Bibliometric Analysis of Graduate Theses on the Integration of Refugees in Türkiye

Öz

Integration is a multidimensional and dynamic process involving the active participation of migrants in the social, economic, cultural, and political spheres of the host society, based on mutual interaction. This study aims to examine graduate theses focusing on the integration of refugees in Türkiye using a bibliometric approach. These theses provide valuable data for analyzing academic production, methodological tendencies, and theoretical frameworks related to integration. The study seeks to uncover the current state of this academic field and identify areas for future development. The research was conducted within the scope of a descriptive survey model based on a quantitative methodology. Data were analyzed through bibliometric techniques. Theses that were openly accessible in the National Thesis Center of the Council of Higher Education were systematically reviewed using predetermined keywords and inclusion criteria. A total of 36 theses were selected for analysis. Data were collected through a thesis review form developed by the researcher, and the analysis was carried out using Jamovi, Microsoft Excel, and Maxqda software. The findings show that the majority of the theses were authored by Turkish nationals (77.8%) and were written at the master’s level (77.8%). Qualitative research design was the most frequently adopted methodology (58.3%). Most of the theses were completed within Institutes of Social Sciences (69.4%) and in the field of Sociology (36.1%). A notable increase in thesis production was observed between 2019 and 2022. Frequently used keywords included “Türkiye,” “migration,” “Syrian,” and “integration”. This study reveals that graduate-level research on refugee integration in Türkiye predominantly employs qualitative approaches and is largely situated within the social sciences. By identifying current academic trends, the study provides a foundation for guiding future research in this area.

Anahtar Kelimeler

• Refugee
• integration
• bibliometric analysis
• Türkiye

Türkiye’de Mültecilerin Entegrasyonu Konusunda Yapılmış Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi

Öz

Entegrasyon, göçmenlerin ev sahibi toplumun sosyal, ekonomik, kültürel ve siyasal yaşamına karşılıklı bir etkileşim temelinde aktif biçimde katılımını ifade eden çok boyutlu ve dinamik bir süreçtir. Bu çalışma, Türkiye’de mültecilerin entegrasyonu konusunu ele alan lisansüstü tezleri bibliyometrik yöntemle incelemeyi amaçlamaktadır. Söz konusu tezler, entegrasyon olgusuna ilişkin akademik üretimi, yöntemsel eğilimleri ve kuramsal çerçeveleri analiz etme açısından önemli bir veri kaynağı sunmaktadır. Çalışma, bu literatürün mevcut durumunu ve gelişim alanlarını görünür kılmayı hedeflemektedir. Araştırma, nicel yönteme dayalı tanımlayıcı bir tarama modeli çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Veriler bibliyometrik analiz tekniğiyle incelenmiştir. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde açık erişime sunulan tezler, belirlenen anahtar kelimeler ve açık kriterler doğrultusunda taranmıştır. Tarama sonucunda 36 tez çalışmaya dâhil edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen tez inceleme formu ile toplanmıştır. Analiz sürecinde Jamovi, Microsoft Excel ve Maxquda yazılımlarından yararlanılmıştır. Tezlerin çoğunluğu Türk uyruklu yazarlar tarafından (%77,8) ve yüksek lisans düzeyinde (%77,8) hazırlanmıştır. Bu tezlerde nitel yöntem en sık tercih edilen yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır (%58,3). Tezlerin büyük kısmı Sosyal Bilimler Enstitüsü (%69,4) ve sosyoloji anabilim dalı (%36,1) bünyesinde gerçekleştirilmiştir. 2019-2022 yılları arasında yoğun bir tez üretimi olduğu görülmektedir. En sık geçen anahtar kelimeler arasında “Türkiye”, “göç”, “Suriyeli” ve “entegrasyon” öne çıkmaktadır. Bu çalışma, mülteci entegrasyonu konusundaki lisansüstü tezlerin ağırlıklı olarak nitel araştırma yöntemlerini benimsediğini ve sosyal bilimler alanında yoğunlaştığını ortaya koymuştur. Çalışma, mevcut akademik eğilimleri ortaya koyarak alana yönelik gelecekteki araştırmalara ışık tutmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mülteci
• Entegrasyon
• Bibliyometrik analiz
• Türkiye

