Öz
Bu çalışmanın amacı, sigorta şirketlerinde kullanılan finansal analiz yöntemlerini bütüncül bir çerçevede ele almak ve sermaye yeterliliği ile kârlılık göstergeleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Çalışmada öncelikle bilançolar, gelir tablosu ve nakit akım tabloları temel alınarak dikey analiz, yatay analiz ve oran analizi teknikleri teorik olarak açıklanmakta; ardından varsayımsal bir sigorta şirketine ait iki yıllık mali tablolar üzerinden likidite, kaldıraç, faaliyet ve kârlılık oranları ile sigortacılığa özgü hasar oranı, bileşik oran ve prim/özkaynak oranı hesaplanmaktadır. Elde edilen bulgular, sermaye yeterliliği göstergeleri güçlü olduğunda özkaynak kârlılığı (ROE) ve aktif kârlılığının (ROA) yükseldiğini; hasar oranı ve bileşik orandaki artışın ise kârlılık üzerinde baskı yarattığını göstermektedir. Ayrıca, likidite oranlarındaki aşırı dalgalanmaların hem sermaye yapısı hem de kârlılık üzerinde risk oluşturduğu görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, sigorta şirketlerinde finansal analiz yöntemleri ile sermaye yeterliliği-kârlılık ilişkisini birlikte ele alarak yöneticiler, yatırımcılar ve düzenleyici otoriteler için sermaye yapısının izlenmesinde kullanılabilecek temel finansal göstergelere ilişkin uygulamalı bir değerlendirme sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Sigortacılık Sektörü Finansal Analiz Oran Analizi Finansal Performans Sermaye Yeterliliği Hasar Oranı Karlılık
Kaynakça
- Akbulut, O. Y., & Gümüşkaya, T. (2022). Hayat dışı sigorta sektöründe finansal performansın bütünleşik AHP-SV ve MAIRCA yöntemleri ile analizi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 57(3), 2426– 2448. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.09.1941
- Akdoğan, N., & Tenker, N. (2010). Finansal tablolar ve mali analiz teknikleri (13. baskı). Ankara: Gazi Kitabevi.
- Akgüç, Ö. (2008). Mali tablolar analizi (13. baskı). Avcıol Yayıncılık.
- Aktaş, M. (2008). İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında hisse senedi getirileri ile ilişkili olan finansal oranların araştırılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 37(2), 137–150.
- Ayyıldız, N. (2024). Türkiye’de sigorta şirketlerinin finansal performansı: Sigortacılık sektörü finansal oran analizi. In M. Seyhan (Ed.), İşletme alanında seçilmiş konular (Bölüm 2). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub448.c1914
- Başpınar, A. (2005). Finansal analiz tekniklerinin sigorta şirketi mali tablolarına uygulanması. Maliye Dergisi, 149(1), 5–35.
- Berkdemir, S., & Altun, N. (2018). Sigorta sektöründe oran analizi ve puanlama yöntemi. Sakarya İktisat Dergisi, 7(1), 70–91.
- Cummins, J. D. (2017). The future of insurance regulation: Principles- based, risk-based, or outcomes-based? Journal of Insurance Regulation, 36(9), 1–25.
- Çabuk, A., & Lazol, İ. (2016). Mali tablolar analizi. Ekin Basım Yayın.
- Çakmak, D., & Hayırsever Baştürk, F. (2019). Türk sigortacılık sektörünün 2007–2018 yıllarına ait performansının oran analizi yöntemi ile ölçülmesi ve sektörün ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 235–264. https://doi.org/10.31454/usb.634734
- Doğan, M., & Erol, A. (2019). Sigorta sektöründe finansal performans analizi ve risk yönetimi. Beta Yayınları.
- Efe, Ü. (2023). Sigorta sektörü finansal analizi. In Y. Kılıç, M. F. Buğan, & A. Bayrakdaroğlu (Eds.), Borsa İstanbul’da finansal analiz uygulamaları: Sektörler bazında incelemeler II (2018–2022) (ss. 147–168). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub255.c1151148
- Fraser, L. M., & Ormiston, A. (2016). Understanding financial statements (10th ed.). Pearson.
- Gençtürk, M. (2016). Sigorta işletmelerinde muhasebe ve finansal raporlama. Bursa: Ekin Yayınevi. Hazine Müsteşarlığı. (2007, 7 Ağustos). Sigorta ve reasürans ile emeklilik şirketlerinin mali bünyelerine ilişkin yönetmelik. Resmî Gazete, 26606.
