COVID-19 KÜRESEL SALGININDA BÜTÜNLEŞTİRME YOLUYLA EĞİTİM UYGULAMALARINA YÖNELİK EBEVEYN GÖRÜŞLERİ

Öz

COVID-19 küresel salgını nedeniyle eğitim etkinliklerine ara verilmesi ve uzun bir süre uzaktan eğitim yoluyla devam ettirilmesi zorunluluğu söz konusu olmuştur. Bu süreçten pek çok özel gereksinimli öğrenci ve ebeveyni yakından etkilemiştir. Özel gereksinimli öğrenci ebeveynlerinin bu zorlayıcı süreçleri nasıl deneyimlediklerini ortaya koymak nitelikli uygulamalar için yol gösterici olabilir. Bu araştırmanın amacı COVID-19 küresel salgın döneminde sunulan bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamalarına yönelik ebeveyn görüşlerini incelemektir. Temel nitel araştırma deseninde tasarlanan bu çalışmada veriler araştırmacılar tarafından yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Katılımcılar x ilinde salgın döneminde bütünleştirme uygulamalarından yararlanan özel gereksinimli öğrencilerin ebeveynleridir (n=10). Veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Günlük yaşamda zaman yönetiminde zorlanma, çocuklarının eğitimine aktif katılım, çocukların problem davranışlarında artış, çocukların uyum güçlükleri ve motivasyon eksiklikleri, öğretmenlerle daha hızlı iletişim gibi bulgular araştırmanın önemli bulgularındandır. Bulgular ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılmıştır. İleri araştırmalar ve uygulamalar için bulgulara dayalı aile ve öğretmen eğitim etkinlikleri gibi konularda önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamaları
• COVID-19 küresel salgını
• özel gereksinimli öğrenci ebeveynleri

Kaynakça

1. Arı, Y., İşcen-Karasu, F., & Kahraman, H. (2022). Özel eğitim okul müdürleri COVID-19 küresel salgınında uzaktan eğitim sürecini nasıl yönettiler? Sivas Cumhuriyet University Educational Sciences Institute Journal, 1(2), 157-142.
2. Aydemir, E. (2021). Küresel salgın bağlamında özel gereksinimli çocuk sahibi ebeveynlerin yaşadığı sorunlar. Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 9(18), 1-12.
3. Başar, A. Y., & Gündüz, Y. (2022). COVID-19 pandemi sürecinde özel gereksinimli öğrencilerin uzaktan eğitim yaşantılarına ilişkin öğretmenlerin ve ailelerin görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 643-662.
4. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative and mixed methods approaches (4th ed.). Sage Publications.
5. Colizzi, M. Sironi, E., Antonini, F., Ciceri, M. L., Bovo, C.,& Zoccante, L. (2020). Psychosocial and behavioral impact of COVID-19 in autism spectrum disorder: An online parent survey. Brain Sciences, 10(6), 1-14. https://doi.org/10.3390/brainsci10060341
6. Demiröz, K., Yıldırım-Parlak, Ş., Küçük Karahan, S., & Kayhan, N. (2021). Özel gereksinimli çocukları olan sağlık çalışanı annelerin covid-19 salgın süreci deneyimleri. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50(2), 749-777. https://doi.org/10.14812/cufej.847347
7. Erdem, R., Ünay, E., & Çakıroğlu, O. (2021). COVID-19 Sürecinde özel eğitimde uzaktan eğitime yönelik ebeveynlerin görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (52), 465-479. https://doi.org/10.53444/deubefd.929329
8. Florian, L. (2008). Inclusion: Special or inclusive education: Future trends. British Journal of Special Education, 35(4), 202-208. https://doi.org/10.1111/j.1467-8578.2008.00402.x