Kaynakça

1. Açıkgöz, B., Akyüz, İ., & Alsancak, F. (2024). Sosyal belediyecilik ve sosyal hizmet ilişkisi üzerine yapılan çalışmaların incelenmesi. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 83–96. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1430283
2. Ager, A., & Strang, A. (2004). Indicators of integration: Final report. Home Office Development and Practice Reports. https://www.migrationscotland.org.uk/ager-and-strang-2004-indicators-integration-final-report
3. Akar, S., & Erdoğdu, M. (2019). Syrian Refugees in Turkey and Integration Problem Ahead. Journal of International Migration and Integration, 20, 925-940. https://doi.org/10.1007/s12134-018-0639-0.
4. Al-Dekah, A., Alrawashdeh, A., Bellizzi, S., Al-Mistarehi, A., & Kheirallah, K. (2024). The status quo of psychology research on refugees, asylum-seekers and displaced people: a global bibliometric analysis. International Journal of Migration, Health and Social Care. https://doi.org/10.1108/ijmhsc-01-2024-0012.
5. Aleghfeli, Y., McIntyre, J., Hunt, L., & Stone, C. (2024). Safety, Belonging and Success in Education for Refugees in Europe: A Systematic Review. European Journal of Education. https://doi.org/10.1111/ejed.12852.
6. Altuntaş, M. (2020). Geçici koruma altındaki Suriyelilerin entegrasyon süreci boyunca karşılaştığı sorunlar: Kocaeli örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yalova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. Aygün, S., Akdemir, M., & Duran, C. (2024). Bibliometric Analysis of Refugee Effects to Economic Development. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.18037/ausbd.1474372.
8. Benevento, E., Stefanini, A., Aloini, D., Dulmin, R., & Mininno, V. (2023). Beyond digital technologies: investigating the barriers to supply chain integration of healthcare organizations. IEEE Transactions on Engineering Management, 71, 13660-13672.