- İskenderoğlu, Ö., Karadeniz, E., & Ayyıldız, N. (2015). Enerji sektörünün finansal analizi: Türkiye ve Avrupa enerji sektörü karşılaştırması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(3), 86–97.
- Kalaycı, Ş., & Yılmaz, T. (2011). Sigorta sektöründe rasyo analizi yöntemi ile finansal yapının incelenmesi ve İMKB’de işlem gören sigorta şirketleri üzerine bir uygulama. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 48(559), 79–98.
- Kaya, F. (2014). Sigortacılık muhasebesi. İstanbul: Beta Basım Yayım.
- Kaya, A. (2020). Sigorta muhasebesi ve finansal raporlama. Seçkin Yayıncılık.
- Kaygusuz, S. Y. (2021). Mali tablolar analizi: Finansal tabloların okunması ve yorumlanması (Excel uygulamalı). Dora Yayıncılık.
- Outreville, J. F. (2013). The relationship between insurance and economic development: 85 empirical papers for a review of the literature. Risk Management and Insurance Review, 16(1), 71–122. https://doi.org/10.1111/j.1540-6296.2012.01219.x
- Önce, S. (2013). Finansal tablolar analizi (2. baskı). Anadolu Üniversitesi Yayını.
- Öniz, C., & Aydın, Y. (2019). Türkiye’de yaşanan 2000–2001 krizlerinin sigorta sektörü üzerine etkileri; BIST’te bir uygulama. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 69–85. https://doi.org/10.30794/pausbed.557685
- Öztürk, M. B., Çelik, M. S., & Daştan, D. (2022). Finansal risklerin firma değeri üzerine etkileri: Borsa İstanbul gıda, içecek ve tütün sektöründe bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 419–429. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1075437
- Rejda, G. E., & McNamara, M. J. (2017). Principles of risk management and insurance (13th ed.). Pearson.
- SEDDK. (2021a). Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketlerinin finansal raporlamaları hakkında yönetmelik. Ankara.
- SEDDK. (2021b). Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Sigorta ve reasürans şirketleri için tekdüzen hesap planı ve izahnamesi. Ankara.
- SEDDK. (2024a). Sigorta ve reasürans şirketlerinin finansal durum raporu. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu.
- SEDDK. (2024b). Sigorta ve reasürans şirketlerinin finansal raporlamasına ilişkin tebliğ. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu.
- Tasdemir, A., & Alsu, E. (2024). The relationship between activities of the insurance industry and economic growth: The case of G-20 Sigorta Şirketlerinde Finansal... The Meriç Journal Cilt:10, Yıl:2026 economies. Sustainability, 16(17), 7634. https://doi.org/10.3390/su16177634
- T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2024). Sigorta sektörü finansal istatistikleri raporu. Hazine ve Maliye Bakanlığı Yayınları.
- TFRS 7. (2023). Finansal araçlar: Açıklamalar standardı. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.
- Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu. (2023). TFRS 17: Sigorta sözleşmeleri. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), Ankara.
- Ulu, Ö., & Bozdemir, E. (2025). Türkiye’deki sigorta şirketlerinin karşılaştırmalı finansal analizi (2020–2024). Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi, 6(1), 124–146. https://doi.org/10.62001/gsijses.1681570
- Umut, M. (2020). Sigorta şirketlerinin mali durumunun çok değişkenli diskriminant analiz yöntemiyle iyi ya da kötü olarak sınıflandırılması. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 12(22), 284–296. https://doi.org/10.14784/marufacd.688350
- Uyar, S. (2019). Sigorta şirketlerinde finansal tabloların analizi. Beta Yayınları.
- Ünal, O. (2019). Sigorta şirketlerinde teknik kâr ve mali kâr ayrımı. Mali Çözüm Dergisi, 29(153), 87–104.
Öz
Kaynakça
- Akbulut, O. Y., & Gümüşkaya, T. (2022). Hayat dışı sigorta sektöründe finansal performansın bütünleşik AHP-SV ve MAIRCA yöntemleri ile analizi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 57(3), 2426– 2448. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.09.1941
- Akdoğan, N., & Tenker, N. (2010). Finansal tablolar ve mali analiz teknikleri (13. baskı). Ankara: Gazi Kitabevi.
- Akgüç, Ö. (2008). Mali tablolar analizi (13. baskı). Avcıol Yayıncılık.
