Kütahya Aslanapa’daki Su Yapılarından Örnekler
Öz
Kütahya, İç Anadolu bölgesiyle Asıl Ege bölümü arasında bir eşik durumundadır. Çalışmamıza konu olan Aslanapa ilçesi, Kütahya il merkezinin yaklaşık 38 km güneybatısındadır. Malazgirt zaferinden sonra, Anadolu’nun büyük bir kısmıyla beraber Kütahya ve çevresi Kutalmışoğlu Süleymanşah tarafından 1080 yılına doğru fethedilmiştir. Bölge, Selçuklu sonrası Germiyanoğulları’nın merkezi olmuştur. 1429 yılında Germiyanoğlu Yakup Bey’in ölümüyle Kütahya ve çevresi, kesin olarak Osmanlıların eline geçmiştir. Aslanapa’nın Osmanlı dönemindeki ismi Gireği’dir.
Aslanapa ilçesinin Gölbaşı, Nuhören ve Bezirgân köylerindeki su yapılarıyla ilgili yaptığımız çalışmada bir adet çeşme, bir adet çamaşırhane ve iki adet su kuyusu tespit edilmiştir. Çalışmamızın amacı, arazi çalışmalarında tespit edilen bu yapıların belgelenerek, literatüre kazandırılmasıdır. Belirlenen eserlerin fotoğrafı çekilmiş, ölçüleri alınmış ve çizimleri yapılmıştır. Kitabesi olmayan üç su yapısı stil kritik yöntemiyle tarihlendirilmeye çalışılmıştır. Yapılar XVI-XX. yüzyıllar arasına tarihlendirilmiştir. Dönemin sosyo-kültürel ve mimari özelliklerini yansıtması açısından bu eserler Sanat tarihi açısından önemlidir. Eserlerin özellikle Türk su mimarisi içerisindeki yerleri ve önemleri vurgulandığı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, T. (2015). Uşak Çeşmelerinin Korunma Durumları, Tarihi Kimliklerini Koruma Bağlamında Düşünceler. Turkish Studies, (10/10), 1-40.
- Acar, T. (2017a). Ulubey’deki Osmanlı Dönemi Çeşmeleri. Vakıflar Dergisi (47) Ankara, 133-168.
- Acar, T. (2017b). Uşak Çamaşırhaneleri. İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
- Acar, T. (2018). Uşak/Sivaslı Çeşmeleri, Sobider Sosyal Bilimler Dergisi (26), 27-54.
- Acar, T. (2019). Gediz’deki (Kütahya) Kırsal Mimariden Örnekler: Çamaşırhaneler, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (62), 141-154.
- Akar, A. (1969). Tezyini San’atlarımızda Vazo Motifleri. Vakıflar Dergisi (8), 267-271.
- Altun, A. (1981-1982). “Kütahya’nın Türk Devri Mimarisi: Bir Deneme”, Atatürk’ün Doğumunun 100. Yılına Armağan: Kütahya, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları İstanbul, 171-700.
- Arseven, C. E. (1943). Çeşme. Sanat Ansiklopedisi (C. 1, 388-390). İstanbul: Maarif Matbaası.
- Aşık Paşazade. (2003). Osmanoğulları’nın Tarihi (Çev. K. Yavuz ve Y. Saraç,) İstanbul: MAS Matbaacılık.
- Aydın, M. (2016). Avarız Defterlerine Göre XVII. Yüzyılda Kütahya. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (48), 199-232.
