Azerbaycan Masallarının Kök Değerler Çerçevesinde İncelenmesi

Values education has a great role in the transfer of values from generation to generation, which serve the purpose of societies to raise good people, contribute to social integration, prevent social deviations and social disintegration by providing a source of social norms. Although every area of the social structure is involved in values education, the school stands out as an institution where a planned, systematic values education program can be implemented. One of the many materials used in values education in schools is tales. Tales, which mirror the cultural heritage of a society, also contain national and universal values. The aim of this study is to examine the tale book "Yanık İle Dilek Boncuğu" prepared by Yücel Feyzioğlu, which consists of Azeri tales, in terms of the root values determined by the Ministry of National Education and to understand whether it can be integrated into the values education program of students studying at the first level of primary education. The tale book selected as the study material was examined by document analysis, one of the qualitative research methods, and the data obtained were analyzed by descriptive analysis. As a result of the study, it was seen that ten root values were discussed in each of the Azeri tales, and the values of helpfulness were conveyed the most, and friendship, patience, respect and patriotism were conveyed the least. Based on the results of the study, it can be said that the Azerbaijan tales compiled by Feyzioğlu are a resource that can both contribute to the values education process of children aged 8 and above studying in the first stage of primary education and serve the development of national consciousness in children in terms of reflecting the common Turkish history and culture.

Toplumların iyi insan yetiştirme gayesine hizmet eden, toplumsal bütünleşmeye katkı sağlayan, toplumsal normlara kaynaklık ederek sosyal sapmaları ve sosyal çözülmeyi önleyen değerlerin nesilden nesillere aktarılmasında değerler eğitiminin büyük bir rolü vardır. Toplumsal yapının her alanı değerler eğitimine dâhil olsa da okul planlı, sistematik bir değerler eğitimi programının uygulanabildiği kurum olarak ön plana çıkmaktadır. Okullardaki değerler eğitiminde kullanılan pek çok materyalden biri de masallardır. Bir toplumun kültürel mirasına ayna tutan masallar milli ve evrensel değerleri de bünyesinde barındırmaktadır. Bu çalışmanın amacı Yücel Feyzioğlu tarafından hazırlanan, Azeri masallarından oluşan “Yanık ile Dilek Boncuğu” adlı masal kitabını Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen kök değerler açısından incelemek ve ilköğretim birinci kademede okuyan öğrencilerin değerler eğitimi programına entegre edilip edilemeyeceğini anlamaktır. Çalışma materyali olarak seçilen masal kitabı nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ile incelenmiş ve elde edilen veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda Azeri masallarının her birinde on kök değerin ele alındığı, en fazla yardımseverlik en az ise dostluk, sabır, saygı ve vatanseverlik değerinin iletildiği görülmüştür. Çalışma sonuçlarına dayanarak Feyzioğlu tarafından derlenen Azeri masalların hem ilköğretim birinci kademede öğrenim gören 8 ve üzeri yaş çocukların değerler eğitimi sürecine katkı sağlayabilecek hem de ortak Türk tarihini, kültürünü yansıtması açısından çocuklarda milli şuurun gelişmesine hizmet edebilecek bir kaynak niteliğinde olduğu söylenebilir.