- Aktaş, M. (2008). İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında hisse senedi getirileri ile ilişkili olan finansal oranların araştırılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 37(2), 137–150.
- Ayyıldız, N. (2024). Türkiye’de sigorta şirketlerinin finansal performansı: Sigortacılık sektörü finansal oran analizi. In M. Seyhan (Ed.), İşletme alanında seçilmiş konular (Bölüm 2). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub448.c1914
- Başpınar, A. (2005). Finansal analiz tekniklerinin sigorta şirketi mali tablolarına uygulanması. Maliye Dergisi, 149(1), 5–35.
- Berkdemir, S., & Altun, N. (2018). Sigorta sektöründe oran analizi ve puanlama yöntemi. Sakarya İktisat Dergisi, 7(1), 70–91.
- Cummins, J. D. (2017). The future of insurance regulation: Principles- based, risk-based, or outcomes-based? Journal of Insurance Regulation, 36(9), 1–25.
- Çabuk, A., & Lazol, İ. (2016). Mali tablolar analizi. Ekin Basım Yayın.
- Çakmak, D., & Hayırsever Baştürk, F. (2019). Türk sigortacılık sektörünün 2007–2018 yıllarına ait performansının oran analizi yöntemi ile ölçülmesi ve sektörün ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 235–264. https://doi.org/10.31454/usb.634734
- Doğan, M., & Erol, A. (2019). Sigorta sektöründe finansal performans analizi ve risk yönetimi. Beta Yayınları.
- Efe, Ü. (2023). Sigorta sektörü finansal analizi. In Y. Kılıç, M. F. Buğan, & A. Bayrakdaroğlu (Eds.), Borsa İstanbul’da finansal analiz uygulamaları: Sektörler bazında incelemeler II (2018–2022) (ss. 147–168). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub255.c1151148
- Fraser, L. M., & Ormiston, A. (2016). Understanding financial statements (10th ed.). Pearson.
- Gençtürk, M. (2016). Sigorta işletmelerinde muhasebe ve finansal raporlama. Bursa: Ekin Yayınevi. Hazine Müsteşarlığı. (2007, 7 Ağustos). Sigorta ve reasürans ile emeklilik şirketlerinin mali bünyelerine ilişkin yönetmelik. Resmî Gazete, 26606.
- İskenderoğlu, Ö., Karadeniz, E., & Ayyıldız, N. (2015). Enerji sektörünün finansal analizi: Türkiye ve Avrupa enerji sektörü karşılaştırması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(3), 86–97.
- Kalaycı, Ş., & Yılmaz, T. (2011). Sigorta sektöründe rasyo analizi yöntemi ile finansal yapının incelenmesi ve İMKB’de işlem gören sigorta şirketleri üzerine bir uygulama. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 48(559), 79–98.
- Kaya, F. (2014). Sigortacılık muhasebesi. İstanbul: Beta Basım Yayım.
- Kaya, A. (2020). Sigorta muhasebesi ve finansal raporlama. Seçkin Yayıncılık.
- Kaygusuz, S. Y. (2021). Mali tablolar analizi: Finansal tabloların okunması ve yorumlanması (Excel uygulamalı). Dora Yayıncılık.
- Outreville, J. F. (2013). The relationship between insurance and economic development: 85 empirical papers for a review of the literature. Risk Management and Insurance Review, 16(1), 71–122. https://doi.org/10.1111/j.1540-6296.2012.01219.x
- Önce, S. (2013). Finansal tablolar analizi (2. baskı). Anadolu Üniversitesi Yayını.
- Öniz, C., & Aydın, Y. (2019). Türkiye’de yaşanan 2000–2001 krizlerinin sigorta sektörü üzerine etkileri; BIST’te bir uygulama. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 69–85. https://doi.org/10.30794/pausbed.557685
- Öztürk, M. B., Çelik, M. S., & Daştan, D. (2022). Finansal risklerin firma değeri üzerine etkileri: Borsa İstanbul gıda, içecek ve tütün sektöründe bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 419–429. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1075437
- Rejda, G. E., & McNamara, M. J. (2017). Principles of risk management and insurance (13th ed.). Pearson.
- SEDDK. (2021a). Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketlerinin finansal raporlamaları hakkında yönetmelik. Ankara.
- SEDDK. (2021b). Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Sigorta ve reasürans şirketleri için tekdüzen hesap planı ve izahnamesi. Ankara.
- SEDDK. (2024a). Sigorta ve reasürans şirketlerinin finansal durum raporu. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu.