9. Forteza-Forteza, D., Rodríguez-Martín, A., Álvarez-Arregui, E., & Menéndez Álvarez-Hevia, D. (2021). Inclusion, dyslexia, emotional state and learning: Perceptions of Ibero-American children with dyslexia and their parents during the COVID-19 lockdown. Sustainability, 13, 2739. https://doi.org/10.3390/su13052739 Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş. (çev. A. Ersoy ve P. Yalçınoglu). Anı Yayıncılık.
10. Gürbüz, M. (2022). Özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerin salgın döneminde gerçekleştirilen uzaktan eğitim süreci hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Milli Eğitim, 51(233), 443-460. https://doi.org/10.37669 milliegitim.788016
11. Hallahan, D. P., Pullen, P. C., Kauffman, J. M., & Badar, J. (2020). Exceptional learners. In Oxford Research Encyclopedia of Education. Retrieved from https://www.researchgate.net/profile/Paige-Pullen/publication/343324277_Exceptional_Learners/links/606de8c492851c8a7baf1ed3/Exceptional-Learners.pdf.
12. Ingersoll, B., & Dvortcsak, A. (2006). Including parent training in the early childhood special education curriculum for children with autism spectrum disorders. Topics in Early Childhood Special Education, 26(3), 179-187. https://doi.org/10.1177/02711214060260030501
13. Kayahan-Yüksel, D., & İşcen-Karasu, F. (2021, 25-27 March). Examining ınteractive contents of activities adapted for ınclusive students according to expert opinions [Sözlü bildiri]. 8. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi, Burdur.
14. Kesiktaş, A. D. (2013). Okulöncesi kaynaştırma uygulamalarında ailelerle iletişim ve işbirliği. B. Sucuoğlu ve H. Bakkaloğlu (Ed.). Okul öncesinde kaynaştırma: Ne, ne zaman, nerede, neden, nasıl, kim? içinde (Birinci basım). Kök Yayıncılık.
15. Keşkek, M. & Kayahan-Yüksel, D. (2022). Öğretmenlerin covı̇d-19 pandemi döneminde uzaktan eğitime ilişkin metaforik algıları. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 354-376. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1173292
16. Koçbeker-Eid, B. N., & Seçil-Karamuklu, E. (2022). COVID-19 salgını sürecinde özel gereksinimli çocuğu olan annelerin yaşadıkları güçlüklerin ve duygu durumlarının incelenmesi. Millî Eğitim, 51(233), 419-442. https://doi.org/10.37669 milliegitim.787866
17. Lotfi, S., Özkan, A. O., & Oğuz, N. (2021). Özel gereksinimli çocuklara sahip annelerin covid-19 salgını süresince yaşadığı sorunlarla başa çıkma tutumlarının incelenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 32(3), 787-803. https://doi.org/10.33417/tsh.893271
18. MEB – Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. 07.07.2018 tarihli ve 30471 sayılı Resmi Gazete. Retrieved from https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180707-8.htm.
19. MEB – Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı (2020). Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için çerçeve uzaktan eğitim programı. Retrieved from https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_11/23181506_CERCEVE_UZAKTAN_EGIYTIYM_PROGRAMI.pdf
20. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
21. Milli Eğitim İstatistikleri: Örgün Eğitim 2020-2021 (National Education Statistics: Formal Education 2020-2021). Retrieved from https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_09/10141326_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2020_2021.pdf.
22. Mirici, I. H. (2022). Inclusive Educational Practices in Turkey During the Period of COVID-19. In Inclusive Pedagogical Practices Amidst a Global Pandemic (pp. 287-300). Springer, Cham.
23. Özmete, E., & Pak, E. (2022). Engelli çocuğa sahip annelerin COVID-19 salgını sürecindeki deneyimleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, Erken Görünüm. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.933981
24. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (Çev. M. Bütün ve S. B. Demir). Ankara: Pegem Akademi.
25. Sancho, N. B., Mondragon, N. I., Santamaria, M. D., & Gorrotxategi, M. P. (2021). The well-being of children with special needs during the COVID-19 lockdown: Academic, emotional, social and physical aspects. European Journal of Special Needs Education, 1-14. https://doi.org/10.1080/08856257.2021.1949093
26. Sani-Bozkurt, S., Bozkuş-Genç, G., Vuran, S., Yıldız, G., Çelik, S., Diken, İ. H., …(2021). COVID-19 Salgınında Türkiye’deki özel gereksinimi olan öğrenciler ve ailelerine yönelik uzaktan özel eğitim uygulamalarına ilişkin uzman bakış açısı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, Erken Görünüm. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.786118
27. Sop, A., & Dalkılıç, Z. (2021). Hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip çocukları olan ebeveynlerin covid-19 salgını sırasında uzaktan eğitimdeki deneyimleri [Tam metin sözlü bildiri]. 15. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi, Gaziantep.
28. Trzcińska-Król, M. (2020). Students with special educational needs in distance learning during the COVID-19 pandemic – parents’ opinions. Interdisciplinary Contexts of Special Pedagogy, 29, 173–191. https://doi.org/10.14746/ikps. 2020.29.08
29. Uzunçayır, D., & İlhan, E. L. (2020). COVID-19 pandemi döneminde özel gereksinimli çocukların fiziksel aktivite ihtiyaçları: Ebeveyn görüş açısıyla nitel bir değerlendirme. G. Hepgüner ve A. S. Yücel (Ed.). Spor ve sağlık bilimlere multidisipliner bakış içinde. Güven Plus Grup.
30. Üresin, E., İlik, Ş. Ş., Anıl, A., & Alıcıoğlugil, A. (2021). Pandemi döneminde uzaktan eğitimin özel gereksinimli öğrencilerin ebeveynlerinin görüşlerine göre incelenmesi. Millî Eğitim Özel Eğitim ve Rehberlik Dergisi, 1(2), 121-147.
31. Yarar, F., Bayramoğlu, S., & Şenol, H. (2021). COVID-19 pandemi döneminin özel gereksinimli çocuk annelerinde anksiyete ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(3), 410-416. https://dx.doi.org/10.33631/duzcesbed.871934
32. Yazcayir, G., & Gurgur, H. (2021). Students with special needs in digital classrooms during the COVID-19 pandemic in Turkey. Pedagogical Research, 6(1), 1-10. https://doi.org/10.29333/pr/9356
33. Yazgan, B. (2022). Okul öncesi dönemde özel gereksinimli çocukların covid-19 pandemisi döneminde uzaktan eğitimlerine yönelik görüşlerin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi, Kastamonu.
34. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
35. Yıldırım-Parlak, Ş., Karahan, S., Demiröz, K., & Özaydın, L. (2022). Kovid-19 salgını sürecinde özel gereksinimli çocukları olan ebeveynlerin ihtiyaçları. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 12(1), 25-54. https://doi.org/10.23863/kalem.2021.199
36. Yüksel, A. & Uyanık, Y. (2021a). Dezavantajlılığın bir adım ötesi: engelli çocuk sahibi kadınlar ve sosyal politika. Kriter Yayıncılık.
37. Yüksel, A., & Uyanık, Y. (2021b). Engelli çocuk sahibi kadınların yaşadıkları güçlüklerin incelenmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(3), 805-830. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.997669