9. Bierwiaczonek, K., & Kunst, J. (2021). Revisiting the integration hypothesis: Correlational and longitudinal meta-analyses demonstrate the limited role of acculturation for cross-cultural adaptation. Psychological Science, 32(10), 1476–1493. https://doi.org/10.1177/09567976211006432
10. Brell, C., Dustmann, C., & Preston, I. (2020). The labor market integration of refugee migrants in high-income countries. Journal of Economic Perspectives, 34(1), 94-121.
11. Büber, Ö., & Kutlu, İ. (2024). Türkiye’de bakım yükü ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. The Journal of Academic Social Science, 137(137), 272–291.
12. Castles, S., Korac, M., Vasta, E., & Vertovec, S. (2003). Integration: mapping the field. London: Home Office. Research, Development and Statistics Directorate. Erişim adresi: https://pure.mpg.de/pubman/faces/ViewItemOverviewPage.jsp?itemId=item_3607495
13. Ceceli Köse, S. (2012). Çokkültürcülük politikalarından entegrasyon politikalarına geçiş: Hollanda’daki Türkiye kökenli göçmenler üzerine bir inceleme (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara.
14. Cormoș, V. C. (2022). The processes of adaptation, assimilation and integration in the country of migration: A psychosocial perspective on place identity changes. Sustainability, 14(16), 10296.
15. Council of the European Union. (2010, April 15–16). Zaragoza Declaration: Declaration of the European Ministerial Conference on Integration. European Commission. Erişim adresi:https://home-affairs.ec.europa.eu/networks/european-migration-network-emn/emn-asylum-and-migration-glossary/glossary/zaragoza-declaration-integration_en
16. Crul, M. (2024). Integration into diversity theory: Renewing – once again – assimilation theory. Journal of Ethnic and Migration Studies, 50(1), 257–271. https://doi.org/10.1080/1369183X.2023.2258688
17. Çakmak, Ö. (2018). Okul yöneticilerinin gözüyle Suriyeli öğrencilerin eğitiminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri (Kilis örneği) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
18. Çetin, İ. (2016). Türkiye’de Suriyeli sığınmacıların sosyal ve kültürel entegrasyonu. Sosyoloji Dergisi, (34), 197–222.
19. Dağlı, K. (2020). Suriyeli sığınmacı öğrencilerin matematik dersi kazanımları elde etme sürecinde ikinci sınıf öğretmenlerinin karşılaştığı sorunlar [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
20. Doğanay, M., & Demiraslan, H. (2016). Refugees of the Syrian Civil War: Impact on Reemerging Infections, Health Services, and Biosecurity in Turkey. Health security, 14 4, 220-5. https://doi.org/10.1089/hs.2016.0054.
21. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of business research, 133, 285-296.
22. Ellegaard, O., & Wallin, J. (2015). The bibliometric analysis of scholarly production: How great is the impact?. Scientometrics, 105, 1809-1831. https://doi.org/10.1007/s11192-015-1645-z.
23. Erdoğan, H. (2019). Geçici koruma kapsamındaki Suriyelilere bakış açısının toplumsal uzaklık bağlamında incelenmesi: Sakarya ili örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
24. Essex, R., Kalocsányiová, E., Rumyantseva, N., & Jameson, J. (2022). Trust amongst refugees in resettlement settings: A systematic scoping review and thematic analysis of the literature. Journal of International Migration and Integration, 23(2), 543-568.
25. Göker, G. (2015). Göç, Kimlik, Aidiyet: Kültürlerarası İletişim Açısından İsveçli Türkler. Konya: Literatürk Academia.
26. Gürer, C. (2019). Refugee perspectives on integration in Germany. American Journal of Qualitative Research, 3(2), 52–70. https://doi.org/10.29333/ajqr/6433
27. Heckmann, F. (2005). Integration and integration policies: IMISCOE network feasibility study. Europäisches Forum für Migrationsstudien (efms), Institut an der Universität Bamberg. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-192953
28. Holloway, K., & Sturridge, C. (2022). Social cohesion in displacement: The state of play (HPG Working Paper). Overseas Development Institute. https://www.odi.org/en/publications/social-cohesion-in-displacement-the-state-of-play
29. Ibragimova, I., & Žužak, M. (2020). Refugee health in Europe: mapping review of research literature (2015–2019). , 25, 349-369. https://doi.org/10.1108/ijhg-04-2020-0031.
30. Karataş, K., & Ayyıldız, A. A. (2021). Bugünün Türkiye’sinde göç gerçeği: Küresel hareketliliğin neresindeyiz. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 473-500.
31. Kaya, A. (2022). Türkiye’de entegrasyon tartışmaları: Aktörler ve rolleri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(Özel Sayı), 335–359.
32. Kayaoglu, A., Şahin-Mencütek, Z., & Erdoğan, M. M. (2022). Return aspirations of Syrian refugees in Turkey. Journal of Immigrant & Refugee Studies, 20(4), 561–583. https://doi.org/10.1080/15562948.2021.1955172
33. Khosa, M., Waqas, A., Javaid, M., Singh, J., Naveed, S., Majeed, S., & Khosa, F. (2018). Bibliometrics of the 100 most-cited articles on refugee populations. F1000Research, 7, 878. https://doi.org/10.12688/f1000research.15106.1.
34. Klarenbeek, L. M. (2021). Reconceptualising “integration as a two-way process”. Migration studies, 9(3), 902-921.
35. Kuhlman, T. (1991). The economic integration of refugees in developing countries: A research model. Journal of Refugee Studies, 4(1), 1–20. https://doi.org/10.1093/jrs/4.1.1
36. Kutlu, İ., & Alsancak, F. (2018). Çokkültürcülük kimin sorunudur? Pesa Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(3), 295–303.
37. Kürekçi, B. (2009). Körfez Savaşı sonrası Irak'lı Türkmenlerin Türkiye'ye göçü ve entegrasyonu [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
38. Mesoudi, A. (2018). Migration, acculturation, and the maintenance of between-group cultural variation. PloS one, 13(10), e0205573. https://doi.org/10.1101/234807.
39. Modood, T., Parekh, B., Tyler, C., Uberoi, V., & Connelly, J. (2024). Multicultural conversations: The nature and future of culture, identity and nationalism. Ethnicities, 25, 125 - 148. https://doi.org/10.1177/14687968241264814.