- SEDDK. (2024b). Sigorta ve reasürans şirketlerinin finansal raporlamasına ilişkin tebliğ. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu.
- Tasdemir, A., & Alsu, E. (2024). The relationship between activities of the insurance industry and economic growth: The case of G-20 Sigorta Şirketlerinde Finansal... The Meriç Journal Cilt:10, Yıl:2026 economies. Sustainability, 16(17), 7634. https://doi.org/10.3390/su16177634
- T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2024). Sigorta sektörü finansal istatistikleri raporu. Hazine ve Maliye Bakanlığı Yayınları.
- TFRS 7. (2023). Finansal araçlar: Açıklamalar standardı. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.
- Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu. (2023). TFRS 17: Sigorta sözleşmeleri. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), Ankara.
- Ulu, Ö., & Bozdemir, E. (2025). Türkiye’deki sigorta şirketlerinin karşılaştırmalı finansal analizi (2020–2024). Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi, 6(1), 124–146. https://doi.org/10.62001/gsijses.1681570
- Umut, M. (2020). Sigorta şirketlerinin mali durumunun çok değişkenli diskriminant analiz yöntemiyle iyi ya da kötü olarak sınıflandırılması. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 12(22), 284–296. https://doi.org/10.14784/marufacd.688350
- Uyar, S. (2019). Sigorta şirketlerinde finansal tabloların analizi. Beta Yayınları.
- Ünal, O. (2019). Sigorta şirketlerinde teknik kâr ve mali kâr ayrımı. Mali Çözüm Dergisi, 29(153), 87–104.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Sigorta Ekonomisi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 28 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 6 Nisan 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 17 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.54707/meric.1832234 |
| IZ | https://izlik.org/JA85JD34FX |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 1 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, sosyal bilimler alanında üretilen nitelikli ve özgün makaleleri yayımlayarak sosyal bilimler alanındaki gelişmelere katkı sağlamayı ve aynı zamanda açık erişimli, hakemli ve uluslararası nitelikli bir dergi olarak araştırmacılara ve akademisyenlere kaynak oluşturabilecek ulusal ve uluslararası bir platform sunmayı amaçlamaktadır.
Yazım Kuralları
3. Makaleler, MS Word programında ‘Times New Roman’ 12 punto karakteriyle tek satır aralıklı ve iki yana yaslanmış olarak yazılır. Sayfa yapısı A4 olmalı; ‘sağ 4 cm, sol 4 cm, üst 5 cm ve alt kenarlardan 4 cm’ boşluk bırakılmalıdır. (Bu ayarlar ‘sayfa düzeni’ – ‘kenar boşlukları’ bölümünden yapılmaktadır). Paragraf başlarındaki girinti ‘1.25 cm’ ve paragraf aralarındaki boşluk önce ‘0 nk’ sonra ‘6 nk’ olmalıdır. (Bu ayarlar MS Word programında ‘paragraf ayarları’ – ‘girintiler’ ve ‘aralıklar’ bölümünden yapılmaktadır).
5. Yazar/ yazarların adı ve soyadı başlığın altında sağa hizalı ‘Times New Roman’ yazı tipi ile 12 punto büyüklüğünde olmalıdır. Yazarın soyadı büyük harflerle yazılmalıdır. Yazar/ yazarların unvan, kurum ve iletişim bilgileri dipnot ile ‘Times New Roman’ yazı tipi, 10 punto büyüklüğünde ve 1 satır aralığında yazılmalıdır.
7. Özet hem İngilizce hem Türkçe olarak düzenlenmeli, 100 ile 250 kelime arasında olmalı, Times New Roman’ yazı tipi, 10 punto büyüklüğünde, italik, iki yana yaslı ve 1 satır aralığında yazılmalıdır. Özet başlığı ortalı yazılmalıdır. Özet kısmında çalışmanın amacı, yöntemi bulguları ve sonucuna kısaca yer verilmelidir. Türkçe başlık ve yazar/yazarların isimlerinden hemen sonra Türkçe özet yer almalı, onun altında da İngilizce başlıktan sonra İngilizce özet yer almalıdır. İngilizce makaleler için makale İngilizce adı ile başlayarak İngilizce özet ve anahtar kelimeler Türkçe özet ve anahtar kelimelerden önce yazılmalıdır.
