Akdeniz, Akdenizlilik ve Mobilite
Öz
Mobilite, Akdeniz ve Akdenizlilik olgusunu ve zaman içinde değişimini kavrayabilmek açısından verimli bir kavramdır. Bu çalışmada üç aşamada bu arayışa bir katkı yapmaya çalışacağım.Birinci aşamada Akdeniz ve Akdenizlilik kavramlarını irdeleyeceğim. Akdeniz fiziki coğrafyada kullanıldığında sınırları ve yayılımı kesin olarak belirlenmiş bir denize işaret ediyor. Oysa beşeri coğrafyada kullanıldığında bu deniz ve çevresindeki kara parçalarının oluşturduğu bir havzayı tanımlayan bir anlam kazanmaktadır. Yayılımı kesinlik taşımaz. Bu kavram bir “construct”tır. Değişik yazarlarca yayılımı ve ifade ettiği anlam farklı şekillerde tanımlanmışlardır. Akdeniz konusunda yapılan çalışmaların büyük bölümünü, beşeri coğrafyanın Akdeniz kavramını kullanarak yapılan tarihi-coğrafya çalışmaları olarak değerlendirebiliriz.Yapılan çalışmaların önemli bir bölümü de Akdeniz’den çok Akdenizliliği temele almaktadır. Bu çalışmalar bu coğrafyada oluşmuş bulunan yaşam bütünlüğü ve farklılıklarını içeren “Akdenizliliği” ortaya çıkarmaya, onun varlığını hissettirmeye yönelmişlerdir. Bu çabayı salt bir nostalji arayışı olarak değil, XXI. yüzyıl Akdeniz’ini bir çatışmalar denizi olarak değil bir barış ve işbirliği alanı olarak görmek arzusunun bir yansıması olarak da değerlendirmek gerekir.Bu çalışmada temelde mobilitenin, Akdeniz ve Akdenizlilik olgusuna etkileri çözümlenmek istenildiğinden, ikinci bölümde mobilite ve toplum ilişkisi konusunda ayrıntılı bir çerçeve oluşturulmaktadır. Mobilite insanların, nesnelerin ve fikirlerin/bilgilerin serbestçe ve kolayca yer değiştirebilme ya da yerlerinin değiştirilebilmesi kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Bu, kapsamlı bir tanımlamadır. Mobilitenin insanları, nesneleri ve fikirleri/bilgileri kapsayacak biçimde üç boyutlu olarak ele alınması, onun ortaya çıkan beşeri coğrafyayı çözümleme potansiyelini artırmaktadır.Son bölümde, Akdeniz’de mobilitenin gelişmesi bir bağımsız değişken olarak kullanılarak, mobilitedeki gelişmelerin Akdeniz ve Akdenizlilik olgularına ilişkin nesnel ve öznel sonuçları çözümlenmeye çalışılmaktadır. Bunun için on bin yıllık Akdeniz tarihi altı döneme ayrılmakta, her dönemde mobilite ve Akdeniz’in iç-dış ilişkilerinin gelişmeleri irdelenerek Faruk Tabak’ın kullandığı metafora paralel olarak Akdeniz’in nasıl solduğu ortaya konmaktadır
Anahtar Kelimeler
Mediterranean, Mediterraneanism, and Mobility
Öz
Mobility is a productive concept to comprehend Mediterranean and Mediterraneanism and their transformation in time. In this article, I will contribute to this quest in three stages.In the first stage, I will focus on the concepts of Mediterranean and Mediterraneanism. As a term of physical geography, Mediterranean refers to sea whose borders and extent are definitely determined. However, as a term of human geography, it acquires a meaning that defines a basin, which is formed by the sea and its surrounding land. This concept is constructed and therefore its extent is not definitive. Its extent and meaning have been defined in different ways by various researchers. We can consider the majority of work on Mediterranean as historical-geographical that borrow the concept of Mediterranean from human geography.An important part of research takes Mediterraneanism rather than Mediterranean as its center. These studies are directed towards uncovering and making feel the “Mediterraneanism”, containing the totality and diversity of life in this geography. We should consider this effort not only as a quest for nostalgia but as reflection of a desire to consider Mediterranean of the 21st century as a sea of peace and cooperation instead of a field of conflict.Since the main objective of this article is to analyze the effects of mobility on the Mediterranean and Mediterraneanism, the second part provides a detailed framework on the relation between mobility and society. Mobility is defined as the capacity of humans, objects, and ideas/information to move or to be moved freely and easily, which is a comprehensive definition. Considering in this way mobility as three-dimensional increases its potential to analyze the human geography that emerges in this place.In the last part, by taking Mediterranean as an independent variable, I will try to analyze how the changes in mobility affected Mediterranean and Mediterraneanism. To do this, I have divided the 10,000-years of Mediterranean history into six parts and focused on the developments of Mediterranean internal and external relations and reveal in parallel with the metaphor used by Faruk Tabak how the Mediterranean faded away
Anahtar Kelimeler
