop, hipotansiyon ve epileptik nöbet gibi klinik acil durumların kadın hastalarda daha sık görüldüğü saptanmıştır. Sonuç: Diş hekimliği ortamlarında mavi kod olayları, kadın hastalarda daha sık görülmekte olup preoperatif dönemde daha belirgin olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bulgular, işlem öncesi kapsamlı değerlendirmelerin yapılmasının ve psikolojik hazırlığın önemini vurgulamaktadır. Acil müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi ve riskli hasta gruplarının önceden belirlenmesi, diş hekimliği klinik ortamlarında hasta güvenliğinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Ana Noktalar • Diş hekimliği fakültelerinde mavi kod aktivasyonlarının en sık nedeni senkoptur. • Tıbbi acil durumlar en sık protez kliniklerinde görülmektedir. • Kadın hastalar, diş hekimliği ortamlarında mavi kod olaylarına daha yatkındır. • Preoperatif değerlendirme ve psikolojik hazırlık, hasta güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. • Düzenli acil durum eğitimleri, mavi kod sistemlerinin etkinliğini artırabilir.

Anahtar Kelimeler

• Mavi kod
• hasta güvenliği
• dental aciller
• senkop

Assessment of Blue Code Implementations at the Dentistry Faculty

Öz

Aim: This study aimed to evaluate Code Blue activations at the Faculty of Dentistry, Bolu Abant Izzet Baysal University, between January 2022 and April 2025, focusing on the distribution and frequency of clinical emergencies requiring urgent intervention. Material and Methods: This retrospective descriptive study was performed on 222 patients with recorded Code Blue calls. Data were collected using Code Blue incident forms and evaluated based on patient age, sex, clinical unit, reason for code activation, timing (preoperative/postoperative), and post-intervention outcomes. Frequency and percentage were used as descriptive statistics. Bivariate categorical variables were evaluated using Chi-square test. A P<0.05 was considered as statistically significant. Results: A total of 222 Code Blue cases were evaluated. The most frequently observed medical emergency was syncope (44.6%), followed by hypotension (17.1%) and hypertension (9.9%). The prosthodontics clinic accounted for the highest number of Code Blue activations. No statistically significant association was found between the causes of Code Blue activations and the preoperative or postoperative period (p = 0.18). Although 68.5% of the cases involved female patients, no statistically significant association was identified between sex and Code Blue activation (p > 0.05). Conclusions: Although Code Blue activations were observed at numerically higher rates among female patients and during the preoperative period in dental clinics, these differences were not statistically significant. Nevertheless, thorough preprocedural medical assessment and appropriate psychological preparation are considered clinically important for the early recognition of potential medical emergencies and for supporting patient safety during dental procedures.

Anahtar Kelimeler

• Code Blue
• patient safety
• dental emergencies
• syncope

Kaynakça

1. Özütürk B, Muhammedoğlu N, Dal E, Çalışkan B. Evaluation of code blue implementation outcomes. Med Bull Haseki. 2015;53(3):204-208.
2. Canural R, Gökalp N, Yıldırım K, Şahin M, Korkmaz A, Şahin N. Sağlık hizmetlerinde hasta güvenliği: mavi kod uygulaması. In: Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildirileri Kitabı. Ankara: Sağlık Bakanlığı; 2009. p.525-540.
3. Cakulev I, Efimov IR, Waldo AL. Cardioversion: past, present, and future. Circulation. 2009 Oct 20;120(16):1623-32.
4. Chan PS, Krein SL, Tang F, Iwashyna TJ, Harrod M, Kennedy M, et al. Resuscitation practices associated with survival after in-hospital cardiac arrest. JAMA Cardiol. 2016;1(2):189-197.
5. Esen O, Esen HK, Öncül S, Gaygusuz EA, Yılmaz M, Bayram E. Eğitim ve araştırma hastanesinde mavi kod uygulaması ve sonuçlarının değerlendirilmesi. J Kartal TR 2016;27(1):57-61.
6. Moya A, Sutton R, Ammirati F, Blanc JJ, Brignole M, Dahm JB, et al. Guidelines for the diagnosis and management of syncope. Eur Heart J. 2009;30(21):2631-2671.
7. Malamed SF. Managing medical emergencies. J Am Dent Assoc. 1993;124(8):40-53.
8. Girdler NM, Smith DG. Prevalence of emergency events in British dental practice and emergency management skills of British dentists. Resuscitation. 1999;41(2):159-167.

9. Patton LL, Glick M. Medical emergencies. In: Glick M, editor. The ADA practical guide to patients with medical conditions. 2nd ed. Hoboken (NJ): Wiley-Blackwell; 2016. p.451-465.
10. US Department of Health and Human Services. Prevalence of selected chronic conditions: United States, 1986-1988. Vital Health Stat 10. 1993;(182):1-87.
11. Vincent JL, De Backer D. Inotrope/vasopressor support in sepsis-induced organ hypoperfusion. Semin Respir Crit Care Med. 2001;22(1):61-74.
12. Gasco C, Avellanal M, Sánchez M. Cardiopulmonary resuscitation training for students of odontology: skills acquisition after two periods of learning. Resuscitation. 2000;45(3):189-194.
13. R Core Team. R: A language and environment for statistical computing. Vienna: R Foundation for Statistical Computing; 2025.
14. Mallick N, Szeles R, Dorosz E, Holtzclaw T. Development of a novel emergency medical response: Code Emergency Ambulatory Response System (EARS). Crit Care Med. 2023;51(1 Suppl 1):532.
15. Khalid Z, Griffin C, Huynh A. In situ simulations for protected code blue in the COVID-19 pandemic to detect latent safety threats. Crit Care Med. 2021;49(1 Suppl 1):143.
16. Aiudi CM, Oliver JJ, Chowatia PA, Dalia AA. Code blue in the operating room—pharmacy is on the way! J Am Pharm Assoc (2003). 2021;61(5):e113-e118.
17. Pfeiffer S, Buenning B, Carney L, Powers C, Hensley S, Burrus S, et al. Cold debriefs for code blue events outside the PICU: a shift toward improved system processes. Crit Care Med. 2023;51(1 Suppl 1):530.
18. Khan FA, Lyu T, Lee EK, Dhanvijaya S, Kansal A, Kansal MG, et al. Impact of implementing novel automated code blue activation system on in-hospital cardiac arrest: a single center study. Resuscitation. 2020;157:149-155.
19. Kömerik N. Serbest diş hekimleri ve tıbbi acil durumlar. Turkiye Klinikleri J Dent Sci 2003;9(2):86-92.
20. Yıldız E, Koçak N. Diş hekimliği uygulamalarında vazovagal senkop: göz ardı edilen bir tehlike. Agri. 2019;31(2):95-99.
21. Çelik D, Güven N, Bektaş E. Dental işlemler öncesi anksiyete düzeyinin senkop gelişimi ile ilişkisi. Turk J Clin Lab. 2020;11(1):45-49.
22. Karayürek F, Aksoy M, Erdemir U. Cinsiyetin diş hekimliği kaynaklı anksiyete üzerindeki etkisi. J Dent Res Rev. 2021;8(3):120-124.
23. Özdemir M, Yılmaz H. Dental kliniklerde acil müdahale gerektiren durumlar: mavi kod sistemi üzerine bir değerlendirme. Hacettepe Dis Hekimligi Fak Derg. 2022;46(1):33-40.