40. Mukherjee, D., Lim, W. M., Kumar, S., & Donthu, N. (2022). Guidelines for advancing theory and practice through bibliometric research. Journal of business research, 148, 101-115.
41. Müller-Funk, L. (2021). Research with refugees in fragile political contexts: How ethical reflections impact methodological choices. Journal of Refugee Studies, 34(2), 2308-2332.
42. Namata, C., Hatzidimitriadou, E., & Mccallum, E. (2025). Integration of Refugees and Asylum Seekers in Europe: A Scoping Review of Interventions. Journal of International Migration and Integration, 1-29.
43. Nambuya, S. S., Okumu, J., & Pagnucco, R. (2018). Refugee socio-cultural integration and peaceful co-existence in Uganda. The Journal of Social Encounters, 2(1), 81-92.
44. Nurdoğan, A. K., Dur, A. İ. B., & Öztürk, M. (2016). Türkiye'nin mülteci sorunu ve Suriye krizinin mülteci sorununa etkileri. İş ve Hayat, 2(4), 217-238.
45. Oelke, N. D., Van Vliet-Brown, C., Suter, E., Dias da Silva Lima, M. A., Janke, R., Stiphout, M., Hepp, S., Schill, K., Rostami, M., Al-Roubaiai, F., Marck, P., Rigatto Witt, R., Rush, K., & Oyedele, O. (2016). Results of a knowledge synthesis identifying indicator domains and measures of health system integration. International Journal of Integrated Care, 16(6). 1-8 https://doi.org/10.5334/ijic.2479
46. Oksal, H., Büber, Ö., & Demirci, H. T. (2024). Türkiye’de alkol kullanım bozukluğu üzerine yapılan tezlerin bibliyometrik analizi. Current Addiction Research, 8(2), 14–22.
47. Organization of American States (OAS). (2023). Refugee and migrant integration in the Americas: Context, practices, and guidelines. Pan American Development Foundation (PADF), International Organization for Migration (IOM), & United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR). https://www.padf.org/wp-content/uploads/2023/04/Report_OAS_PADF_IOM_UNHCR.pdf
48. Öznay, G. (2019). Suriyeli Arap mültecilerin ve Suriyeli Türkmen mültecilerin entegrasyon sürecinin karşılaştırmalı analizi: İstanbul örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
49. Page, M. J., Forbes, A., Chau, M., Green, S. E., & McKenzie, J. E. (2016). Investigation of bias in meta-analyses due to selective inclusion of trial effect estimates: empirical study. BMJ open, 6(4), e011863. https://doi.org/10.1136/bmjopen-page-011863
50. Parekh, B. (2001). Rethinking multiculturalism: Cultural diversity and political theory. Ethnicities, 1(1), 109–115. https://doi.org/10.1177/146879680100100112
51. Penninx, R. (2005). Integration of migrants: Economic, social, cultural and political dimensions. The new demographic regime: Population challenges and policy responses, 5(2005), 137-152.
52. Penninx, R., & Garcés-Mascareñas, B. (2016). The concept of integration as an analytical tool and as a policy concept. In R. Penninx, M. Berger, & K. Kraal (Eds.), Integration processes and policies in Europe: Contexts, levels and actors (pp. 11–29). Springer International Publishing.
53. Phillimore, J. (2021). Refugee-integration-opportunity structures: Shifting the focus from refugees to context. Journal of Refugee Studies, 34(2), 1946-1966.
54. Phillimore, J., Morrice, L., & Strang, A. (2024). Walking a tightrope between policy and scholarship: reflections on integration principles in a hostile environment. Journal of Ethnic and Migration Studies, 50(20), 4943-4965.
55. Salinas-Ríos, K. (2022). Bibliometrics, a useful tool within the field of research. Journal of Basic and Applied Psychology Research, 3(6), 9-16.
56. Sezik, M., & Ağır, O. (2015). Suriye’den Türkiye’ye yaşanan göç dalgasından kaynaklanan güvenlik sorunları. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 95-124.
57. Strang, A. B., & Quinn, N. (2021). Integration or isolation? Refugees’ social connections and wellbeing. Journal of Refugee Studies, 34(1), 328-353.
58. Strang, A., & Ager, A. (2010). Refugee integration: Emerging trends and remaining agendas. Journal of refugee studies, 23(4), 589-607.
59. Suter, E., Oelke, N. D., da Silva Lima, M. A. D., Stiphout, M., Janke, R., Witt, R. R., Van Vliet-Brown, C., Schill, K., Rostami, M., Hepp, S., Birney, A., Al-Roubaiai, F., & Marques, G. Q. (2017). Indicators and measurement tools for health systems integration: A knowledge synthesis. International Journal of Integrated Care, 17(6), 4. https://doi.org/10.5334/ijic.3931
60. Sweileh, W., Wickramage, K., Pottie, K., Hui, C., Roberts, B., Sawalha, A., & Zyoud, S. (2018). Bibliometric analysis of global migration health research in peer-reviewed literature (2000–2016). BMC Public Health, 18. https://doi.org/10.1186/s12889-018-5689-x.
61. Şen, H. (2020). Zorunlu göçle Türkiye’ye gelen Suriyelilerin entegrasyonu: İstanbul ili örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
62. Tang, L., & Zhang, C. (2024). Analysis and Mapping of Scientific Literature on Cross-Cultural Adaptation of Global Immigrants (1963–2022). SAGE Open, 14. https://doi.org/10.1177/21582440241255684.
63. Türkcan, B. (2017). Suriye krizi sonrası göçün Türkiye’de bölge ekonomilerine etkileri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (26), 769–795.
64. UNHCR. (2013). Integration of resettled refugees: Essentials for establishing a resettlement programme and fundamentals for sustainable resettlement programmes. https://www.unhcr.org/media/integration-resettled-refugees-essentials-establishing-resettlement-programme-and
65. Unutulmaz, O. (2016). Gündemdeki kavram göçmen entegrasyonu: Avrupa’daki gelişimi ve Britanya örneği. In S. G. İ. Öner & N. A. Ş. Öner (Eds.), Küreselleşme çağında göç (ss. 483–500). İstanbul: İletişim Yayınları.
66. Valtonen, K. (2008). Social work and migration: Immigrant and refugee settlement and integration (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315609669
67. Van Raan, A. (2005). For your citations only? Hot topics in bibliometric analysis. Measurement: Interdisciplinary Research and Perspectives, 3(1), 50–62. https://doi.org/10.1207/s15366359mea0301_7