8. Türkçe özetin altında Türkçe anahtar kelimeler, İngilizce özetin altında da İngilizce anahtar kelimeler yer almalıdır. En az 3 adet ‘Anahtar Kelime/ Key Words’ olmalıdır. Anahtar kelimeler ‘Times New Roman’ yazı tipi, 10 punto büyüklüğünde ve italik yazılmalıdır.
10. Her bir çalışma en fazla 25 sayfa olmalıdır. Ekler bu 25 sayfaya dâhil edilmeyebilir. Makaleler mümkün olduğunca özlü yazılmalı ancak anlaşılır olmaya da dikkat edilmelidir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Yayın etiği ve yayın politikası bildirgemiz, “Code of Conduct and Best-Practice Guidelines for Journal Editors” (Committee on Publication Ethics, 2011) kuralları esas alınarak hazırlanmıştır.
Editörler ve Yayın Kurulunun Görevleri
Tarafsızlık ve Editoryal Bağımsızlık
Editörler, gönderilen makaleleri yazarların ırkı, cinsiyeti, cinsel yönelimi, etnik kökeni, vatandaşlığı, dini inancı, siyaset felsefesi veya kurumsal bağlantısı dikkate alınmaksızın, yalnızca akademik değerlerine (önem, özgünlük, çalışmanın geçerliliği, netlik) ve derginin kapsamına uygunluğu temelinde değerlendirir. Editör, derginin tüm editoryal içeriği ve bu içeriğin yayınlanma zamanlaması üzerinde tam yetkiye sahiptir.
Gizlilik
Editörler ve dergi çalışanları, gönderilen bir makale hakkında herhangi bir bilgiyi sorumlu yazar, hakemler, potansiyel hakemler, diğer editör yardımcıları ve yayıncı dışında hiç kimseyle paylaşamaz.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları
Editörler ve yayın kurulu üyeleri, gönderilen bir makalede yer alan yayınlanmamış bilgiyi, yazarların açık yazılı izni olmadan kendi araştırma amaçları için kullanamaz. Yazının ele alınması sonucunda editörler tarafından elde edilen ayrıcalıklı bilgi veya fikirler gizli tutulur ve kişisel menfaatler için kullanılamaz. Editörler, gönderilen makalelerle bağlantılı yazarlar, şirketler veya kurumlardan herhangi biri ile rekabetçi, işbirlikçi veya diğer ilişkilerden/bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmaları varsa; makaleleri değerlendirmekten kaçınır. Bunun yerine, yayın kurulunun başka bir üyesinden makaleyi ele almasını ister.
Yayın Kararları
Editörler, gönderilen tüm makaleleri alanında uzman en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editör ve Yayın Kurulu, söz konusu çalışmanın geçerliliği, araştırmacılar ve okuyucular için önemi, hakemlerin yorumları, telif hakkı ihlali ve intihal ile ilgili yürürlükte olan yasal gerekliliklere dayanarak dergiye gönderilen yazılardan hangilerinin yayınlanacağına karar vermekle sorumludur. Editör, bu kararı verirken diğer editörler veya hakemlerle görüş alışverişinde bulunabilir.
Hakemlerin Görevleri
Editoryal Kararlara Katkı
Hakem değerlendirmesi editoryal kararlar vermede editörlere yardımcı olur ve yazarlarla yapılan editoryal iletişimler aracılığıyla yazarların makalelerini desteklemektedir. Hakem değerlendirmesi, resmi bilimsel iletişimin temel bir bileşenidir ve bilimsel çalışmaların merkezinde yer alır.
Dakiklik
Bir makale için hakemlik daveti gönderilen kişi, araştırmayı inceleme konusunda kendini yetersiz hissederse veya belirlenen süre içinde incelemesini tamamlayıp göndermesi mümkün olmayacağını düşünüyorsa, derhal editörleri bilgilendirmeli ve alternatif hakemlerle iletişime geçilebilmesi için inceleme davetini reddetmelidir.
Gizlilik
İncelenmek üzere alınan tüm yazılar gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe (ki bunu yalnızca istisnai ve özel durumlarda yapacaktır) başkalarına gösterilmemeli veya başkalarıyla tartışılmamalıdır. Bu husus inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Objektiflik Standartları
Değerlendirmeler objektif olarak yapılmalı ve gözlemler, yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabilecekleri destekleyici argümanlarla açıkça formüle edilmelidir. Yazarların kişisel olarak eleştirilmesi uygun değildir.
