Sosyal Bilgilerde İdeal Vatandaşlık Eğitimi Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme

Araştırmanın amacı, ideal vatandaşlık ve ideal vatandaşlığın öğretimi ile ilgili kavramsal bir çözümleme yapmaktır. Bu bağlamda vatandaş, vatandaşlık ve ideal vatandaş kavramları literatüre dayandırılarak açıklanmıştır. Bununla birlikte ideal vatandaşlık öğretiminde öğretmenin görev ve sorumluluklarının neler olduğu konusu da detaylandırılarak açıklanmıştır. “İlgili Vatandaş” ve “vatandaşlık” kavramları irdelendiğinde ilk olarak Antik Yunan Çağı’nda ortaya çıktığı, modern anlamda ise ilk kez Fransa’da ele alındığı görülmektedir. Vatandaşlığın; devlet iradesiyle kişiler arası oluşturulan bağ, devlet ya da millet tarafından bireye verilen statü, bireyin bağımsız bir devlete aidiyeti şeklinde tanımlandığı görülmektedir. İdeal vatandaş, ulusal anlamda vatanını seven ve hizmet eden, evrensel anlamda ise iktisatlı, adaletli ve insan haklarına saygılı, haklarını ve sorumluluklarını bilen bireylerdir. Vatandaşlık eğitiminin ise; bireye eğitim öğretimle kazanacağı temel becerilerin yanında temel hak ve özgürlüklerinin farkında olma, hakların ve sorumlulukların öğretimi, eşitlik, özgürlük, hak, sosyal katılım gibi bilgilerin kazandırılması, yerel, ulusal ve uluslararası ilişkilerini kapsayan evrensel bir eğitimin verilmesi ve bireylerin vatandaş olarak kendi rollerinin ve sorumluluklarının farkındalığını sağlayacak şekilde yapılandırılmasıdır. Gerek ulusal ve gerekse uluslararası alanyazında vatandaşlık eğitimi tanımının temel noktası bireye hak ve özgürlüklerinin öğretilmesi şeklinde olduğu görülmektedir.