Araştırma Makalesi

Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi

Cilt: 11 Sayı: 4 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi

Öz

Su ürünleri yetiştiriciliğinde yapay zekâ (YZ) uygulamalarının bilimsel literatürdeki gelişimi bibliyometrik analiz yöntemiyle incelendiği bu çalışmada; 2000-2024 yılları arasında Web of Science veri tabanından elde edilen 209 makale analiz edilmiştir. YZ'nin su ürünleri yetiştiriciliğinde popülasyon takibi, hastalık teşhisi, su kalitesi ölçümü ve verimlilik tahmini gibi alanlarda kullanıldığı; bu teknolojilerin üretim süreçlerini optimize ederek çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliği desteklediği ortaya konmuştur. Analiz sonuçlarına göre, yayın sayılarının özellikle 2020 sonrası dönemde önemli bir artış gösterdiği tespit edilmiştir. Çin, bu alanda önde gelen ülkelerden biri olup China Agricultural University en yüksek yayın sayısına sahip kurumdur. Uluslararası işbirlikleri artmakta, ancak küresel çapta daha fazla disiplinler arası ve işbirliği gerekmektedir. Literatürde “system,” “fish,” “model,” “aquaculture,” “prediction” ve “neural network” gibi kavramlar ön plandadır ve yapay zekâ uygulamalarının hem biyolojik hem de sistemsel düzeyde çok yönlü kullanıldığını göstermektedir. Çalışma; su ürünleri yetiştiriciliğinde yapay zekâ uygulamalarının sadece teknik verimlilik sağlamakla kalmayıp aynı zamanda çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliğe de katkıda bulunduğunu, gelecekte veri paylaşımı ve disiplinler arası işbirliklerinin artmasıyla daha akıllı ve dirençli üretim modellerinin geliştirileceğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmad, A., Abdullah, S. R. S., Hasan, H. A., Othman, A. R., & Ismail, N. I. (2021). Aquaculture industry: Supply and demand, best practices, effluent and its current issues and treatment technology. Journal of Environmental Management, 287, 112271.
  2. Ahmed, M. S., Aurpa, T. T., & Azad, M. A. K. (2022). Fish disease detection using image based machine learning technique in aquaculture. Journal of King Saud University-Computer and Information Sciences, 34(8): 5170-5182.
  3. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of informetrics, 11(4): 959-975.
  4. Aung, T., Razak, R. A., & Bin Md Nor, A. R. (2025). Artificial Intelligence Methods Used in Various Aquaculture Applications: A Systematic Literature Review. Journal of the World Aquaculture Society, 56, e13107. https://doi.org/10.1111/jwas.13107.
  5. Bohara, K., Timilsina, A., Adhikari, K., Kafle, A., Basyal, S., Joshi, P., & Yadav, A. K. (2024). A mini review on 6PPD quinone: A new threat to aquaculture and fisheries. Environmental Pollution, 340, 122828.
  6. Bozca, S., (2022). Rekrasyon Fırsat Dağılımı: Bibliyometrik Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye.
  7. Chen, F., Sun, M., Du, Y., Xu, J., Zhou, L., Qiu, T., & Sun, J. (2022b). Intelligent feeding technique based on predicting shrimp growth in recirculating aquaculture system. Aquaculture Research, 53(12), 4401-4413.Cobo, M. J., Martínez, M. A., Gutiérrez-Salcedo, M., Fujita, H., & Herrera-Viedma, E. (2015). 25 years at knowledge-based systems: a bibliometric analysis. Knowledge-based systems, 80: 3-13.
  8. Chen, J. C., Chen, T. L., Wang, H. L., & Chang, P. C. (2022a). Underwater abnormal classification system based on deep learning: A case study on aquaculture fish farm in Taiwan. Aquacultural Engineering, 99, 102290.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Balık Yetiştiriciliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

20 Ekim 2025

Kabul Tarihi

7 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Sagun, O. K., Saygı, H. E., & Taylan, B. (2025). Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi. MEMBA Su Bilimleri Dergisi, 11(4), 514-530. https://doi.org/10.58626/memba.1807352
AMA
1.Sagun OK, Saygı HE, Taylan B. Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi. MEMBA Su Bilimleri Dergisi. 2025;11(4):514-530. doi:10.58626/memba.1807352
Chicago
Sagun, Ogulcan Kemal, Hülya Eminçe Saygı, ve Burcu Taylan. 2025. “Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi”. MEMBA Su Bilimleri Dergisi 11 (4): 514-30. https://doi.org/10.58626/memba.1807352.
EndNote
Sagun OK, Saygı HE, Taylan B (01 Aralık 2025) Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi. MEMBA Su Bilimleri Dergisi 11 4 514–530.
IEEE
[1]O. K. Sagun, H. E. Saygı, ve B. Taylan, “Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi”, MEMBA Su Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 4, ss. 514–530, Ara. 2025, doi: 10.58626/memba.1807352.
ISNAD
Sagun, Ogulcan Kemal - Saygı, Hülya Eminçe - Taylan, Burcu. “Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi”. MEMBA Su Bilimleri Dergisi 11/4 (01 Aralık 2025): 514-530. https://doi.org/10.58626/memba.1807352.
JAMA
1.Sagun OK, Saygı HE, Taylan B. Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi. MEMBA Su Bilimleri Dergisi. 2025;11:514–530.
MLA
Sagun, Ogulcan Kemal, vd. “Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi”. MEMBA Su Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 4, Aralık 2025, ss. 514-30, doi:10.58626/memba.1807352.
Vancouver
1.Ogulcan Kemal Sagun, Hülya Eminçe Saygı, Burcu Taylan. Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi. MEMBA Su Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2025;11(4):514-30. doi:10.58626/memba.1807352

"Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi" olarak 2013'te kurulan dergimiz,
"MEMBA Su Bilimleri Dergisi" olarak yayın hayatına devam etmektedir.
-----------
MEMBA Su Bilimleri Dergisi, Kastamonu Üniversitesi tarafından yayımlanan, uluslararası, hakemli ve açık erişimli bilimsel bir dergidir. Dergi, sucul bilimler ve su kaynaklarına ilişkin temel ve uygulamalı bilimsel araştırmaların yayımlanmasını teşvik etmeyi, disiplinler arası bilimsel iletişimi güçlendirmeyi ve bu alandaki bilgi birikimini artırmayı amaçlamaktadır. Dergi 2026 yılından itibaren sürekli yayın modelinde yayıncılık yapmaya başlamış olup, sadece İngilizce orjinal makaleler, kısa notlar, teknik notlar, raporlar ve derlemelere yer verir.

MEMBA Su Bilimleri Dergisi
TRDizin, SOBIAD, ASCI, CAB Direct, Google Scholar, Paperity, Asosindex, Academic Journal Index, CNKI Scholar
dizinlerinde taranmaktadır.
----------
Dergimize makale yükleme sırasında intihal benzerlik raporu yüklemek zorunlu ve bu raporun intihal benzerlik oranının % 30'un altında olması gerekmektedir. Bu raporu yazarlar makale yükleme sırasında göndermelidir.
Dergimize yüklenen makalelerde Türkçe ve İngilizce özetlerin bulunması zorunludur.