Kaynakların Gösterimi
Hakemler, makale konusuyla ilgili atıf yapılmamış yayınlanmış çalışmaları gönderilen makalede belirlemelidir. Daha önceki yayınlarda yer almış olan herhangi bir gözlem, türev veya görüş, ilgili alıntı ile birlikte sunulmalıdır. Ayrıca hakemler, incelemekte olduğu yazı ile diğer (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir yazı arasındaki önemli bir benzerlik veya örtüşme durumunda editörleri bilgilendirmelidir.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları
Hakemlik için davet edilen kişinin, eğer makaleyle bağlantılı yazarlar, şirketler veya kurumlardan herhangi biri ile rekabetçi, işbirlikçi veya diğer ilişkiler/bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışması söz konusu ise bu durumla ilgili derhal editörleri bilgilendirmeli ve alternatif hakemlerle iletişime geçilebilmesi için inceleme davetini reddetmelidir.
Gönderilen bir makalede yer alan yayınlanmamış materyal, yazarların açık yazılı izni olmadan bir hakemin kendi araştırmasında kullanılamaz. Hakemlik yoluyla elde edilen ayrıcalıklı bilgi veya fikirler gizli tutulmalı ve hakemin kişisel avantajı için kullanılmamalıdır. Bu, hakemlik davetini reddedenler için de geçerlidir.
Yazarların Görevleri
Raporlama Standartları
Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir açıklamasını sunmalı ve ardından çalışmanın önemi hakkında nesnel bir tartışma yapmalıdır. Makale, başkalarının çalışmayı tekrar edebilmelerine izin verecek düzeyde yeterli ayrıntı ve referansları içermelidir. Derleme makaleleri, doğru, objektif ve kapsamlı olmalı, editoryal 'görüş' veya bakış açıları aynı şekilde açıkça tanımlanmalıdır. Hileli veya kasıtlı yanlış beyanlar etik dışı davranış teşkil eder ve kabul edilemezdir.
Veri Erişimi ve Saklama
Yazarlardan, editör incelemesi için makaleleriyle birlikte çalışmalarının ham verileri istenebilir ve yazarlar mümkünse verileri kamuya açık hale getirmeye hazır olmalıdır. Yazarlar, her halükarda, katılımcıların gizliliğinin ve tescilli verilere ilişkin yasal hakların korunabilmesi şartıyla, bu tür verilerin yayınlandıktan sonra en az 10 yıl boyunca diğer yetkin profesyoneller tarafından erişilebilir olmasını sağlamalıdır.
Orijinallik ve İntihal
Yazarlar, tamamen orijinal eserler yazıp gönderdiklerinden, başkalarının çalışmalarını ve/veya sözlerini kullanmışlarsa da buna uygun şekilde atıfta bulunduklarından emin olmalıdır. Makalede bildirilen eserin niteliğinin belirlenmesinde etkili olan yayınlara da atıfta bulunulmalıdır. İntihal, bir başkasının makalesini yazarın kendi makalesiymiş gibi “geçirmekten” başka birinin makalesinin önemli kısımlarını (atıfta bulunmadan) kopyalamaya, başka kelimelerle ifade etmeye veya başkaları tarafından yürütülen araştırmaların sonuçlarını kullanmaya kadar birçok biçimde olabilmektedir. Tüm intihal türleri etik olmayan yayıncılık davranışı oluşturur ve kabul edilemez.
Çoklu, Yinelenen, Gereksiz veya Eşzamanlı Başvuru/Yayın
Aynı araştırmayı anlatan makaleler birden fazla dergide veya birincil yayında yayınlanmamalıdır. Bu nedenle, yazarlar daha önce başka bir dergide yayınlanmış bir makaleyi değerlendirmeye göndermemelidir. Bir makalenin aynı anda birden fazla dergiye gönderilmesi etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez. Bazı makale türlerinin (klinik kılavuzlar, çeviriler gibi) birden fazla dergide yayınlanması, belirli koşulların yerine getirilmesi şartıyla bazı durumlarda haklı görülebilir. İlgili dergilerin yazarları ve editörleri, birincil belgenin aynı verilerini ve yorumunu yansıtması gereken ikincil yayını kabul etmelidir. Birincil referans metni, ikincil yayında mutlaka belirtilmelidir.
Makale Yazarlığı
İçerik için kamusal sorumluluk alabilmeleri gerektiğinden, yalnızca aşağıdaki yazarlık kriterlerini karşılayan kişiler makalede yazar olarak listelenmelidir: (i) çalışmanın konseptine, tasarımına, yürütülmesine, veri toplamasına veya analizine/yorumlanmasına önemli katkılarda bulunmuş; ve (ii) taslağı hazırlamış veya önemli entelektüel içerik için eleştirel olarak revize etmiş; ve (iii) makalenin son halini görüp onaylamış ve yayınlanmak üzere gönderimini kabul etmiş olmalıdır. Çalışma değerlendirilmek üzere gönderildikten sonra yazar sıralamasında değişiklik yapılamaz. Çalışmaya yazar ekleme/çıkarma yapılamaz. Makalede bildirilen çalışmaya önemli katkılarda bulunan (teknik yardım, yazım ve düzenleme yardımı, genel destek gibi) ancak yazarlık kriterlerini karşılamayan kişiler yazar olarak listelenmemelidir. Kendilerinden yazılı onay alınması şartıyla bu kişiler makalenin teşekkür bölümünde isim olarak belirtilmelidir. Sorumlu yazar, tüm uygun ortak yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dâhil edilip uygun olmayanların dâhil edilmediğinden emin olmalı ve tüm ortak yazarların makalenin son halini görüp onayladığını ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiğini doğrulamalıdır.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları
Yazarlar, sonuçları veya makaledeki yorumlarını etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışmasını mümkün olan en erken aşamada (beyan formunda başvuruyla birlikte ve makalede bir cümleyle belirterek) bildirmelidir. Açıklanması gereken olası çıkar çatışmalarına örnek olarak, hizmet karşılığı ücret, eğitim hibeleri veya diğer fonlar, üyelik, istihdam, danışmanlık, hisse sahipliği veya diğer öz sermaye çıkarları ve ücretli uzman tanıklığı veya patent gibi finansal olanların yanı sıra, lisans düzenlemeleri, kişisel veya profesyonel ilişkiler, bağlantılar, bilgi veya makalede tartışılan konu veya materyallerle ilişkili finansal olmayanlar da verilebilir. Çalışma için tüm mali destek kaynakları (hibe numarası veya varsa diğer referans numarası) açıklanmalıdır.
Kaynakların Belirtilmesi
Yazarlar, ilgili diğer çalışmaları uygun şekilde kaynak gösterdiğinden emin olmalı ve ayrıca rapor edilen çalışmanın niteliğini belirlemede etkili olan yayınlara atıfta bulunmalıdır. Özel olarak elde edilen bilgiler (üçüncü şahıslarla yapılan görüşmelerden, yazışmalardan veya tartışmalardan) ilgili kaynaktan açık yazılı izin alınmadan kullanılamaz veya rapor edilemez. Yazarlar, makalelerin hakemliği veya hibe başvuruları gibi gizli hizmetlerin sağlanması sırasında elde edilen bilgileri, bu hizmetlere dâhil olan çalışmanın yazar(lar)ının açık yazılı iznini almadıkça kullanmamalıdır.
Hakem Değerlendirmesi
Yazarlar, editörlerin ham veri, açıklama ve etik onayı kanıtı, hasta onayları ve telif hakkı izinlerine ilişkin taleplerine derhal yanıt vererek, hakem değerlendirme sürecine katılmak ve tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdür. İlk olarak “revizyon” kararı verilmesi durumunda yazarlar, hakemlerin yorumlarına sistematik olarak, madde madde ve zamanında yanıt vermeli, makalelerini verilen son tarihe kadar revize ederek dergiye yeniden göndermelidir.
Yayınlanmış Eserlerdeki Temel Hatalar
Yazarlar, kendi yayınlanmış çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar fark ettiklerinde, derhal derginin editörlerini veya yayıncısını bilgilendirmek ve makaleyi bir yazım/dizgi hatası biçiminde düzeltmek veya makaleyi geri çekmek için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdürler. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıs taraftan öğrenirse, makale yazarları ilgili makaleyi derhal düzeltmek veya geri çekmek veya dergi editörlerine makalenin doğruluğuna dair kanıt sağlama yükümlülüğündedir.
Feragatname (Disclaimer)
Editörler ve yayın kurulu, dergide yayınlanan makalenin içeriğinden ve yazarların ifade ettiği fikir ve görüşlerden sorumlu değildir. Yazıların orijinalliği, redaksiyonları ve hataların sorumluluğu tamamen yazarların sorumluluğundadır. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi incelenmek ve yayınlanmak üzere gönderilen tüm yazılar, özgünlük, etik konular ve faydalı katkılar için çift kör hakemli incelemeye tabi tutulur. Hakemlerin kararları, bir yazının dergide yayımlanması adına tek araçtır ve nihaidir.
Kaynaklar
Committee on Publication Ethics (COPE). (2011, March 7). Code of Conduct and Best-Practice Guidelines for Journal Editors; http://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf
Editörlük ve Hakem Değerlendirme Süreci
1-Makalenin editör sekretaryası tarafından ön incelemesi
2-Editör Kurulu kontrolü
3-Ana Makale Dosyasının Dergi Formatına uygunluğunun Kontrolü
4-Benzerlik Raporu (İthenticate) değerlendirmesi
5-Taahhüt Formu incelemesi
6-Hakem değerlendirme sürecinin başlatılması amacıyla hakem daveti
7-Hakem değerlendirme raporları doğrultusunda yazara bildirim
8-Yazardan gelen revize edilmiş makalenin kontrolü ve hakemlere yönlendirilmesi
9-Hakemlerin ikinci değerlendirme sonucunun yazara bildirilmesi
10-Yazarın makalenin nihai halini göndermesi
11-Son intihal ve benzerlik raporunun (İthenticate) editör tarafından alınması
12-Makalenin Değerlendirme Sürecinin tamamlanması
13-DOI numarasının alınması
14-Dizgi ve mizanpajı yapılan makalenin yazardan son onayının alınması
15-Yayın
Açık erişim politikası
Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi; bilimsel araştırmaları halka ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyerek, içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır.
Ücret Politikası
Makaleler için başvuru ya da yayın sürecinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Dizinler
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
BAŞ EDİTÖR
ALAN EDİTÖRLERİ
03.05.1983 tarihinde Muğla’nın Yatağan İlçesinde doğan Taner Dalgın ilkokul, ortaokul öğrenimini Muğla’nın Yatağan ilçesinde ve lise öğrenimini Muğla’nın Milas ilçesinde tamamlamıştır. 2006 yılında Muğla Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Seyahat İşletmeciliği bölümünde Lisansını, 2008 yılında Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalında Yüksek Lisansını, 2015 yılında Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalında Doktora eğitimini tamamlamıştır. 2006-2008 yılları arasında Muğla Üniversitesi, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu’nda Araştırma Görevlisi olarak görev yapmış, 2009 yılında Muğla Üniversitesi Muğla Meslek Yüksek Okulunda Turizm ve Seyahat Hizmetleri bölümünde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. Örgütsel davranış, liderlik davranışları, sürdürülebilir turizm, kırsal turizm, sosyal medya pazarlaması ve atfetme teorisi konularında çeşitli çalışmalar yapmıştır. 2022 yılında Doçent unvanını alan Taner DALGIN Muğla Meslek Yüksekokulu'nda Doç. Dr. olarak görevine devam etmektedir.
Doç Dr Yusuf Bahadır Kavas
Amasya Üniversitesi, Merzifon Meslek Yüksekokulu’nda öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Lisans ve yüksek lisans eğitimini Marmara Üniversitesi’nde, doktora eğitimini ise Sakarya Üniversitesi Muhasebe ve Finansman programında tamamlamıştır. Akademik kariyerine 2013 yılında başlayan Kavas, 2022 yılından bu yana doktor öğretim üyesi unvanı ile çeşitli üniversitelerde görev almıştır.
Akademik uzmanlık alanları arasında finansal okuryazarlık, bireysel yatırım davranışları, finansal performans analizi, sürdürülebilirlik ve davranışsal finans bulunmaktadır. Bu alanlarda uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalesi ve çeşitli kitaplarda bölüm yazarlığı ile editörlük çalışmaları mevcuttur. “Beslenme Alışkanlıkları ve Finansal Kararlar” adlı yayımlanmış bir kitabı bulunmaktadır. Ayrıca, ulusal ve uluslararası birçok bilimsel kongrede bildiriler sunmuş, akademik proje yürütücülüğü ve araştırmacı rolleri üstlenmiştir.
Akademik görevlerinin yanı sıra çeşitli idari pozisyonlarda bulunmuş; bölüm başkanlığı, yönetim kurulu üyeliği, kalite kurulu üyeliği ve Erasmus koordinatörlüğü gibi sorumluluklar üstlenmiştir. Aynı zamanda üniversite dışı deneyim olarak T.C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü’nde müşteri ilişkileri asistanı olarak da görev yapmıştır.
